To mogą oznaczać włókniaki na szyi. Nigdy ich nie ignoruj

Włókniaki – defekt czy sygnał metaboliczny?

Włókniaki (akrochordony) to łagodne przerosty skóry, najczęściej spotykane po 40. roku życia na szyi, w pachach i na powiekach. Nie bolą i rosną powoli, ale lekarze coraz częściej dostrzegają związek między ich występowaniem a nadwagą, insulinoopornością i zaburzeniami lipidowymi.

Indyjskie badanie z 2025 roku sugeruje, że akrochordony mogą być skórnym markerem zaburzeń gospodarki węglowodanowej. Już pojedyncza zmiana powinna skłonić do sprawdzenia poziomu glukozy i insuliny.

Cukrzyca typu 2 a zmiany skórne

W badaniu porównano 150 pacjentów z włókniakami i tyle samo osób z grupy kontrolnej. Cukrzycę typu 2 rozpoznano u niemal połowy pacjentów z akrochordonami, podczas gdy w grupie bez zmian odsetek ten wyniósł około jednej trzeciej. To niemal dwukrotny wzrost ryzyka.

Co więcej, im dłużej obecne były zmiany skórne, tym częściej stwierdzano długotrwałą hiperglikemię. Możliwe, że procesy metaboliczne i zmiany w skórze przebiegają równolegle, zanim pojawią się inne objawy.

Jak skóra sygnalizuje problem z insuliną?

Jedna z hipotez zakłada, że przewlekle podwyższona insulina pobudza receptory IGF-1 w fibroblastach, co prowadzi do miejscowego rozrostu tkanki łącznej. Włókniaki mogą być efektem wieloletniego przeciążenia trzustki i hiperinsulinemii.

Często obok nich pojawia się rogowacenie ciemne – brunatne zgrubienia w zgięciach szyi czy pach. Obecność obu zmian jednocześnie zwiększa prawdopodobieństwo insulinooporności.

Kiedy do lekarza i jakie badania wykonać?

Jeśli zauważasz nowe włókniaki lub szybki przyrost istniejących, skonsultuj się z dermatologiem i poproś lekarza rodzinnego o:

• oznaczenie glukozy na czczo,
• doustny test obciążenia glukozą (OGTT),
• poziom insuliny.

Choroby metaboliczne często rozwijają się bezobjawowo przez lata. Osoby z nadwagą, nadciśnieniem lub obciążeniem rodzinnym powinny kontrolować poziom cukru przynajmniej raz w roku. Wczesna diagnoza pozwala uniknąć farmakoterapii i ograniczyć rozwój powikłań. Włókniaki mogą być pierwszym sygnałem, że organizm potrzebuje zmiany. Nie warto ich lekceważyć.