Seniorzy urodzeni po 1948r. mogą dostać coś ekstra z ZUS. Mało kto o tym wie
Osoby urodzone po 31 grudnia 1948 r. mogą w niektórych przypadkach skorzystać z wcześniejszej emerytury, ale samo osiągnięcie określonego wieku nie wystarczy. O przyznaniu świadczenia decydują również staż ubezpieczeniowy, rodzaj wykonywanej pracy oraz odpowiednio przygotowane dokumenty, dlatego warto sprawdzić, czy dana sytuacja rzeczywiście daje prawo do świadczenia z ZUS.
- Kogo dotyczy i kto może ubiegać się o dodatkowe środki z ZUS?
- Jakie warunki należy spełnić, aby otrzymać świadczenie?
- Wniosek można złożyć najwcześniej 30 dni przed spełnieniem wszystkich warunków
Te osoby skorzystają
Prawo do wcześniejszej emerytury nie wynika wyłącznie z roku urodzenia, lecz z połączenia kilku warunków:
- odpowiedniego wieku,
- wymaganego ogólnego stażu ubezpieczeniowego,
- potwierdzonej pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
ZUS wskazuje, że do okresów uwzględnianych przy ustalaniu prawa do emerytury i renty należą zarówno okresy składkowe, jak i nieskładkowe, a ich prawidłowe udokumentowanie ma znaczenie dla przyznania świadczenia.
Do tej grupy mogą należeć osoby wykonujące zawody związane z dużym obciążeniem zdrowotnym lub szczególną odpowiedzialnością, np. część pracowników transportu, kolei, górnictwa, energetyki, oświaty, kultury, służb mundurowych czy prac wymagających wysokiej sprawności fizycznej. Zakres uprawnień zależy jednak od konkretnego przepisu i rodzaju pracy, dlatego nie da się go sprowadzić do jednej uniwersalnej listy zawodów.
Fot. Shutterstock/R_Szatkowski
Jakie warunki trzeba spełnić?
Co do zasady trzeba mieć wymagany ogólny staż ubezpieczeniowy:
- 20 lat w przypadku kobiet,
- 25 lat w przypadku mężczyzn,
przy czym liczą się okresy składkowe i nieskładkowe. Trzeba też wykazać wymagany okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, zwykle określony w przepisach dla danej grupy zawodowej.
Wcześniejsza emerytura nie przysługuje automatycznie i nie wystarczy samo wykonywanie trudnej pracy „na własne wyczucie”. ZUS wymaga dokumentów potwierdzających stanowisko, wymiar i charakter zatrudnienia, a w wielu przypadkach także potwierdzenia okresów pracy sprzed lat.
Dokumenty koniecznie do dopełnienia formalności
Aby złożyć wniosek, należy użyć formularza EMP, a także dołączyć informację o okresach składkowych i nieskładkowych, czyli formularz ERP-6. ZUS udostępnia aktualne formularze w wersji do pobrania, a także na platformie eZUS.
Do wniosku warto dołączyć dokumenty potwierdzające:
- zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, np. świadectwa pracy, zaświadczenia od pracodawcy albo inne dokumenty kadrowe,
- okresy składkowe i nieskładkowe,
- wynagrodzenie, jeśli ma znaczenie dla obliczenia świadczenia.
Jeżeli dana osoba była członkiem OFE, musi też spełnić warunek związany z przekazaniem środków do ZUS albo rezygnacją z członkostwa, jeśli przepis przewiduje taki obowiązek.
Uważaj - tego ZUS nie zaliczy
Nie każda forma aktywności zawodowej jest traktowana jako praca w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Umowa zlecenia, działalność gospodarcza czy praca w niepełnym wymiarze czasu nie są automatycznie uznawane za taki rodzaj zatrudnienia, nawet jeśli ktoś wykonywał podobne obowiązki.
To nie oznacza jednak, że takie okresy są zawsze „niewidoczne” dla ZUS. Mogą one nadal mieć znaczenie jako okresy składkowe przy ustalaniu ogólnego stażu, ale nie zastąpią wymaganej pracy wykonywanej w odpowiednich warunkach.
Termin wniosku i odwołanie
Wniosek o wcześniejszą emeryturę można złożyć najwcześniej 30 dni przed dniem, w którym zostaną spełnione wszystkie wymagane warunki. Jeśli dokumenty trafią do ZUS zbyt wcześnie, sprawa nie zostanie rozpatrzona pozytywnie; jeśli zbyt późno, świadczenie będzie liczone od momentu złożenia wniosku, a nie od wcześniejszej daty.
W razie odmowy przysługuje odwołanie do sądu okręgowego — sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. ZUS potwierdza, że odwołanie składa się w terminie miesiąca od doręczenia decyzji i że procedura jest bezpłatna.
Źródło: ZUS
