Przełomowa operacja w Polsce. Ortopedzi uratowali kolano 14-latka bez grama metalu
Uszkodzenie korzenia łąkotki to dla rozwijającego się stawu prawdziwa katastrofa, która w szybkim tempie degeneruje chrząstkę i prowadzi do przedwczesnego zwyrodnienia. Zaledwie 14-letni pacjent ze Śląska stanął w obliczu trwałego inwalidztwa narządu ruchu po fatalnym urazie kolana. Na szczęście, na Oddziale Ortopedii Dziecięcej Zespołu Szpitali Miejskich w Chorzowie przeprowadzono operację, jakiej w Polsce do tej pory jeszcze nie było. Wykorzystanie nowatorskiego implantu całkowicie bez użycia metalowych elementów naprawczych to absolutny przełom, który daje bardzo młodym pacjentom realną szansę na powrót do pełnej aktywności fizycznej bez widma kolejnych operacji.
Poważny uraz kolana
Łąkotki funkcjonują jak doskonałe, biomechaniczne "amortyzatory" w naszych kolanach. Gdy dochodzi do urazowego uszkodzenia korzenia łąkotki (miejsca, w którym struktura ta przyczepia się bezpośrednio do kości), staw natychmiast traci swoją ochronę. Tego typu kontuzja najczęściej zdarza się podczas gwałtownych zrywów, skrętów lub niefortunnych upadków podczas uprawiania sportu.
Bez błyskawicznej, specjalistycznej interwencji, u dorastającego pacjenta dochodzi do groźnej kaskady zmian:
- Gwałtownego wycierania się chrząstki stawowej, co szybko skutkuje intensywnym bólem spoczynkowym.
- Rozwoju wczesnych zmian zwyrodnieniowych (osteoartrozy) w wieku nastoletnim, które zazwyczaj kojarzymy wyłącznie z pacjentami w wieku podeszłym.
- Całkowitej utraty stabilności stawu, zmian osi kończyny i powstawania masywnych, bolesnych wysięków.

Koniec z metalem. Na czym polega chorzowski przełom?
Dotychczasowy standard medyczny w operacyjnej rekonstrukcji korzenia łąkotki był inwazyjny. Wymagał precyzyjnego wywiercenia kanału w kości, przez który następnie przeciągano nici mocujące rozerwaną łąkotkę. Całość stabilizowano zazwyczaj przy użyciu metalowych elementów – specjalnych śrub, kotwic czy guzików. Pozostawienie metalu w rosnącym wciąż organizmie dziecka nigdy nie jest sytuacją idealną i nierzadko wiązało się z koniecznością planowania kolejnego zabiegu operacyjnego, by ten implant po latach usunąć.
Pionierska operacja w Chorzowie, kierowana przez zespół dr. n. med. Grzegorza Pileckiego, po raz pierwszy w Polsce wyeliminowała ten problem. Zastosowano innowacyjny implant amerykańskiej firmy Arthrex. Nowoczesna technologia pozwala na bezpieczne i stabilne zamocowanie więzadeł i łąkotki bez wprowadzania metalu do kości, bazując wyłącznie na zaawansowanych systemach naciągowych. To czyni zabieg mniej inwazyjnym i znacząco obniża ryzyko miejscowych infekcji czy odczynów zapalnych.
Znaczenie szybkiej diagnozy
Zespoły ortopedyczne są jednak bezradne, jeśli pacjent trafia do nich zbyt późno. W przypadku 14-latka z Chorzowa o sukcesie zadecydował jeden, kluczowy czynnik poza samą technologią operacyjną: błyskawiczne wykonanie rezonansu magnetycznego po urazie i niemal natychmiastowe skierowanie do ośrodka referencyjnego.
Ważne! Jeśli po urazie kolana u dziecka (np. upadku na rowerze czy nartach) pojawia się uczucie "uciekania" stawu, narastający wewnątrz obrzęk lub tzw. blokada uniemożliwiająca pełen wyprost – natychmiast udaj się na rezonans magnetyczny (MRI). Klasyczne prześwietlenie (RTG) nie uwidoczni rozerwanej łąkotki, a odkładanie diagnozy zaledwie o kilka tygodni może na zawsze zniszczyć chrząstkę!
Lekarze z Chorzowa przypominają, że na obecnym etapie stosowania implantu nie można jeszcze ze stuprocentową pewnością stwierdzić, że nowa metoda całkowicie wyeliminuje ryzyko jakichkolwiek powikłań u każdego pacjenta. Niemniej, krok ten jest ogromnym sukcesem w dziedzinie małoinwazyjnej traumatologii dziecięcej.
Bibliografia:
- Pache, S., Aman, Z. S., Kennedy, M., Nakama, G. Y., Moatshe, G., Ziegler, C., LaPrade, R. F. (2018). Meniscal Root Tears: Current Concepts Review. „Archives of Bone and Joint Surgery”, 6(4), 250–259. Link: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6070891/
- Kramer, D. E., Micheli, L. J. (2009). Meniscal tears and discoid meniscus in children: diagnosis and treatment. „The Journal of the American Academy of Orthopaedic Surgeons”, 17(11), 698–707. Link: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19880680/
- Zespół Szpitali Miejskich w Chorzowie. (2026). Pionierski zabieg w Chorzowie. 14-latek po nowoczesnej naprawie łąkotki. „Medycyna Praktyczna”, 1(412404), online. Link: https://www.mp.pl/kurier/412404,pionierski-zabieg-w-chorzowie