Autoimmunologiczne choroby skóry – przyczyny, przykłady, objawy
pixabay
Autor Agata Wiencierz - 26 Października 2020

Autoimmunologiczne choroby skóry – przyczyny, przykłady, objawy

Autoimmunologiczne choroby skóry są schorzeniami wynikającymi ze zwrócenia się układu odpornościowego przeciw tkankom własnego organizmu. Każda z tych chorób przebiega inaczej, różne są też sposoby ich leczenia. Kiedy należy się niepokoić?

Czym są autoimmunologiczne choroby skóry?

Autoimmunologiczne choroby skóry to schorzenia wynikające z nieprawidłowego działania układu odpornościowego organizmu, przez które komórki immunologiczne atakują tkanki własne organizmu. Do autoimmunologicznych chorób skóry należą m.in.: twardzina (sklerodermia), łuszczyca, zapalenie skórno-mięśniowe, pęcherzowe oddzielanie się naskórka oraz pemfigoid. Dokładny mechanizm powstawania jest inny w przypadku każdej z tych chorób, niemniej jednak podstawowym źródłem jest zwrócenie się układu odpornościowego chorego przeciw własnym komórkom.

Autoimmunologiczne choroby skóry – twardzina

Twardzina jest rzadką chorobą autoimmunologiczną na skutek której skóra i inne tkanki twardnieją przez nadmierne gromadzenie się kolagenu. Chorzy na twardzinę doświadczają całego spektrum objawów, ponieważ choroba ta dotyka także naczyń krwionośnych, mięśni i pozostałych organów. Twardzina zlokalizowana na skórze manifestuje się poprzez wyraźnie odgraniczone łaty stwardniałej skóry. Oprócz widocznych przejawów sklerodermii, chorzy mogą doświadczać bólu w stawach, zaparć lub biegunki, skróconego oddechu, pieczenia serca oraz świądu i pieczenia w okolicach oka.

Twardzina atakuje zarówno mężczyzn jak i kobiety, jednak większość przypadków dotyczy kobiet między 30. a 40. rokiem życia. Uważa się, że ryzyko zapadnięcia na tę chorobę zwiększa zawodowa ekspozycja na pył krzemionkowy oraz poli(chlorek winylu). Około 1/3 przypadków twardziny objawia się jako choroba układowa (nie dotyczy tylko skóry).

Autoimmunologiczne choroby skóry – łuszczyca

Do autoimmunologicznych chorób skóry zalicza się również łuszczyca. Ta częsta choroba dermatologiczna jest uwarunkowana genetycznie i szacuje się, że może dotyczyć nawet 4% populacji. Łuszczyca objawia się występowaniem czerwonobrunatnych lub różowych płaskich grudek o wyraźnie oddzielonych od reszty skóry brzegach. Grudki te pokrywają się srebrzystą, nawarstwiającą się łuską. Z czasem grudki łączą się, zlewając się w jedno ognisko. Łuszczyca może obejmować małe obszary skóry i być ledwo widoczna lub może dochodzić w niej do zajęcia większości powierzchni skóry – wtedy przybiera postać uogólnioną. Objawy łuszczycy mogą przybierać na sile i znikać w zależności od różnych czynników, np. stresu czy infekcji bakteryjnych. Przyczyną powstawania łuszczycy jest nieprawidłowe funkcjonowanie limfocytów T i wydzielanych przez nie cytokin.

Autoimmunologiczne choroby skóry – zapalenie skórno-mięśniowe

Zapalenie skórno-mięśniowe jest chorobą dotyczącą głównie tkanki mięśniowej, ale przez swoją manifestację skórną jest również zaliczane do autoimmunologicznych chorób skóry. Zapalenie skórno-mięśniowe jest rzadką chorobą objawiającą się osłabieniem, podwyższeniem temperatury ciała oraz spadkiem masy ciała. Zmiany skórne obejmują: objaw Gottrona (rumieniowe plamy koloru fiołkowego obejmujące skórę stawu łokciowego i kolanowego), grudki Gottrona przechodzące w owrzodzenia. Możliwe jest pojawienie się fiołkowatego rumienia wokół powiek, zajmujący z czasem większe połacie twarzy.

Zapalenie skórno-mięśniowe u dzieci różni się od postaci u dorosłych i objawia się gorączką, zmęczeniem, wysypką oraz osłabieniem. U dzieci zaburzenie zwykle pojawia się w wieku od 5 do 15 lat, a u dorosłych u osób między 40. a 60. rokiem życia. Choroba ta występuje częściej wśród kobiet. Dokładna przyczyna powstawania zapalenia skórno-mięśniowego nie jest znana – w przebiegu choroby obserwowane są autoprzeciwciała, których obecność jest spowodowana prawdopodobnie przez połączenie czynników genetycznych i środowiskowych.

Autoimmunologiczne choroby skóry – pęcherzowe oddzielanie się naskórka

Pęcherzowe oddzielanie się naskórka jest bardzo rzadką chorobą o podłożu genetycznym, której charakterystycznym objawem jest powstawanie pęcherzy w wyniku urazów mechanicznych. Istnieje wiele form pęcherzowego oddzielania się naskórka, przy czym uważa się, że tylko nabyte pęcherzowe oddzielanie się naskórka jest chorobą autoimmunologiczną. Przyczyną powstawania pęcherzy wypełnionych płynem mogą być nawet tak łagodne czynniki jak podrapanie skóry czy wzrost temperatury w pomieszczeniu. Źródłem choroby jest obecność w ciele przeciwciał IgG związanych z tkankami przeciw kolagenowi typu VII, przez co zaburza jego funkcję wiążącą dwie główne warstwy skóry – naskórek i skórę właściwą. Przez zmniejszone przyleganie do siebie naskórka i skóry właściwej, skóra jest bardziej narażona na tworzenie pęcherzy.

Autoimmunologiczne choroby skóry – pemfigoid

Pemfigoid jest autoimmunologiczną chorobą skóry pojawiającą się głównie po 60. roku życia. Jej charakterystycznym objawem są duże, napięte pęcherze powstające zazwyczaj w obrębie rąk, nóg lub torsu, a w 1/3 przypadków także wewnątrz jamy ustnej. Objawy pemfigoidu zaostrzają się i ustają naprzemiennie, a prowokować je mogą: promieniowanie ultrafioletowe i różne leki.

Leczenie autoimmunologicznych chorób skóry

Przy występowaniu jakichkolwiek wyżej wymienionych objawów chorób skóry należy zwrócić się do specjalisty dermatologa. Lekarz dobiera leczenie indywidualnie z każdym pacjentem, przy czym może ono trwać wiele lat. Nie należy próbować pozbywać się zmian na własną rękę, gdyż może to zaostrzyć objawy choroby i pogorszyć stan skóry.

Następny artykuł