Rak żołądka jest częstszy, niż myślisz. Jak go rozpoznać i zmniejszyć ryzyko?
Rak żołądka rozwija się podstępnie i przez długi czas nie daje wyraźnych objawów. Diagnoza bywa zaskoczeniem, a u ponad połowy pacjentów nowotwór wykrywany jest zbyt późno. Tymczasem wcześnie rozpoznana choroba daje realną szansę na wyleczenie. Kluczowe są: znajomość czynników ryzyka i szybka reakcja na pierwsze symptomy.
Nowotwór, o którym wciąż mówi się za mało
Choć w przestrzeni publicznej dominuje temat raka piersi czy jelita grubego, nowotwór żołądka pozostaje jednym z najczęstszych i najgroźniejszych na świecie. Według raportu GLOBOCAN 2022, w samym tylko 2022 roku zdiagnozowano niemal milion nowych przypadków. Rak żołądka to piąty najczęstszy nowotwór i czwarta przyczyna zgonów onkologicznych na świecie.
Szczególnie wysoka zachorowalność występuje w Azji, ale rosnąca liczba przypadków dotyczy również Europy. Choroba rozwija się skrycie: dyskomfort w nadbrzuszu, słaby apetyt, niewyjaśniona anemia czy szybkie uczucie sytości to objawy, które często bagatelizujemy.
Najgroźniejszy czynnik? Wcale nie jedzenie
Jednym z najważniejszych, a zarazem modyfikowalnych czynników ryzyka raka żołądka jest infekcja bakterią Helicobacter pylori. Według metaanalizy z 2024 roku, jej wyleczenie zmniejsza ryzyko zachorowania nawet o 40 proc.
To właśnie na ten czynnik coraz częściej wskazują lekarze i organizacje zdrowotne. Rada UE rekomenduje strategię "testuj i lecz" dla H. pylori oraz rozważenie wprowadzenia przesiewowej gastroskopii po 50. roku życia w regionach wysokiego ryzyka.
Winna nie tylko bakteria
Nie tylko bakterie są winne. Na rozwój raka żołądka wpływ ma też codzienna dieta i styl życia. Badania UK Biobank opublikowane w JAMA (2024) wykazały, że osoby regularnie dosalające posiłki mają aż o 41 proc. wyższe ryzyko nowotworu. Nadmiar soli, wędzone produkty i peklowane mięsa działają drażniąco na błonę śluŻową żołądka.
Z kolei palenie papierosów i nadmierne spożycie alkoholu podwajają ryzyko zachorowania. Rezygnacja z tych nawyków to jedno z najskuteczniejszych działań profilaktycznych.
Objawy, których nie wolno lekceważyć
Do lekarza warto zgłosić się niezwłocznie, jeśli pojawią się:
- trudności z przełykaniem,
- nawracające wymioty lub krwawienie z przewodu pokarmowego,
- niewyjaśniona utrata masy ciała,
- uporczywa anemia lub ciemne stolce.
Gastroskopia pozwala wykryć wczesne zmiany, które można usunąć endoskopowo, zanim przekształcą się w zaawansowanego raka. To realna szansa na wyleczenie przy minimalnej ingerencji.
Źródła: WHO, JAMA, GLOBOCAN
