Bruzdogłowiec szeroki – co to jest? Jakie są przyczyny, objawy i leczenie zakażenia bruzdogłowcem szerokim

Czym jest bruzdogłowiec szeroki?

Bruzdogłowiec szeroki (łac. Diphyllobothrium latum) to tasiemiec należący do płazińców, czyli płaskich, prymitywnych pasożytów bytujących wewnątrz organizmów. Bruzdogłowiec przedostaje się do organizmu człowieka w postaci larwalnej i w jelicie cienkim przekształca się w postać dorosłą. Może osiągać nawet 15–20 cm i jest w stanie żyć w przewodzie pokarmowym nawet kilka lat. Część zakażeń bruzdogłowcem szerokim przebiega bezobjawowo, natomiast u pewnej grupy nosicieli tego tasiemca może dojść do rozwinięcia się choroby o nazwie difylobotrioza (łac. diphyllobothriosis).

Bruzdogłowiec szeroki jest zbudowany z główki z podłużnymi bruzdami czepnymi po bokach, szyjki i kilku tysięcy segmentów (proglotydów). Jako odrębny gatunek tasiemca Diphyllobothrium latum został po raz pierwszy opisany w 1819 r., jednak minęło wiele lat zanim poznano jego skomplikowany cykl życiowy i zaproponowano formy leczenia.

Bruzdogłowiec szeroki – mechanizm zakażenia

Tasiemiec bruzdogłowiec występuje na półkuli północnej, w klimacie umiarkowanym: na Bliskim Wschodzie, w Azji (Japonia), Ameryce Północnej. W Europie jest spotykany przede wszystkim w krajach nadbałtyckich. Jego cykl rozwojowy jest związany ze środowiskiem wodnym – jaja przyczepiają się do roślin, a stamtąd trafiają do organizmów skorupiaków, czyli żywicieli pośrednich, którzy następnie są zjadani przez ryby słodkowodne. Bruzdogłowiec szeroki wnika do mięśni tych kręgowców, po to by ostatecznie trafić do organizmu żywiciela ostatecznego – ssaka.

Zarażenie się bruzdogłowcem następuje poprzez zjedzenie zakażonego larwami mięsa ryby (najczęściej szczupaków, okoni, pstrągów, łososi). Owe larwy przyczepiają się do błony śluzowej jelita człowieka (bądź innego ssaka) i przekształcają się w postać dorosłą, zajmuje to najczęściej 5–6 tygodni.

Bruzdogłowiec szeroki – objawy

Zakażenie bruzdogłowcem szerokim, podobnie jak innymi tasiemcami, manifestuje się przede wszystkim za pomocą objawów ze strony układu pokarmowego:

• ból brzucha,

• nudności,

• wymioty,

• biegunka,

• zaparcia,

• kolka jelitowa,

• utrata apetytu,

• spadek masy ciała,

• niedrożność dróg żółciowych,

• niedrożność przewodu pokarmowego.

Oprócz wyżej wymienionych dolegliwości w przebiegu zakażenia tasiemcem Diphyllobothrium latum mogą się pojawić również:

• niedokrwistość złośliwa – inaczej choroba Addisona–Biermera – jest to niedokrwistość megaloblastyczna związana z niedoborem witaminy B12; może ona spowodować nieodwracalne zmiany w układzie nerwowym; gdy pojawia się w przebiegu zakażenia omawianym gatunkiem tasiemca, jest określana jako bruzdogłowcowa anemia złośliwa,

• pokrzywka,

• zaburzenia snu,

• dreszcze nocne,

• osłabienie.

Trzeba jednak pamiętać, że część zakażeń bruzdogłowcem szerokim przebiega bezobjawowo.

Bruzdogłowiec szeroki – rozpoznanie i leczenie

Diagnostyka tasiemca bruzdogłowca szerokiego opiera się badaniu kału i wykryciu w jego próbkach charakterystycznych jaj bądź członów tego pasożyta.

Leczenie polega na podaniu leków przeciwpasożytniczych: niklozamidu lub prazykwantelu. Należy mieć na uwadze, że druga z wymienionych substancji może powodować skutki uboczne w postaci mdłości, bólów głowy, złego samopoczucia.