Uchyłki przewodu pokarmowego – łagodna patologia czy zaburzenie?

Czym są uchyłki przewodu pokarmowego?

Choroba uchyłkowa jelit nie dotyczy jednej, typowej dolegliwości, lecz obejmuje spektrum objawów związanych z występowaniem uchyłków. Są to workowate wypukłości widoczne na ścianach zewnętrznych narządu, zwykle pojawiają się w jelicie grubym, a dokładniej w esicy. Nieliczne przypadki obejmują uchyłki w odbytnicy. Medycynie nie udało się dotychczas określić przyczyny powstawania patologii. Zauważono jednak znaczny wzrost tej przypadłości w cywilizacjach wysoko rozwiniętych (głównie w Europie, Stanach Zjednoczonych i Kanadzie), co może mieć związek ze zmianą diety i zwiększoną konsumpcję produktów wysoko przetworzonych i konserwowanych. Naukowcy postulują również, iż za powstawanie uchyłków przewodu pokarmowego odpowiada nadmierne spożycie napojów alkoholowych.

Uchyłkowatość bezobjawowa i niepowikłana

Charakterystyczne workowate zagłębienie mogą występować w przewodzie pokarmowej w postaci bezobjawowej. Pacjent nie sygnalizuje żadnych niepokojących symptomów a do wykrycia dolegliwości dochodzi przypadkiem, podczas kolonoskopii. Bezobjawowa uchyłkowatość nie wymaga dalszego leczenia, po jej zdiagnozowaniu zaleca się zwykle prowadzenie zdrowego trybu życia, wdrożenie codziennej aktywności fizycznej i zbilansowaną dietę. Natomiast jeśli zmianom uchyłkowym towarzyszy ból brzucha, zmienny rytm wypróżnień i wzdęcia może to świadczyć o tzw. uchyłkowatości niepowikłaniowej. Zazwyczaj przebiega ona łagodnie, bez niebezpiecznych powikłań, jednak występują okresy nasilenia się nieprzyjemnych objawów. 

Uchyłki przewodu pokarmowego i stan zapalny

Zdiagnozowanie zapalenia w przewodzie pokarmowym odbywa się przy pomocy jednego lub kilku badań: radiogramu jamy brzusznej, tomografii, morfologii krwi i ogólnym badaniu moczu. Podjęcie leczenia staje się koniecznością, kiedy występowanie uchyłków przewodu pokarmowego wiąże się ze stanem zapalnym. Nie jest możliwe mechaniczne usunięcie uchyłków, oznaczałoby to bowiem przymus wycięcia całego przewodu pokarmowego. W skutek ostrego stanu zapalnego uchyłków esicy tworzy się ropień, którego wielkość sięgać może nawet kilku centymetrów. Leczenie polega na tymczasowym wyłączeniu funkcji jelit i zastosowaniu antybiotyków. W skrajnych, zagrażających życiu pacjenta sytuacjach otwiera się operacyjnie jamę brzuszną i tzw. drenowanie przezskórne.

Dieta przy uchyłkach przewodu pokarmowego

Ponieważ obserwuje się częste nawroty choroby uchyłkowej, zaleca się wdrożenie specjalistycznej diety odciążającej jelita. Powinno unikać się produktów ciężkostrawnych, których pasaż (przejście) przez przewód pokarmowy jest wyraźnie spowolniony, tj. tłuste mięsa, słodycze, banany, pieczywo pszenne i kasze. Warto włączyć do codziennego odżywiania bardziej lekkostrawne zamienniki – ciemne pieczywo, chude mięso, biały ser i warzywa bogate w błonnik. Dodatkowo trzeba zadbać o właściwe nawodnienie organizmu, przyjmując co najmniej 1,5 litra wody w postaci niegazowanej, herbaty lub naturalnych kompotów owocowych.