Niepokojący wzrost raka jelita u młodych. Gastrolodzy ujawniają przyczynę

Rak jelita grubego – częsty i niebezpieczny nowotwór

Rak jelita grubego to nowotwór wywodzący się z komórek wyściółki jelita, który rozwija się powoli, często przez lata pozostając bezobjawowy. W Polsce diagnozuje się rocznie kilkanaście tysięcy nowych przypadków, a choroba staje się coraz częściej problemem osób w wieku 30–50 lat.

Aktualnie najbardziej zauważalne wzrosty zachorowań dotyczą osób w wieku 40 lat i tuż przed, choć jest też coraz więcej 30-kilkulatków, którzy mają już zaawansowany nowotwór jelita grubego. Granica wieku ewidentnie się więc obniża. To jest coś, czego do niedawna w ogóle nie było – przyznaje gastrolog prof. Wojciech Marlicz w rozmowie z WP abcZdrowie.

U młodych pacjentów rak jelita grubego rozwija się często szybciej i jest bardziej agresywny, co oznacza, że w momencie diagnozy mogą już występować przerzuty, najczęściej do wątroby.

Objawy raka jelita grubego

Wczesne symptomy nowotworu bywają trudne do zauważenia, ale warto znać sygnały ostrzegawcze. Do najczęstszych należą:

• zmiany w częstotliwości wypróżnień,
• obecność krwi w kale,
• bóle brzucha i wzdęcia,
• nudności i utrata masy ciała bez wyraźnej przyczyny,
• przewlekłe zmęczenie, pogorszenie apetytu, a czasem zmiany w preferencjach żywieniowych.

W niektórych przypadkach mogą pojawić się również trudności w oddawaniu moczu. Warto reagować natychmiast, ponieważ wcześnie wykryte polipy jelitowe można usunąć, zanim przekształcą się w nowotwór.

Przyczyny raka jelita wśród młodych osób

Eksperci wskazują, że styl życia odpowiada za większość przypadków. Czynniki genetyczne są przyczyną zaledwie ok. 5% zachorowań.

Oczywiście w przypadku raka jelita grubego wśród czynników ryzyka wymienia się dietę opartą na wysoko przetworzonych produktach, w tym przetworzonym czerwonym mięsie czy produktach ubogich w błonnik, z dużą ilością tłuszczu. Nie jest to jednak jedyna przyczyna, więc jej wykluczenie nie da nam gwarancji, że nie zachorujemy – zwraca uwagę dr n. med. Tadeusz Tacikowski w rozmowie z WP abcZdrowie.

Do innych czynników zwiększających ryzyko należą: brak aktywności fizycznej, otyłość, przewlekły stres, choroby zapalne jelit, palenie papierosów, nadmierne spożycie alkoholu, a także częste stosowanie antybiotyków.

Niektóre czynniki mogą być nadal nieznane – podkreśla dr Tacikowski.

Według Rebeki Siegel z Amerykańskiego Towarzystwa Onkologicznego, wzrost zachorowań u osób poniżej 50. roku życia nie różni się między kobietami a mężczyznami, co sugeruje, że przyczyny leżą w zewnętrznych zmianach środowiskowych lub zachowaniach, a nie w hormonach czy endogennych mechanizmach organizmu.

Profilaktyka i zapobieganie

Eksperci zalecają przede wszystkim:

• dietę bogatą w błonnik – warzywa, owoce, produkty pełnoziarniste,
• ograniczenie wysoko przetworzonych produktów i czerwonego mięsa,
• regularną aktywność fizyczną, która wspiera pracę jelit i pomaga utrzymać prawidłową masę ciała,
• unikanie alkoholu i wyrobów tytoniowych,
• regularne badania przesiewowe – kolonoskopię warto wykonać około 40. roku życia, a w przypadku występowania raka w rodzinie - 10 lat wcześniej niż u chorego członka rodziny.

Wczesna diagnoza znacząco zwiększa szansę na pełne wyleczenie i minimalizuje ryzyko powikłań.