PZH: Drastyczna fala zachorowań w Polsce. Skok o ponad 65 proc. w maju

Gwałtowny wzrost zachorowań – oficjalne dane PZH

Najnowsze zestawienie chorób zakaźnych opublikowane przez Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH oraz Polską Agencję Prasową (PAP) wykazuje skokowy przyrost zachorowań. Na koniec kwietnia rejestry medyczne obejmowały 4509 przypadków, natomiast do końca maja liczba ta wzrosła do 7448 zdiagnozowanych pacjentów.

Maj przyniósł gwałtowne przyspieszenie statystyk z powodu wysokiej aktywności pajęczaków. Szczególną ostrożność powinni zachować mieszkańcy mniejszych miejscowości oraz terenów otoczonych lasami (m.in. w województwie lubuskim, w okolicach Jasienia), gdzie ekspozycja na kleszcze podczas prac ogrodowych czy spacerów jest najwyższa.

Neuroborelioza, czyli kiedy bakteria atakuje układ nerwowy

Bakteria Borrelia burgdorferi przedostaje się do organizmu wraz ze śliną lub wymiocinami kleszcza. Przemieszczając się wraz z krwią, wykazuje zdolność do przełamywania bariery krew-mózg. Konsekwencją tego procesu jest neuroborelioza – niebezpieczna postać choroby atakująca ośrodkowy lub obwodowy układ nerwowy.

Symptomy neuroboreliozy mogą przypominać stany depresyjne lub inne schorzenia neurologiczne. Do najważniejszych objawów należą:

• Bóle korzeniowe – wyjątkowo silne, palące lub strzelające bóle, które wyraźnie nasilają się w godzinach nocnych.
   
• Porażenie nerwu twarzowego – objawiające się asymetrią twarzy, opadaniem kącika ust oraz niedomykaniem powieki.
   
• Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych – wywołujące sztywność karku, silne bóle głowy, światłowstręt oraz nudności.
   
• Zaburzenia poznawcze – nagłe problemy z pamięcią krótkotrwałą, trudności z koncentracją oraz niewyjaśnione zmiany nastroju.

Charakterystyczny sygnał ostrzegawczy: Rumień wędrujący

Pierwszym i najbardziej jednoznacznym objawem zakażenia jest rumień wędrujący. Zmiana ta pojawia się zazwyczaj w okresie od 3 do 30 dni od ukąszenia (najczęściej po 7–14 dniach). Przybiera formę czerwonej, rozszerzającej się plamy, często z charakterystycznym przejaśnieniem w środku.

Ważne ostrzeżenie diagnostyczne: Rumień wędrujący jest tzw. objawem patognomonicznym. Oznacza to, że jego stwierdzenie przez lekarza jest w 100% wystarczające do natychmiastowego rozpoznania boreliozy. W takim przypadku nie ma potrzeby wykonywania dodatkowych badań krwi – należy niezwłocznie wdrożyć antybiotykoterapię.

Warto pamiętać, że u części pacjentów faza skórna nie występuje lub zostaje przeoczona, a choroba przechodzi bezpośrednio w fazę rozsianą.

Diagnostyka, leczenie i skuteczna profilaktyka

W przypadku braku rumienia, a przy współistnieniu objawów ogólnych (gorączka, bóle stawów, przewlekłe zmęczenie), diagnostyka opiera się na dwuetapowym badaniu krwi (test przesiewowy ELISA, a następnie test potwierdzenia Western blot). Przy podejrzeniu neuroboreliozy konieczne bywa jednoczesne badanie krwi oraz płynu mózgowo-rdzeniowego.

Podstawą leczenia jest antybiotykoterapia (najczęściej stosuje się doksycyklinę, amoksycylinę lub ceftriakson) trwająca od 14 do 30 dni. Im szybciej lek zostanie podany, tym mniejsze ryzyko trwałych powikłań neurologicznych.

Wobec braku dostępnej szczepionki przeciwko boreliozie, kluczowa pozostaje ochrona osobista: stosowanie certyfikowanych repelentów, zakładanie odzieży z długimi nogawkami i rękawami oraz skrupulatne oglądanie całego ciała po każdym powrocie z terenów zielonych.

Bibliografia:

• Halperin, J. J. (2015). Nervous system Lyme disease. „Infectious Disease Clinics of North America”, 29(2), 241-253. Link do badania
• Steere, A. C., Strle, F., Wormser, G. P. (2016). Lyme borreliosis. „Nature Reviews Disease Primers”, 2(1), 16090.Link do badania
• Eldin, C., Raffetin, A., Bouiller, K. (2019). Review of European and American guidelines for the diagnosis of Lyme borreliosis. „Médecine et Maladies Infectieuses”, 49(2), 121-132. Link do badania