Tak źle z psychiką polskiej młodzieży jeszcze nie było. Statystyki są wstrząsające
Rosnąca skala problemów ze zdrowiem psychicznym wśród dzieci i młodzieży w Polsce staje się jednym z najważniejszych wyzwań społecznych ostatnich lat. Statystyki dotyczące prób samobójczych oraz coraz częstsze przypadki samookaleczeń rzucają światło na głęboki kryzys relacji i niewydolność systemów wsparcia. Eksperci wskazują nie tylko na destrukcyjny wpływ przemocy rówieśniczej i niebezpiecznych treści w sieci, ale także na mity, które skutecznie blokują młodym ludziom drogę do profesjonalnej terapii.
Jakie są niepokojące statystyki dotyczące prób samobójczych i samookaleczeń wśród polskiej młodzieży
Wiktoria Kinik z Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę wskazała, że w 2025 roku liczba interwencji ratujących zdrowie i życie w telefonie zaufania 116 111 wzrosła o ponad 40 proc., co wiąże się ze zmianą charakteru rozmów prowadzonych przez dzieci.
Dane Komendy Głównej Policji za 2025 rok wykazują 1925 prób samobójczych w tej grupie wiekowej, z czego 161 zakończyło się śmiercią, co stanowi wzrost o 32 zgony w porównaniu z rokiem ubiegłym. Jednocześnie odnotowano spadek liczby prób samobójczych wśród najmłodszych, jednak problem samookaleczeń dotyczy aż 28% dziewcząt w VII klasach szkół podstawowych i 26% w III klasach szkół ponadpodstawowych.
Skala problemu znajduje odzwierciedlenie również w przestrzeni cyfrowej, gdzie treści suicydalne w mediach społecznościowych wyświetlają się 39% uczniów klas VII oraz 55% uczniów klas III.
Jakie są główne przyczyny i przejawy kryzysów psychicznych wśród młodych ludzi?
Kryzys psychiczny u młodych osób manifestuje się w różnorodny sposób, a w rozmowach z doradcami coraz częściej dominują tematy przemocy rówieśniczej, zaburzeń depresyjnych i zachowań autodestrukcyjnych, zastępując dawne problemy rozwojowe.
Psychiatra dr Maciej Matuszczyk tłumaczy, że samookaleczanie wynika najczęściej z depresji, odrzucenia lub konfliktów i służy regulowaniu emocji oraz redukcji napięcia, podobnie jak używki czy objadanie się. Dodatkowym zagrożeniem jest internet, gdzie dzieci trafiają na fora doradzające i zachęcające do podejmowania działań autodestrukcyjnych.
Lucyna Kicińska zwraca uwagę na kryzys relacji i wspólnoty uniemożliwiający dziecku otrzymanie wsparcia od bliskich, natomiast Wiktoria Kinik podkreśla silną korelację między doświadczaniem przemocy a kryzysami zdrowia psychicznego.
Jakie bariery utrudniają młodym dostęp do niezbędnej pomocy psychologicznej?
Rodzice często nie posiadają wiedzy o dostępnych ośrodkach opieki psychologicznej, a brak promocji poziomów referencyjnych zdrowia psychicznego potęguje ich poczucie osamotnienia w problemie. Lucyna Kicińska zauważa dodatkowo, że przez kilkadziesiąt lat w Polsce nie funkcjonował żaden system zapobiegania zachowaniom samobójczym u dzieci.
Istotną barierą są powielane mity, według których bezpłatna pomoc jest niskiej jakości lub jest całkowicie niedostępna.
W efekcie uczniowie nie zgłaszają się do szkolnych specjalistów z obawy przed niskim poziomem wsparcia, a nauczyciele nie są systemowo przygotowani do rozpoznawania kryzysów, co sprawia, że pierwszym kontaktem dziecka z systemem bywa dopiero oddział psychiatryczny po próbie samobójczej.
Jakie systemowe rozwiązania i działania profilaktyczne są potrzebne w walce z problemem samobójstw w
Lucyna Kicińska podkreśla, że realizowane strategie wymagają kontynuacji, ale i uzupełnienia o brakujące elementy, co wymaga od ekspertów czasu na zaplanowanie i wdrożenie skutecznych zmian społecznych.
Wśród niezbędnych działań wymienia się ustalenie obowiązków edukacyjnych placówek szkolnych wobec rodziców oraz postulat Wiktorii Kinik dotyczący podniesienia minimalnego wieku dostępu do mediów społecznościowych do 15 lat.
W obszarze bezpośredniej profilaktyki funkcjonują inicjatywy takie jak kampania „Ostatni dzwonek”, która wspiera społeczność szkolną w rozpoznawaniu i powstrzymywaniu przejawów przemocy rówieśniczej.
