Hematokryt – normy, wskazania do badania, znaczenie niewłaściwego poziomu

Czym jest hematokryt?

Hematokryt jest jednym z ważniejszych elementów podstawowej morfologii krwi. Określa on stosunek objętości erytrocytów do pełnej objętości krwi oraz ich procentowy udział w stosunku do trombocytów i leukocytów, dzięki czemu pozwala zmierzyć ilość czerwonych krwinek. Jeżeli na przykład wynik badania wynosi 45 %, oznacza to, że w 100 ml krwi erytrocyty stanowią 45 % całej jej objętości. Jego niewłaściwy poziom negatywnie wpływa na cały organizm – zbyt niski może doprowadzić do niedokrwistości i powodować niedostateczne zaopatrzenie tkanek w tlen, a zbyt wysoki zagęścić krew i spowolnić jej przepływ.

Hematokryt - wskazania do badania

Podstawową morfologię krwi, w której skład wchodzi badanie hematokrytu, zaleca się wykonywać profilaktycznie raz w roku. Dodatkowo badanie warto zrobić zawsze wtedy, kiedy zauważymy u siebie poniższe objawy:

• ciągłe poczucie zmęczenia,

• senność, 

• utrzymująca się bladość skóry, 

• częste infekcje (osłabienie odporności organizmu),

• wypadanie włosów, 

• rozdwajanie paznokci,

• obfite i bolesne miesiączki,

• uderzenia gorąca,

• kołatanie serca.

Hematokryt - przygotowanie do badania i jego przebieg

Morfologię krwi wykonuje się na czczo, dlatego przed badaniem nie powinno się jeść ani pić kawy, herbaty czy innych napojów (wyjątkiem jest woda). Na kilka dni przed wizytą w laboratorium warto zrezygnować z picia alkoholu oraz palenia papierosów, ponieważ mogą one sprawić, że wynik nie będzie wiarygodny. Morfologii krwi nie wykonuje się również u kobiet w trakcie miesiączki ani w pierwszych dniach po jej zakończeniu, ponieważ może to doprowadzić do nadmiernego osłabienia organizmu.Na badanie należy zgłosić się w godzinach porannych, między 7. a 9. (nie później niż o 10.). Trwa ono zaledwie kilka minut i polega na pobraniu próbki krwi z żyły łokciowej. Czas oczekiwania na wyniki wynosi jeden dzień.

Hematokryt – jakie są normy?

Normy hematokrytu we krwi są różne w zależności od wieku pacjenta i jego płci, a ich zakres może być nieco inny w poszczególnych laboratoriach. Warto o tym pamiętać i kiedy po czasie będziemy chcieli wykonać badanie porównawcze, udać się do tej samej placówki.Za normy hematokrytu przyjmuje się:

• u kobiet: 37-47%,

• u mężczyzn: 40-51%, 

• u dziewczynek w wieku 13-18 lat: 36-46%,

• u chłopców w wieku 13-18 lat: 37-49%, 

• u dzieci w wieku 6-12 lat: 35%,

• u noworodków: 48-69%.

Co ważne, u kobiet w ciąży poziom hematokrytu może być nawet o 4-7% niższy od normy – jest to zjawisko naturalne i nie stanowi powodu do niepokoju (chyba że towarzyszy mu obniżona hemoglobina, ponieważ wtedy mamy do czynienia z groźną w ciąży niedokrwistością).