Miażdżyca tętnic kończyn dolnych – przyczyny, objawy, leczenie

Miażdżyca tętnic kończyn dolnych – charakterystyka

Miażdżyca jest chorobą tętnic, czyli dużych naczyń krwionośnych, których zadanie polega na odprowadzaniu krwi z serca do narządów i z powrotem. Miażdżyca cechuje się gromadzeniem cholesterolu w ścianach naczyń tętniczych, co skutkuje powstawaniem tzw. blaszek miażdżycowych (ognisk kaszowatych). Są one zbudowane z lipidów, głównie z cholesterolu frakcji LDL i stają się komórkami piankowymi, które dość łatwo pękają. Prowadzi to do tworzenia się zakrzepów i zwężania ścian tętnic oraz zamykania ich światła. Dochodzi wówczas do niedokrwienia, a nawet martwicy obszaru zaopatrywanego w krew przez daną tętnicę. 

Miażdżyca może dotyczyć różnych naczyń tętniczych i pod tym względem wyróżnia się:

• miażdżycę tętnic kończyn dolnych,

• miażdżyce tętnic szyjnych,

• miażdżycę mózgu,

• miażdżycę tętnic nerkowych,

• miażdżycę tętnic jamy brzusznej,

• miażdżycę aorty.

Miażdżyca tętnic kończyn dolnych dotyczy przede wszystkim tętnic udowych i podkolanowych (w 70% przypadków). Rzadziej dochodzi do zwężenia tętnic biodrowych czy tętnic w obrębie łydek. U 10% chorych zmiany chorobowe pojawiają się w kilku miejscach.

Miażdżyca tętnic kończyn dolnych – przyczyny

Głównymi przyczynami powstawania zmian miażdżycowych w naczyniach tętniczych kończyn dolnych są czynniki genetyczne oraz środowiskowe. W większości przypadków u pacjentów współistnieje kilka czynników ryzyka, wśród których wymienia się:

• wiek (ryzyko powstawania blaszek miażdżycowych pojawia się po 30. roku życia i wzrasta z wiekiem),

• nadciśnienie tętnicze,

• nadwaga i otyłość,

• podwyższony poziom cholesterolu LDL i trójglicerydów,

• cukrzyca,

• występowanie miażdżycy i hipercholesterolemii w rodzinie,

• wysoki poziom homocysteiny,

• niski poziom aktywności fizycznej,

• przewlekły stres.

Miażdżyca tętnic kończyn dolnych – objawy

Nasilenie objawów miażdżycy tętnic kończy dolnych zależy od zaawansowania procesu chorobowego. Pojawiają się one przede wszystkim w sytuacjach, kiedy mięśnie potrzebują zwiększonej ilości tlenu, a zwężone naczynia tętnicze uniemożliwiają jego podaż, np. podczas aktywności – szybkiego chodzenia, biegania czy wchodzenia po schodach. Przy zaawansowanej miażdżycy symptomy niedokrwienia pojawiają się jednak nawet w spoczynku. W skrajnych sytuacjach może pojawić się konieczność amputacji kończyny.

Najczęstsze objawy miażdżycy tętnic kończyn dolnych to:

• ból nóg – ból ud, łydek, stóp,

• skurcze łydek,

• opuchlizna nóg,

• bladość kończyn dolnych,

• rany i owrzodzenia.

Miażdżyca tętnic kończyn dolnych – diagnostyka

Aby potwierdzić hipotezę postawioną podczas podstawowego badania lekarskiego, lekarz może zlecić wykonanie następujących badań:

• USG dopplerowskie tętnic kończyn dolnych, które pozwala ocenić przepływ krwi przez naczynia krwionośne i stwierdzić ich ewentualne zwężenia lub niedrożności,

• tomografia komputerowa ukierunkowana na ocenę naczyń,

• rezonans magnetyczny tętnic z wykorzystaniem środka kontrastowego.

Oprócz badań obrazowych wykonuje się podstawowe badania laboratoryjne: morfologię krwi, OB, CRP, stężenie mocznika we krwi, stężenie kreatyniny, lipidogram.