Obserwuj nas na:
Pacjenci.pl > Jelita

Jelita

Jelita – czym są i jakie pełnią funkcje?

Jelita to jedna z elementarnych części przewodu pokarmowego, niezbędna dla zapewnienia prawidłowego procesu trawienia. U człowieka jelita dzielą się na jelito grube i jelito cienkie. Jelito cienkie dzieli się na dwunastnicę, jelito czcze, oraz jelito kręte. Jelito grube z kolei dzieli się na kątnicę, wstępnicę, poprzecznicę, zstępicę, esicę, oraz odbytnicę, zakończoną odbytem. Jelito człowieka (oraz innych kręgowców) jest najdłuższym elementem przewodu pokarmowego.

Leczeniem chorób związanych z jelitami zajmuje się gastrolog (bardziej fachowa nazwa to gastroenterolog). Konsultantem krajowym w tej dziedzinie jest prof. dr hab. Jarosław Reguła, zaś w przypadku gastroenterologii dziecięcej – prof. dr hab. Mieczysława Czerwionka – Szaflarska.

Po czym poznać chore jelita? Kiedy iść do lekarza z jelitami?

Choroby jelit są w nowoczesnym społeczeństwie coraz powszechniejsze, na co wpływa przede wszystkim mała ilość snu, siedzący tryb życia, długotrwały stres oraz źle zbilansowana dieta. Choroby jelit mogą swoich źródeł upatrywać także w zażywaniu niektórych leków. Regularne badania profilaktyczne stanowią podstawę dla zachowania zdrowia.

Istnieje kilka alarmujących czynników, które powinny nakłonić nas do pilnej konsultacji z gastrologiem. Objawy chorych jelit to przede wszystkim krew w stolcu, częste zaparcia i biegunki, nieregularne wypróżnienia, bóle brzucha i wzdęcia, uczucie pełności w brzuchu i zaburzenia łaknienia, ale także ogólne osłabienie organizmu i znaczna, nagła utrata masy ciała.

Zdrowe jelita – jak o nie zadbać?

Skuteczna profilaktyka jest podstawą pozostawania w zdrowiu w większości przypadków. Dbanie o zdrowe jelita powinno odznaczać się holistycznym podejściem. Aktywność fizyczna i dobrze zbilansowana dieta to absolutna podstawa. To jednak nie wszystko. Warto postarać się o wyeliminowanie z naszego życia stres i używki, takie jak papierosy czy alkohol. Warto także zadbać o prawidłową higienę snu. 

Co jeść by zadbać o zdrowe jelita? Przede wszystkim należy pić dużo wody i spożywać dużo błonnika (kasze, otręby owsiane, pieczywo żytnie i razowe, ryż, czy płatki owsiane). Zdrowe jelita zapewnią nam także probiotyki, obecne w takich produktach jak kefir, kwaśne mleko, maślanka czy jogurt, oraz produkty kiszone. 

Pokaż więcej

Sebastian Kumorek
11.07.2026 10:33 Antybiotyk a jelita. Dietetyk tłumaczy, jak mądrze odbudować mikrobiom

Antybiotykoterapia to często konieczność ratująca zdrowie, ale dla naszych jelit jest to istny huragan, który niszczy zarówno szkodliwe, jak i pożyteczne bakterie. Odbudowa równowagi bakteryjnej to proces, który nie kończy się wraz z ostatnią tabletką leku – może trwać nawet pół roku. Warto wiedzieć, że aby regeneracja była skuteczna, nie wystarczy „jakikolwiek” probiotyk z apteki. Ważna jest celowana suplementacja oraz odpowiednia dieta, która nakarmi dobre bakterie. O tym, na co jeszcze warto zwracać uwagę w tej kwestii, opowiada nam dietetyk kliniczny Sebastian Kumorek.Dobry probiotyk powinien posiadać tzw. paszport, czyli trójczłonową nazwę szczepu bakterii Kiszonki są zdrowe, ale u osób z SIBO lub wzdęciami mogą nasilać dolegliwościOdbudowa mikrobiomu po kuracji antybiotykowej to proces długofalowy, trwający nawet 6 miesięcy

Mózg
11.07.2026 10:26 Każdy narząd uczy swoje nerwy. Najnowsze odkrycia o budowie ludzkiego ciała

Każdy główny narząd w ciele człowieka rozwija własny, wewnętrzny układ nerwowy. Dotychczasowa koncepcja „drugiego mózgu” w jelitach zyskała nowe, szersze znaczenie – najnowsze badania pokazują, że serce, płuca i trzustka również współuczestniczą w kształtowaniu swoich sieci neuronowych. Choć początkowa migracja komórek z grzebienia nerwowego jest kierowana globalnie, na późniejszych etapach różnicowania narządy wykorzystują lokalne sygnały chemiczne i fizyczne do ukierunkowania komórek o nieokreślonym przeznaczeniu.Współdziałanie systemów: Kluczowe narządy uczestniczą w tworzeniu własnych, zlokalizowanych sieci neuronowych, współpracując z ośrodkowym układem nerwowymRola macierzy pozakomórkowej: Fizyczne i chemiczne parametry lokalnego środowiska tkanek wpływają na tożsamość, rozwój i organizację wędrujących komórek nerwowychNowy kierunek w badaniach: Zrozumienie roli narządów w procesie unerwienia tworzy teoretyczne podstawy dla przyszłościowego podejścia do leczenia chorób autonomicznych oraz diagnostyki schorzeń neurodegeneracyjnych

stolce ołówkowate
21.05.2026 10:26 Ponad 12 tysięcy Polaków rocznie przegrywa walkę. Ten symptom możesz wykryć sam

Rak jelita grubego to drugi najczęściej diagnozowany nowotwór złośliwy w Polsce, który każdego roku zabija ponad 12 tysięcy osób. Rozwija się bezszelestnie, często przez dekady, nie dając na początku żadnych dolegliwości bólowych. Kiedy jednak guz zlokalizowany wewnątrz okrężnicy lub odbytnicy osiąga rozmiary, które fizycznie blokują pasaż jelitowy, organizm zaczyna wysyłać dramatyczne sygnały.Jednym z najbardziej charakterystycznych i alarmujących objawów są tak zwane stolce ołówkowate – nienaturalnie wąskie, cienkie i podłużne wypróżnienia. Jeśli od dłuższego czasu dochodzi do tak drastycznej zmiany kształtu stolca, nie należy zwlekać z diagnostyką. To krytyczna czerwona flaga, która oznacza, że w świetle jelita wyrosła przeszkoda anatomiczna.

kefir
04.05.2026 12:52 Kiszki grają marsza? Te 3 tanie, polskie "superfoods" zregenerują twoje jelita szybciej niż drogie suplementy

Wydajemy fortunę na kolorowe kapsułki, wierząc, że to jedyny sposób na wzdęcia, problemy z trawieniem i ciągłe zmęczenie. Często zapominamy, że najpotężniejsze lekarstwo na nasze jelita od wieków leżakuje w polskich piwnicach. Medycyna na nowo odkrywa potęgę naturalnej fermentacji. Zanim znów sięgniesz po suplementy, sprawdź, dlaczego twój organizm błaga o powrót do kulinarnych korzeni.

Hamuje głód i jest dobry na odchudzanie
25.04.2026 10:38 Kosztuje kilka złotych i pęcznieje w żołądku. Zmniejsza apetyt na kilka godzin

Błonnik w proszku po kontakcie z wodą tworzy w układzie pokarmowym gęsty żel, który fizycznie wypełnia żołądek i znacząco opóźnia opróżnianie soku żołądkowego. Miesięczna kuracja preparatem dostępnym bez recepty to koszt rzędu 25-30 złotych, co stanowi zaledwie ułamek kwot przeznaczanych na restrykcyjne diety. Należy jednak pamiętać o jednej ważnej rzeczy, ponieważ niewłaściwe zastosowanie tego produktu może przynieść nieprzyjemne skutki.Mechanizm pęcznienia włókien roślinnych i fizyczna redukcja pojemności żołądkaAspekt ekonomiczny w porównaniu do kosztownych programów dietetycznychZagrożenia zdrowotne wynikające z braku odpowiedniego nawodnienia podczas suplementacji

Badanie krwi
13.04.2026 11:01 Masz tę grupę krwi? Naukowcy ostrzegają przed wyższym o 28% ryzykiem cukrzycy

Jeden krótki wpis w Twojej dokumentacji medycznej może zdradzać ukryte zagrożenie, o którym większość pacjentów w ogóle nie ma pojęcia. Najnowsze analizy naukowe udowodniły, że posiadacze konkretnej grupy krwi mają aż o 28 procent wyższe ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2 w porównaniu do innych osób. Konsekwencje zignorowania tego faktu mogą kosztować Cię zdrowie i konieczność przyjmowania leków do końca życia.Dlaczego te osoby są narażone bardziej i co dzieje się w ich organizmach?Czym jest "przegląd parasolowy" i dlaczego te twarde dane nie kłamią?Trzy proste i darmowe zmiany w życiu, które natychmiast "wyłączają" genetyczne predyspozycje do choroby

Sebastian Kumorek i Marta Sadkowska
23.02.2026 14:31 Proste zmiany mogą zdziałać cuda dla jelit. Zacznij dzień od szklanki tego napoju

Problemy z układem pokarmowym to często nie tylko kwestia diety, ale przede wszystkim stylu życia, braku regeneracji i przewlekłego stresu, który towarzyszy nam na co dzień. Dlatego wprowadzenie kilku prostych nawyków tuż po przebudzeniu może znacząco poprawić perystaltykę i samopoczucie, a kluczem do sukcesu okazuje się regularność i uważność na sygnały płynące z ciała. O tym wszystkim rozmawiamy w nowym odcinku podcastu „Zdrowo przegadane” na kanale Pacjenci.pl. Gościem Marty Sadkowskiej jest dietetyk kliniczny Sebastian Kumorek. Rozpoczynanie dnia od szklanki ciepłej wody i ekspozycji na słońce wspiera produkcję neuroprzekaźników jelitowychZbyt intensywny, zawodowy sport może prowadzić do rozszczelnienia bariery jelitowej, w przeciwieństwie do umiarkowanego ruchuJedzenie w pośpiechu i bez dokładnego gryzienia to jedna z głównych przyczyn wzdęć i problemów trawiennych

Nieszczelne jelito – mechanizmy, objawy i sposoby wspierania bariery jelitowej
19.02.2026 15:28 Niepozorne dolegliwości mogą oznaczać nieszczelne jelito. Eksperci ostrzegają

Zdrowie układu pokarmowego stanowi fundament ogólnego dobrostanu organizmu, a sprawnie działająca bariera jelitowa jest kluczowa dla ochrony przed szkodliwymi czynnikami zewnętrznymi. Coraz więcej uwagi poświęca się zjawisku zwiększonej przepuszczalności jelit, które może wpływać na rozwój stanów zapalnych i reakcji immunologicznych. Zrozumienie mechanizmów stojących za tym procesem oraz wdrożenie odpowiednich zmian w stylu życia i diecie pozwala skuteczniej zadbać o kondycję przewodu pokarmowego.

zegar
16.02.2026 14:05 Zmiana czasu to rewolucja nie tylko dla głowy. Odczuwają ją też nerki, wątroba i jelita

Przesunięcie wskazówek zegara kojarzy się głównie z kilkoma dniami niewyspania. Tymczasem wewnątrz organizmu dochodzi w tym momencie do gwałtownego rozregulowania procesów biologicznych. Podczas gdy mózg próbuje dostosować się do nowego rytmu dnia, narządy wewnętrzne wciąż pracują według starego harmonogramu. Ten stan natomiast bezpośrednio wpływa na metabolizm, trawienie, a nawet skuteczność przyjmowanych leków.Biologiczna orkiestra i zbuntowani muzycyPrzyczyny dolegliwości ze strony układu pokarmowegoZaburzenia filtracji nerkowej a nocny odpoczynekWątroba i zmieniona biodostępność substancji leczniczychMetody na przyspieszenie wewnętrznego resetu

Mikrobiota
03.02.2026 17:14 Odporność a jelita: dlaczego mikrobiota ma znaczenie i co ją osłabia?

W jelitach bije serce naszej odporności, gdzie mikrobiota jelitowa nieustannie szkoli układ immunologiczny w odróżnianiu zagrożeń. Ten złożony ekosystem ma kluczowe znaczenie dla całego organizmu, wpływając na równowagę immunologiczną, ochronę przed chorobami autoimmunologicznymi oraz samopoczucie psychiczne. Artykuł zgłębia, jak współczesny styl życia i dieta wpływają na kondycję jelit oraz jak możemy wspierać ich regenerację. 

zapalenie jelit, jak wykryć
17.01.2026 14:16 Cichy pożar w jelitach. Ten stan zapalny wyniszcza, zanim zdążysz to zauważyć

Przewlekły stan zapalny o niskiej intensywności to cichy wróg, który często zaczyna się w naszych jelitach i rzutuje na funkcjonowanie całego organizmu. O tym, jak rozpoznać te ukryte sygnały oraz jakie kroki podjąć, by odzyskać zdrowie wyjaśniają eksperciMateriał został przygotowany na podstawie wywiadu przeprowadzonego przez Gosię Ohme  z prof. Ewą Stachowską.

Influencerki jedzą końskie przysmaki
13.01.2026 15:17 Koń by się uśmiał? Influencerzy jedzą przysmaki dla koni. Psychodietetyk o nowym trendzie

Internet po raz kolejny udowadnia, że granica między zdrowym stylem życia a czystym szaleństwem jest niezwykle cienka. Na TikToku i Instagramie zawrzało od nowego trendu – młode kobiety, zamiast po tradycyjne batony, sięgają po... przysmaki dla koni. Choć skład wydaje się nienajgorszy, dietetycy nie zostawiają na tym pomyśle suchej nitki. Twoje jelita mogą tego nie wytrzymać.Media społecznościowe regularnie zalewają nas falami dziwnych wyzwań, ale to, co dzieje się obecnie, budzi szczególny niepokój lekarzy i dietetyków. Coraz więcej osób chwali się w sieci jedzeniem produktów przeznaczonych dla zwierząt kopytnych. Mowa tu przede wszystkim o specjalnych lizawkach, które w sklepach jeździeckich sprzedawane są jako nagrody dla wierzchowców. Dlaczego ludzie po nie sięgają?Nowy niebezpieczny trend w mediach społecznościowychMłodzi jedzą przysmaki dla koni?Komentarz eksperta dot. niebezpiecznego trendu

kawa
13.01.2026 11:30 Jaki jest wpływ codziennego picia kawy na jelita i serce? Ekspert przyznaje: „medycyna czasem się myli”

Przez dekady kawa była postrzegana jako napój o wątpliwym wpływie na zdrowie, budzący obawy kardiologów i gastroenterologów. Współczesna nauka rewiduje jednak te poglądy. Mamy coraz więcej dowodów na to, że umiarkowana konsumpcja czarnego naparu może przynieść szereg korzyści dla serca i układu trawiennego. Zapraszamy do zapoznania się z obiektywnym zestawieniem aktualnych danych naukowych oraz opinii ekspertów na temat roli kawy w diecie.Jak zmieniło się medyczne postrzeganie kawy na przestrzeni lat?Umiarkowane picie kawy to korzyści dla układu krążeniaKawa wpływa na różnorodność i zdrowie mikrobiomu jelitowegoJakie czynniki mogą powodować negatywne reakcje na kawę i jakie są zalecenia dotyczące jej spożycia?

Sukces
12.01.2026 15:16 Jak wyostrzyć umysł? 3 banalnie proste kroki

Często myślimy, że trafne decyzje biznesowe to efekt godzin spędzonych nad tabelkami w Excelu, pracą ponad siły i ciągłych poświęceń. Tymczasem neurobiologia dowodzi czegoś odwrotnego: najlepsi liderzy potrafią podjąć kluczową decyzję w ułamku sekundy, zanim ich umysł świadomy w ogóle zacznie analizować dane. Jak to możliwe? Okazuje się, że „mózg prezesa” pracuje na zupełnie innym paliwie, a kluczem do sukcesu nie jest kawa, lecz... komunikacja między głową a brzuchem.Biohacking w biznesieUkład nerwowy ludzi sukcesu działa inaczejJelita naszym “drugim mózgiem”

FODMAP
22.12.2025 09:52 Masz dość „fermentacji w jelitach”? Ta dieta jest dla ciebie

Wzdęcia, gazy, przelewania i uczucie ciężkości po jedzeniu potrafią skutecznie odebrać komfort życia. Dla wielu osób brzuch reaguje jak balon – szczególnie po pozornie „zdrowych” produktach. Jeśli masz wrażenie, że w jelitach ciągle coś fermentuje, dieta FODMAP może być dokładnie tym, czego potrzebujesz.Dlaczego niektóre produkty dosłownie „gazują” jelita?Dieta FODMAP krok po kroku – eliminacja, testowanie, ulgaCo można jeść, czego unikać na FODMAP

Ból brzucha
14.12.2025 14:03 Charakterystyczny objaw raka jelita grubego. Nie czekaj z wizytą u lekarza

Rak jelita grubego jest jednym z najczęściej występujących nowotworów złośliwych w Polsce. To bardzo podstępna choroba, która rozwija się skrycie i powoli, zazwyczaj nie dając zauważalnych objawów. Należy być czujnym i obserwować swój organizm. Jeśli zauważymy u siebie pewne dolegliwości, nie czekajmy z wizytą u specjalisty.

ziemniaki
02.12.2025 09:52 W tej formie ziemniaki są najzdrowsze. Dietetyk: "możesz się takimi zajadać"

Polacy uwielbiają ziemniaki – w każdej formie. Gotowane, smażone, pieczone, tłuczone, z masłem, z tłuszczem, z sosem, z patelni czy prosto z ogniska. Jednocześnie wciąż żywe jest przekonanie, że ziemniaki są tuczące, niezdrowe i pełnią na talerzu jedynie rolę „zapychacza”. W tym artykule rozprawiam się z najpopularniejszymi mitami i wyjaśniam, w jakiej formie ziemniaki mogą realnie wspierać zdrowie.Ziemniaki są wartościowym warzywem niskokalorycznymSzkodzi nie sam ziemniak, lecz sposób jego przygotowania i dodatkiSmażenie i polewanie tłuszczem radykalnie zmienia wpływ tych warzyw na organizmAby korzystać z wartości odżywczych ziemniaków, trzeba je przyrządzać w odpowiedni sposób

ból jelit
24.09.2023 11:49 Po czym poznać, że ma się złogi w jelitach? Objawy mogą być różne!

Złogi w jelitach to problem, który może dotknąć każdego i przyczynić się do występowania nieprzyjemnych dolegliwości. Jak powstają złogi i jakie dają objawy? Co zrobić, aby się ich pozbyć? 

Pacjenci.pl
Obserwuj nas na: