Pacjenci.pl
Gruczoł Bartholina – przyczyny, objawy i metody leczenia zapalenia

pixabay.com

Gruczoł Bartholina – przyczyny, objawy i metody leczenia zapalenia

28 Listopada 2020

Autor tekstu:

Izabela Wierzbicka

Gruczoł Bartholina (inaczej gruczoł przedsionkowy większy) to niewielka struktura znajdująca się w kobiecym sromie odpowiadająca za wydzielanie śluzu zapewniającego odpowiednie nawilżenie pochwy. Zdarza się, że na skutek infekcji dochodzi do zablokowania

Gruczoł Bartholina – co to jest?

Gruczoł Bartholina to parzysta struktura umiejscowiona symetrycznie po obu stronach pochwy, w środkowo-dolnej części warg sromowych mniejszych. Gruczoły te są wielkości ziarenka grochu i są łatwo wyczuwalne pod palcami.

Zasadniczą funkcją gruczołów Bartholina jest produkcja i wydzielanie śluzu, który zapewnia optymalne nawilżenie pochwy podczas stosunku. Wraz ze wzrastającym podnieceniem u kobiety, stymulowane są wspomniane gruczoły, w następstwie czego wydzielany jest śluz, który przy pomocy przewodów wyprowadzających dociera do pochwy. Dzięki temu kobieta odczuwa większą przyjemność ze stosunku, a odpowiednie nawilżenie pozwala także uniknąć nieprzyjemnych otarć czy mikrourazów.

Zapalenie gruczołu Bartholina – kogo dotyka?

Warunkiem do wystąpienia zapalenia gruczołu Bartholina jest aktywność seksualna. Najczęściej dotyka ono u kobiet pomiędzy 20. a 40. rokiem życia, u których doszło do zaburzeń flory bakteryjnej. Zapalenie gruczołu Bartholina jest stosunkowo niegroźne. Jeśli nie zostanie ono poddane odpowiedniemu leczeniu, na skutek zakażenia może wytworzyć się ropień, co często prowadzi do konieczności zastosowania interwencji chirurgicznej.

Zapalenie gruczołu Bartholina – przyczyny

Przyczyną zapalenia gruczołu Bartholina jest najczęściej zakażenie bakteryjne, a wśród najbardziej aktywnych patogenów można wymienić chociażby stafylokoki, streptokoki czy bakterie Escherichia coli. Rozwijająca się infekcja prowadzi do obrzęku oraz do zatkania ujścia przewodów wyprowadzających, którymi do pochwy transportowany jest śluz. W efekcie wydzielina ta zaczyna zalegać w gruczole i po pewnym czasie tworzy się tzw. torbiel zastoinowa.

Zapalenie gruczołu Bartholina – objawy

Jeśli nosisz małą niezainfekowaną torbiel Bartholina, możesz jej nie zauważyć, a po jakimś czasie narośl ta wchłonie się samoistnie. Jeśli torbiel rośnie, możesz wyczuć guzek w pobliżu ujścia pochwy. Ponieważ cysta jest zmianą niezapalną, zwykle jest bezbolesna, zdarza się jednak, że jest wrażliwa na dotyk.

Jeśli natomiast torbiel zostanie zainfekowana, możesz odczuwać następujące objawy:

  • ból, który utrudnia poruszanie się,

  • bolesność podczas stosunku płciowego,

  • obrzęk lub zaczerwienienie warg sromowych,

  • bolesny guz wargi sromowej lub przedsionka pochwy,

  • podwyższona temperatura ciała,

  • osłabienie.

Torbiele zastoinowe lub undefinedropnie undefinedpowstałe w miejscu prawidłowego gruczołu mogą osiągać rozmiar kurzego jaja. Rozwijający się stan zapalny wywołany zakażeniem bakteryjnym oraz ucisk na otaczające struktury przez zmieniony chorobowo gruczoł Bartholina prowadzi do powstania zakażenia.

Zapalenie gruczołu Bartholina – rozpoznanie i sposoby leczenia

Rozpoznanie choroby następuje na podstawie występujących objawów klinicznych oraz badania ginekologicznego.

Niekiedy do postawienia diagnozy konieczne jest wykonanie tzw. posiewu z wydzieliny gruczołu Bartholina. Dzięki temu badaniu możliwe jest wyhodowanie drobnoustrojów chorobotwórczych z pobranej próbki. Na podstawie tego badania można określić szczep bakterii, który spowodował infekcję oraz wskazać odpowiednią antybiotykoterapię.

Można wyróżnić dwie główne metody leczenia zapalenia gruczołu Bartholina: jest to leczenie zachowawcze oraz leczenie operacyjne.

Leczenie zachowawcze polega na obserwacji lub równoczesnym stosowaniu antybiotykoterapii i obserwacji.

Torbiel gruczołu Bartholina bardzo często osiąga niewielkie rozmiary i nie wywołuje objawów, więc w takich przypadkach wystarczy prowadzić obserwację. Jeśli lekarz potwierdził, że nie doszło do zakażenia i nie rozwija się żaden stan patologiczny, po kilku dniach torbiel zaniknie samoistnie.

W przypadku wystąpienia łagodnych objawów zapalenia (zaczerwienienie, niewielki obrzęk, lekki ból) może zostać włączona antybiotykoterapia. W ten sposób można zatrzymać rozwój zakażania i nie dopuścić do powstania ropnia.

Czasem w trakcie terapii następuje wytworzenie i samoistne pęknięcie ropnia gruczołu Bartholina. Z reguły powoduje to ustąpienie większości objawów, ale w takim przypadku zawsze należy skonsultować się z lekarzem ginekologiem, w celu potwierdzenia czy ropień opróżnił się całkowicie i ustąpił stan zapalny.

W przypadku kiedy dojdzie do zakażenia torbielin konieczny może okazać się zabieg chirurgiczny. Obecnie stosuje się kilka metod operacyjnego leczenia tej przypadłości.

Pierwszą metodą jest chirurgiczne wyłuszczenie torbieli razem ze zgromadzoną wewnątrz wydzieliną. Ze względu na to, że miejsce występowania torbieli jest mocno unerwione, gojenie się rany bywa bolesne i nieprzyjemne. Zabieg wyłuszczania przeprowadzany jest w znieczuleniu ogólnym i trwa około 30 minut. Hospitalizacja po zabiegu może trwać nawet do tygodnia. W czasie rekonwalescencji należy odpoczywać, unikać wysiłku fizycznego oraz wystrzegać się noszenia ciężkich przedmiotów, aby nie dopuścić powikłań w postaci np. krwotoku z dróg rodnych.

Drugą metodą jest marsupializacja torbieli Bartholina. W czasie tego zabiegu otwiera się i oczyszcza wnętrze powstałej torbieli. Po oczyszczeniu zmiany chorobowej lekarz doszywa ściany gruczołu do skóry na granicy z przedsionkiem pochwy. Dzięki temu powiększony zostaje przewód ujścia śluzu, co zapobiega nawrotom choroby. Zabieg ten wykonywany jest najczęściej w znieczuleniu miejscowym lub krótkotrwałym znieczuleniu ogólnym i trwa około 30 minut. Pacjentka po zabiegu może opuścić szpital z reguły tego samego dnia. Po zabiegu należy zastosować szereg działań, które przyspieszą rekonwalescencję i zapobiegną ponownej infekcji, takich jak:

  • robienie nasiadówek po każdym wypróżnieniu,

  • branie prysznica zamiast kąpiel,

  • używanie podpasek zamiast tamponów.

  • wstrzymanie się od współżycia przez czas określony przez lekarza.

Najnowszą metodą leczenia torbieli Bartholina jest stosowanie cewnika do drenażu z silikonowym balonikiem. Cewnik zakładany jest w znieczuleniu miejscowym, a zabieg nie wymaga dalszej hospitalizacji, tuż po wykonaniu zabiegu z wykorzystaniem takiego zestawu, pacjentka może powrócić do swoich codziennych obowiązków. 

Zapalenie gruczołu Bartholina – profilaktyka

Co prawda nie istnieją naukowo potwierdzone metody pozwalające uniknięcia powstania torbieli Bartholina, pewne działania profilaktyczne mogą skutecznie zmniejszyć ryzyko powstania infekcji, co jest istotne nie tylko jako sposób zapobiegania tej konkretnej przypadłości, ale jest bardzo ważne dla ogólnego zdrowia i higieny kobiecych dróg rodnych.

Aby uniknąć infekcji należy zawsze pamiętać o:

  • stosowaniu prezerwatyw, zwłaszcza jeżeli zmieniają się partnerzy seksualni,

  • dbaniu o higienę okolic intymnych (np. stosując żele do higieny intymnej o odpowiednim pH),

  • noszeniu przewiewnej, bawełnianej bielizny,

  • stosowaniu preparatów zawierających kultury bakterii Lactobacillus i Bifidobacterium (doustnie lub dopochwowo) podczas i kilka dni po zakończeniu antybiotykoterapii.

Izabela WierzbickaAutor

Izabela Wierzbicka

Chcesz się ze mną skontaktować?

Napisz adresowaną do mnie wiadomość na mail: [email protected]

Podobne artykuły

wigilia

Zdrowie

Święta bez wzdęć! Najlepsze sposoby na świąteczne przejedzenie. Ekspert radzi

Czytaj więcej >
profilaktyka40+

Zdrowie

Program "Profilaktyka 40 Plus" - Bezpłatne badania dla Polaków. Dlaczego warto skorzystać? Ekspert tłumaczy

Czytaj więcej >
dentysta

Zdrowie

Próchnica zębów - 10 faktów i mitów. Ekspert tłumaczy

Czytaj więcej >
waginoplastyka

Zdrowie

Waginoplastyka - wskazania, przebieg, bezpieczeństwo i efekty zabiegu. Ekspert tłumaczy

Czytaj więcej >
ginekolog

Zdrowie

Labioplastyka - wskazania, przebieg, bezpieczeństwo i efekty zabiegu. Ekspert tłumaczy

Czytaj więcej >

Zdrowie

Zespół jelita drażliwego - objawy, leczenie, diagnostyka. Ekspert tłumaczy

Czytaj więcej >