Koniec z fałszywymi wpisami w CV. Pracodawca bezpośrednio sprawdzi dyplom na uczelni

• Pracodawca będzie mógł sprawdzić dyplom bez zgody kandydata
• Weryfikacja obejmie dokumenty papierowe wydane przed 1 stycznia 2027 roku
• Uczelnia odpowie na kompletny wniosek w terminie 30 dni
• Wniosek i potwierdzenie opłaty trafią do szkoły wyższej przez system e-Doręczeń

Dlaczego pracodawcy potrzebują wglądu w dokumenty uczelni?

Nowelizacja ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce powstała z inicjatywy resortu nauki w ramach rządowego pakietu deregulacyjnego. Projekt stanowi odpowiedź na postulaty przedsiębiorców, którzy zgłaszali wątpliwości dotyczące autentyczności dyplomów i zawartych w nich informacji.

Podczas prac parlamentarnych Maria Mrówczyńska (Podsekretarz stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego Polski) tak opisywała obecną sytuację:

– W obecnej sytuacji pracodawca zatrudniający osobę z odpowiednimi kwalifikacjami nie ma możliwości zweryfikowania w uczelni, czy dane zawarte w przedłożonym przez niego dyplomie są prawdziwe, bowiem zgodnie ze stanowiskiem prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych pracodawca nie może występować o takie zapytania do uczelni.

Głównym celem zmian jest ograniczenie ryzyka przedstawiania fałszywych dyplomów przy ubieganiu się o pracę. Posłowie poparli projekt zdecydowaną większością: 423 głosami za, przy 1 głosie przeciw i 21 wstrzymujących się. Następnie projekt skierowano do Senatu.

Zasady weryfikacji dyplomów przez pracodawców

Zgodnie z uchwaloną regulacją z wnioskiem o odpłatną weryfikację wystąpi podmiot, który wykaże interes prawny. Pracodawca będzie mógł złożyć wniosek, jeśli po sprawdzeniu zabezpieczeń technicznych powziął uzasadnione wątpliwości co do autentyczności dyplomu. Zabezpieczenia określono w przepisach ustawy o dokumentach publicznych z 22 listopada 2018 roku.

Nowelizacja przewiduje, że pracodawca nie będzie musiał występować do kandydata do pracy o zgodę na weryfikację jego dyplomu.

– Ogranicza formalności. Pracodawca nie musi występować do kandydata do pracy o zgodę na to, aby uzyskać dostęp do weryfikacji jego dyplomu – powiedziała Mrówczyńska.

Wniosek do szkoły wyższej będzie można złożyć elektronicznie, za pośrednictwem systemu e-Doręczeń. Procedura obejmie następujące czynności:

1. Uzasadnienie potrzeby weryfikacji. Pracodawca musi wykazać interes prawny, czyli uzasadnione wątpliwości co do autentyczności dyplomu, na przykład po sprawdzeniu jego zabezpieczeń.
2. Przesłanie wniosku. Wniosek należy wysłać za pośrednictwem systemu e-Doręczeń. Trzeba w nim podać dane posiadacza dyplomu, w szczególności imię, nazwisko oraz numer dyplomu ukończenia studiów.
3. Dołączenie uzasadnienia i opłaty. Do wniosku należy dołączyć uzasadnienie oraz potwierdzenie wniesienia opłaty.
4. Oczekiwanie na odpowiedź. Szkoła wyższa ma 30 dni na udzielenie odpowiedzi na kompletny wniosek.

Ile wyniesie opłata i jakich dyplomów dotyczy weryfikacja?

Możliwość bezpośredniego kierowania zapytań do uczelni ma obejmować dyplomy papierowe wydane przed 1 stycznia 2027 roku. Od tej daty dyplomy elektroniczne mają być weryfikowane automatycznie przez system resortu nauki.

– Ta nowelizacja będzie dotyczyła dyplomów papierowych, czyli wszystkich, które zostały wydane przed 1 stycznia 2027 roku, bowiem od 1 stycznia wchodzimy w erę dyplomów elektronicznych, gdzie ta weryfikacja będzie odbywała się w sposób automatyczny przez udostępniany przez nas system.

Sprawdzenie dokumentów będzie usługą płatną. W Ocenie Skutków Regulacji przyjęto założenie, że opłata za każdorazowe potwierdzenie danych wyniesie 1 proc. minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w dniu złożenia wniosku.

Jakie procedury zastosuje uczelnia po wpłynięciu wniosku?

Projektowane przepisy wyłączają stosowanie Kodeksu postępowania administracyjnego. Uczelnia nie będzie więc prowadzić postępowania administracyjnego ani badać zasadności wątpliwości pracodawcy. Na podstawie danych zawartych we wniosku przekaże informację o dyplomie.

Nowelizacja została przekazana do Senatu, więc nowe rozwiązania nie weszły jeszcze w życie. Aby ustawa obowiązywała, musi zakończyć się dalszy etap prac parlamentarnych oraz potrzebny jest podpis prezydenta. Zgodnie z projektem nowe przepisy wejdą w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.

Źródła: Sejm, resort nauki