Pijesz herbatę z takich torebek? Każdy łyk to miliony rakotwórczych cząsteczek wędrujących do nerek
Codzienny rytuał parzenia ulubionej herbaty wiąże się z aspektem zdrowotnym, na który coraz częściej zwracają uwagę badacze. Choć przezroczyste torebki typu „piramidki” kojarzą się z produktem wysokiej jakości, kanadyjscy naukowcy z McGill University wykazali, że zalanie tylko jednej sztuki wrzątkiem uwalnia do naparu około 11,6 miliarda cząsteczek mikroplastiku i 3,1 miliarda nanoplastiku. Te mikroskopijne drobiny mogą przenikać do układu krążenia, a stamtąd trafiać do narządów wewnętrznych, takich jak nerki czy wątroba.
Z czego naprawdę produkowane są torebki typu piramidki?
Wielu konsumentów zakłada, że herbata porcjowana jest wyłącznie w papierowych filtrach. W przypadku nowoczesnych opakowań struktura materiału bywa jednak inna. Aby torebki były wytrzymałe, nie rozrywały się pod wpływem gorącej wody i dobrze eksponowały zawartość, do ich produkcji stosuje się tworzywa sztuczne.
Najczęściej jest to politereftalan etylenu (PET) lub nylon. Choć materiały te posiadają atesty dopuszczające do kontaktu z żywnością, kluczowym czynnikiem okazuje się wysoka temperatura. Wrzątek rzędu 95–100°C przyspiesza degradację polimerów, co powoduje ich oddzielanie się wprost do wody, z której przygotowywany jest napar.
Wpływ mikroplastiku na organizm i układ moczowy
Cząsteczki nanoplastiku – ze względu na swoje minimalne rozmiary (poniżej 100 nanometrów) – wykazują zdolność do przenikania przez barierę jelitową. Po przedostaniu się do krwiobiegu są transportowane do narządów pełniących funkcje filtracyjne.
Obecność syntetycznych ciał obcych w organizmie wywołuje określone reakcje biologiczne:
- kumulację w strukturach nerkowych: nerki filtrują krew przez całą dobę, a syntetyczne drobiny mogą osadzać się w ich delikatnych elementach, wywołując mechaniczne podrażnienia,
- stres oksydacyjny: stała obecność cząsteczek tworzyw sztucznych w tkankach sprzyja powstawaniu lokalnych stanów zapalnych na poziomie komórkowym,
- uwalnianie związków o charakterze ksenoestrogenów: niektóre tworzywa mogą wydzielać substancje naśladujące działanie naturalnych hormonów, co wpływa na gospodarkę hormonalną i obciąża układ moczowy.
Choć badania nad pełnym wpływem mikroplastiku na zdrowie ludzi wciąż trwają, toksykolodzy zwracają uwagę, że przewlekły stan zapalny wywołany obecnością ciał obcych w tkankach jest udowodnionym czynnikiem ryzyka rozwoju wielu schorzeń przewlekłych, w tym niewydolności narządów.
Jak wybrać bezpieczną herbatę i ograniczyć syntetyczne dodatki?
Ograniczenie kontaktu z mikroplastikiem nie wymaga całkowitej rezygnacji z picia herbaty, a jedynie modyfikacji nawyków zakupowych. Przy wyborze produktu warto kierować się kilkoma prostymi zasadami:
- unikanie torebek o gładkiej, błyszczącej strukturze: jeśli opakowanie jest elastyczne, śliskie w dotyku i trudno je przerwać, najprawdopodobniej zawiera nylon lub PET,
- wybieranie filtrów z papieru niebielonego: tradycyjne, matowe, szarawe lub białe torebki wykonane z celulozy i abaki (włókien pozyskiwanych z liści banana) są w pełni bezpieczne dla zdrowia,
- szukanie oznaczeń „Plastic-free”: coraz większa liczba producentów umieszcza na opakowaniach wyraźne deklaracje o braku syntetycznych zgrzewów i tworzyw sztucznych w składzie.
Najprostszą i najbardziej ekologiczną alternatywą pozostaje zakup herbaty liściastej. Parzenie naparu w klasycznych zaparzaczach szklanych, ceramicznych lub ze stali nierdzewnej pozwala cieszyć się czystym smakiem bez ryzyka wprowadzania do organizmu cząsteczek tworzyw sztucznych.
Bibliografia medyczna i naukowa:
- Hernandez, L. M., Xu, E. G., Larsson, H. C., Tahara, R., Maisuria, V. B., Tufenkji, N. (2019). Plastic Teabags Release Billions of Microparticles and Nanoparticles into Tea Beverages. „Environmental Science & Technology”, 53(21), 12300-12310. Link do publikacji
- Campanale, C., Massarelli, C., Savino, I., Locaputo, V., Uricchio, V. F. (2020). A Detailed Review on Human Health Effects of Microplastics. „International Journal of Environmental Research and Public Health”, 17(4), 1212. Link do publikacji
- Yee, M. S., Hii, L. W., Looi, C. K., Lim, W. M., Wong, S. F., Kok, Y. Y., Tan, B. K., Wong, C. Y., Leong, C. O. (2021). Impact of Microplastics and Nanoplastics on Human Health. „Nanomaterials”, 11(2), 496. Link do publikacji
