Lipoatrofia – rodzaje, objawy, leczenie
Czym jest lipoatrofia?
Lipoatrofia, inaczej lipodystrofia, to miejscowy lub uogólniony zanik tkanki tłuszczowej, o złożonym podłożu Przyczyny lipoatrofii są wrodzone lub nabyte. Częstym rodzajem lipoatrofii jest lipoatrofia cukrzycowa, związana z podawaniem choremu insuliny.
Przyczyny lipoatrofii
Najczęstszymi przyczynami lipoatrofii jest leczenie związane z chorobami przewlekłymi, np. AIDS lub cukrzycą.
W przypadku chorych z HIV przyczyną powstawania lipoatrofii może być leczenie przeciwretrowirusowe. Lipodystrofię najczęściej obserwuje się u pacjentów z HIV leczonych analogami tymidyny, nukleozydowymi inhibitorami odwrotnej transkryptazy, np. rytonawirem lub zydowudyną. Podejrzewa się, że źródłem lipoatrofii w tym przypadku jest interakcja zachodząca pomiędzy lekami a układem odpornościowym chorego.
W przypadku lipoatrofii cukrzycowej przyczyną zaniku podskórnej tkanki tłuszczowej są iniekcje wielokrotnie wykonywane w tym samym miejscu na ciele. Lipoatrofia cukrzycowa była powszechna, gdy preparaty insulinowe pozyskiwano z tkanek zwierzęcych (wieprzowych i wołowych). Obecnie odsetek diabetyków doświadczających lipoatrofii znacznie się zmniejszył. Prawdopodobną przyczyną miejscowej utraty tkanki tłuszczowej w przypadku chorych na cukrzycę insulinozależną jest stan zapalny w miejscu podawania insuliny.
Dużo rzadszymi przyczynami lipoatrofii są choroby genetyczne związane z mutacjami poszczególnych genów. Przykładami chorób przebiegających z lipoatrofią są: zespół Köbberlinga-Dunnigana, Zespół Barraquera-Simonsa czy Zespół Seipa-Berardinelliego.
Objawy lipoatrofii
Lipoatrofia niekiedy przybiera postać miejscową – objawia się wówczas ścieńczeniem podskórnej tkanki tłuszczowej w ograniczonym obszarze ciała, np. w miejscu wstrzykiwania insuliny. W innych przypadkach objawia się uogólnionym zanikiem tkanki tłuszczowej, np. w terapii HIV lipoatrofiia obejmuje najczęściej utratę tkanki tłuszczowej na twarzy, pośladkach, ramionach i nogach.
Leczenie lipoatrofii
Lipoatrofię rozpoznaje specjalista endokrynolog na podstawie pomiarów podskórnej tkanki tłuszczowej przy wykorzystaniu specjalnej suwmiarki. Sposób leczenia lipoatrofii uzależniony jest od źródła wystąpienia stanu chorobowego. W przypadku lipoatrofii cukrzycowej pomocne okazuje się zmienianie miejsca iniekcji lub zmienienie preparatu zawierającego insulinę. Lipoatrofia będąca wynikiem leczenia antyretrowirusowego łagodzona jest analogami somatoliberyny, np. tesamoreliną.
