Zasiłek opiekuńczy – wszystko, co musisz o nim wiedzieć
Ktoś z twoich najbliższych choruje i potrzebuje opieki? Przysługuje ci zasiłek opiekuńczy. Masz nawet 60 dni na to, by pomóc członkowi rodziny w powrocie do zdrowia bez obaw o utratę dochodów. Wyjaśniamy, jak działa to świadczenie i co zrobić, żeby z niego skorzystać.
Grypa w szkole czy jelitówka w przedszkolu… Który rodzic tego nie zna? Chociaż z zasiłku opiekuńczego najczęściej korzystają rodzice małych dzieci, świadczenie przysługuje nie tylko im.
Jak długo można korzystać z zasiłku opiekuńczego?
Według ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa zasiłek opiekuńczy przysługuje nie tylko na dzieci, ale także na innych członków rodziny. Niemniej właśnie na opiekę nad chorym dzieckiem mamy najwięcej czasu, bo aż 60 dni w ciągu roku kalendarzowego. Na opiekę nad dzieckiem można poświęcić aż 2 miesiące w roku w kilku przypadkach:
• opieki wymaga zdrowe dziecko do ukończenia 8 roku życia np. z powodu odwołania zajęć w szkole czy przedszkolu;
• opieki wymaga chore dziecko do ukończenia 14 roku życia np. z powodu niepełnosprawności.
Więcej o nowych zasadach wypłat na zwolnieniu chorobowym przeczytasz tutaj: Pracodawca już nie będzie płacił. To koniec L4 na dawnych zasadach
Jeśli opieki potrzebuje osoba, która nie wpisuje się w powyższe kryteria, z zasiłku można skorzystać przez 14 dni w roku. Oznacza to, że mamy 2 tygodnie na opiekę nad dzieckiem powyżej 14 roku życia lub innym członkiem rodziny. Komu dokładnie przysługuje to świadczenie?
Kto może skorzystać z zasiłku opiekuńczego?
Zasiłek opiekuńczy jest świadczeniem wypłacanym z ZUS z ubezpieczenia chorobowego. To znaczy, że mogą skorzystać z niego wszystkie osoby, które opłacają składki. W praktyce świadczenie przysługuje wszystkim osobom, które są objęte obowiązkowym lub dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym i opłacają składki w tym:
• pracownicy zatrudnieni w oparciu o umowę o pracę,
• zatrudnieni na umowę zlecenie, na podstawie umowy agencyjnej albo innej umowy o świadczenie usług, jeśli opłacają składki na ubezpieczenie chorobowe,
• samozatrudnieni i osoby prowadzące pozarolniczą działalność, a także osoby współpracujące z osobą, która prowadzi taką działalność,
• osoby współpracujące z osobą, która wykonuje pracę na umowie-zleceniu, na umowie agencyjnej lub na podstawie umowy uaktywniającej,
• członkowie rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni kółek rolniczych,
• osoby wykonujące pracę nakładczą,
• osoby odbywające służbę zastępczą,
• duchowni.
O tym, kiedy możesz tracić prawo do świadczeń, dowiesz się z artykułu: Koniec darmowych świadczeń na NFZ. Wtedy zanika prawo do leczenia
Na kogo i kiedy przysługuje zasiłek opiekuńczy?
Wspomniana wcześniej ustawa jasno precyzuje, kogo można objąć opieką w ramach zasiłku opiekuńczego. Do tej grupy zaliczają się: małżonek, rodzice, rodzic dziecka, ojczym, macocha, teściowie, dziadkowie, wnuki, rodzeństwo, dzieci powyżej 14. roku życia – pod warunkiem że mieszkają w jednym gospodarstwie domowym z ubezpieczonym.
W przypadku dziecka do ukończenia 8 roku życia rodzic może skorzystać z zasiłku, gdy wystąpiła jedna z poniższych sytuacji:
• nieprzewidziane zamknięcie placówki opiekuńczej lub edukacyjnej, do której uczęszcza dziecko;
• konieczność izolacji dziecka z powodu podejrzenia choroby zakaźnej,
• choroba opiekuna dziennego lub niani, z którą rodzice mają zawartą umowę uaktywniającą,
• poród lub choroba małżonka lub drugiego rodzica, który stale opiekuje się dzieckiem, a poród lub choroba uniemożliwia tę opiekę,
• pobyt w szpitalu małżonka lub rodzica dziecka, który stale opiekuje się dzieckiem.
Nieco bardziej restrykcyjne są przepisy dotyczące niepełnosprawnych dzieci. Można ubiegać się o zasiłek pod warunkiem, że dziecko posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczenie o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, które nie ukończyło 18 lat, jeśli wystąpiła jedna z następujących sytuacji:
• poród lub choroba małżonka lub drugiego rodzica dziecka, który stale opiekuje się dzieckiem, jeśli poród lub choroba uniemożliwia mu opiekę,
• pobyt w szpitalu małżonka lub drugiego rodzica dziecka ubezpieczonego, który stale opiekuje się dzieckiem;
• choroba dziecka;
• choroba innego niż dziecko członka rodziny.
Więcej o świadczeniach rodzinnych dowiesz się z artykułu: 1000 zł co miesiąc. I to bez względu na dochód
Jak ubiegać się o zasiłek opiekuńczy?
Aby otrzymać zasiłek opiekuńczy, trzeba dopełnić kilku formalności. Po pierwsze należy uzyskać zwolnienie lekarskie – jest to dokument potwierdzający konieczność sprawowania osobistej opieki nad chorym członkiem rodziny.
Następnie należy złożyć wniosek o zasiłek opiekuńczy (Z-15B). Wniosek dostępny jest na platformie PUE ZUS. Na koniec trzeba przekazać dokumenty pracodawcy lub bezpośrednio do ZUS. Po poprawnym złożeniu dokumentacji ZUS rozpatruje wniosek i wypłaca zasiłek na konto ubezpieczonego. Ile dokładnie?
Wysokość zasiłku opiekuńczego wynosi 80% podstawy wymiaru zasiłku, czyli przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia pracownika za ostatnie 12 miesięcy kalendarzowych przed miesiącem, w którym nastąpiła konieczność sprawowania opieki.
