Te wady najczęściej rozwijają się u dzieci w wieku szkolnym. Fizjoterapeuta wyjaśnia, jak je rozpoznać
Coraz więcej uczniów wraca do domu z bólem pleców, a niewinne na pozór nawyki przy biurku czy w szatni mogą przerodzić się w trwałe wady postawy. W rozmowie z portalem Pacjenci.pl Marcin Szerlowski mgr fizjoterapii, masażysta, terapeuta manualny i trener medyczny, pokazuje, które sygnały – od nierównego ustawienia ramion po szybkie męczenie się przy noszeniu plecaka – powinny zapalić rodzicom czerwone światło i zachęcić do prostych zmian, zanim problem się utrwali.
Najczęstsze wady postawy i objawy
Magister fizjoterapii Marcin Szerlowski w przypadku dzieci w wieku szkolnym (zarówno wczesnoszkolnym jak i późniejszym), wykluczając wady postawy wrodzone oraz wady nabyte w wyniku różnego rodzaju wypadków, urazów czy interwencji chirurgicznych (zwłaszcza rozległych, bardzo inwazyjnych), wylicza, że najczęściej u takich dzieci pojawia się:
- sylwetka przygarbiona - pogłębienie fizjologicznych krzywizn kręgosłupa (lędźwiowej i szyjnej lordozy oraz piersiowej kifozę), wysunięcie głowy do przodu oraz wysunięcie barków do przodu. Postawię wysuniętej do przodu głowy często towarzyszyć cofnięcie się żuchwy.
- skolioza: trójpłaszczyznowe, innymi słowy trójwymiarowego skrzywienia kręgosłupa (komponenta zgięcia bocznego, pochylenia w przód lub znacznie rzadszego przeprostu w tył i rotacji, czyli skręcenia).
- asymetria w ułożeniu obręczy barkowych i/lub, obręcz i biodrowych co ma silny związek z dwiema poprzednio omówionymi wadami.
Wady postawy u dzieci nie bolą
Jak dodaje, „należy wspomnieć, że kształtujące się w wieku dziecięcym wady postawa najczęściej są kompletnie bezbólowe "nieme klinicznie"”. Wylicza również czynniki, które determinują kształtowanie się wad:
- źle dobrane i niewygodne obuwie,
- niewygodne łóżko,
- brak zdrowej aktywności ruchowej,
- nadwaga / otyłość,
- zła pozycja krzesła, biurka, komputera; w domu i w szkole,
- nierównomierne obciążenie np. torba lub plecak na jedno ramię,
- wady wzroku lub słuchu u dzieci powodujące pochylanie się do przodu i do dołu lub - nawykowe skręcanie głowy (tu w przypadku gdy jedno oko lub ucho gorzej widzi czy słyszy od drugiego),
- zaburzenia równowagi u dziecka z powodu różnych chorób.
Wady postawy u dzieci - czynniki
Jak dodaje Marcin Szerlowski, takich czynników można wymienić jeszcze mnóstwo.
- Niewychwycone wcześniej jednostronne lub obustronne płaskostopie lub inne wady kształtu stóp - kształt i ułożenie stóp, czyli podstawy, na której opiera się całe nasze ciało, determinuje jego sylwetkę. Na krzywej podstawie całe rusztowanie kostne będzie krzywe, stawy będą przeciążać się i deformować a poszczególne partie mięśni będą zbyt mocno napięte lub zbyt mocno rozciągnięte – wyjaśnia.
Zwraca też uwagę na stan uzębienia i wada zgryzu. Jak wyjaśnia:
- Stan uzębienia i wada zgryzu potrafi być zarówno efektem jak i przyczyną krzywienia się i zmiany pozycji samej żuchwy względem czaszki jak i wykrzywiania się odcinka szyjnego i pierwszego kręgosłupa, obręcz barkowych i idąc dalej w dół... odcinka lędźwiowego kręgosłupa, miednicy i tak dalej. Tutaj również stawy będą przeciążone a mięśnie nierównomiernie nieprawidłowo napięte lub rozciągnięte. Żuchwa może być cofnięta, wysunięta w przód lub przemieszczona na któryś z boków wpływając tym samym na postawę najbardziej górnej partii ciała, ale w skrajnych przypadkach również dolnych partii ciała i odwrotnie. Nieprawidłowo ukształtowane stopy mogą tak zdeformować całe ciało, że efektem końcowym tego łańcucha będzie zła pozycja żuchwy i zła praca narządu żucia. Zależności jest bardzo wiele – wyjaśnia fizjoterapeuta.
Należy wspomnieć, że nasze ciało jest całością i układ ruchu (kości, mięśnie, stawy), ściśle anatomicznie i funkcjonalnie sprzężone z innymi układami nerwowym krwionośnym limfatycznym trzewnym itd.
