Gastroskopia - kiedy ją zrobić i jak przygotować się do badania?

Wskazania do gastroskopii

Gastroskopia jest badaniem endoskopowym górnego odcinka przewodu pokarmowego - przełyku, żołądka i dwunastnicy. 

Służy jako badanie zarówno diagnostyczne, jak i terapeutyczne. Jest podstawową metodą wykrywania wrzodów trawiennych, ale ma dużo szersze zastosowanie. Podczas gastroskopii wykonuje się między innymi: usuwanie polipów, tamowanie krwawień oraz endoskopowe poszerzanie powstałych zwężeń.  

„Złotym standardem w diagnostyce choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy jest wykonanie endoskopii górnego odcinka przewodu pokarmowego. Mówimy tutaj o gastroskopii, która jest już powszechnie dostępna. Przeprowadzenie gastroskopii umożliwi nam nie tylko rozpoznanie choroby wrzodowej, ale także pozwoli określić lokalizację wrzodu.” - powiedział gastroenterolog lek. Jacek Kowerzanow.

Gastroskopia wykorzystywana jest też w diagnostyce chorób nowotworowych, a także pozwala wykryć bakterię Helicobacter pylori. 

„Przy podejrzeniu choroby nowotworowej, podczas gastroskopii możemy pobrać wycinki do oceny mikroskopowej. Jednocześnie możliwe jest wykonanie tzw. testu ureazowego na obecność Helicobacter pylori.” - powiedział gastroenterolog lek. Jacek Kowerzanow.

“(…) Podstawowym badaniem diagnostycznym potwierdzającym lub wykluczającym nowotwór jest gastroskopia z pobraniem wycinków do badania histopatologicznego.” - powiedziała specjalistka onkologii klinicznej lek. med. Olga Urbanowska - Domańska.

“W Polsce gastroskopia nie jest badaniem przesiewowym, w przeciwieństwie do Japonii, gdzie jest to rutynowe badanie, ponieważ w populacji japońskiej częstość raka żołądka jest znacznie większa niż w Europie.” - dodała lek. med. Olga Urbanowska - Domańska.

Wskazania do gastroskopii:

• często występujące lub utrzymujące się bóle brzucha,
• silny ból w górnej części brzucha pojawiający się nocą,
• nudności, wymioty,
• zdiagnozowana niedokrwistość lub niedobór żelaza,
• brak apetytu,
• nagła utrata masy ciała o nieznanej przyczynie,
• krwawienia z przewodu pokarmowego,
• dodatni wywiad rodzinny w kierunku chorób nowotworowych górnego odcinka przewodu pokarmowego,
• trudności lub ból przy przełykaniu,
• smoliste stolce,
• wykryta krew utajona w kale,
• wymiotowanie krwią,
• podejrzenie celiakii.

Jak przygotować się do gastroskopii?

Jeśli przyjmujemy leki, należy skontaktować się z lekarzem, który stwierdzi, czy nie należy ich odstawić w dniu badania.

Zasady przygotowania się do gastroskopii:

1) Na badanie należy przyjść na czczo, a ostatni posiłek powinien być lekkostrawny. 

2) Dzień przed badaniem należy unikać owoców drobnopestkowych (np. kiwi, truskawek) oraz maku.

3) Ostatni posiłek należy zjeść nie później niż 8 godzin przed badaniem.

4) Na 4 godziny przed badaniem nie należy pić, żuć gumy ani palić papierosów.

5) Tuż przed badaniem należy usunąć z jamy ustnej ruchome protezy i inne przedmioty, np. kolczyki.

Znieczulenie przy gastroskopii

Gastroskopia nie jest badaniem bolesnym, jednak może powodować spory dyskomfort w postaci odruchu wymiotnego i wrażenia niemożności nabrania oddechu. Aby zredukować nieprzyjemne doznania, przed badaniem aplikuje się znieczulenie miejscowe, polegające na spryskaniu tylnej ściany gardła lidokainą w aerozolu. 

Część pacjentów decyduje się na badanie pod narkozą. W takim przypadku, wymagane jest przeprowadzenie specjalistycznej konsultacji oraz dostarczenie wyników niezbędnych badań.