Z najnowszego, wspólnego raportu Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH i Głównego Inspektora Sanitarnego wynika, że kleszczowe zapalenie mózgu (KZM) stanowi coraz większe wyzwanie dla polskiego systemu opieki zdrowotnej, a aż 99 proc. zdiagnozowanych przypadków kończy się hospitalizacją. Choroba, która w początkowej fazie bywa mylona z przeziębieniem, może prowadzić do nieodwracalnych uszkodzeń układu nerwowego, a współczesna medycyna nadal nie dysponuje skutecznym lekiem celowanym przeciwko temu wirusowi. Z poniższego artykułu wynika jasno, że problem dotyczy już całego kraju.W których regionach Polski odnotowano największy wzrost zakażeń wirusem KZM?Jakie objawy świadczą o tym, że wirus zaatakował ośrodkowy układ nerwowy?Kto i na jakich zasadach może skorzystać z bezpłatnych szczepień ochronnych?
Obie zaczynają się tak samo: od ukłucia kleszcza. Potem wiele je dzieli – przyczyna, czas zakażenia, objawy, sposób leczenia, możliwości profilaktyki. Przed zbliżającym się sezonem wakacyjnym warto wiedzieć, czym właściwie różnią się te dwie choroby, i które „prawdy” o kleszczach są w istocie mitami.
Naukowcy z Penn State University opublikowali na łamach czasopisma Nature Neuroscience wyniki badań dowodzące istnienia bezpośredniego mechanicznego połączenia między jamą brzuszną a mózgiem. Skurcze mięśni brzucha generują ciśnienie, które wymusza przepływ płynów przez układ naczyniowy kręgosłupa, wywołując delikatne przemieszczanie się mózgu wewnątrz czaszki i stymulując procesy oczyszczania tkanki nerwowej.Napięcie mięśni brzucha działa jak biologiczna pompa hydrauliczna, wypychając krew do splotów żylnych kręgosłupaZmiany ciśnienia wewnątrzbrzusznego prowadzą do fizycznego, mechanicznego przemieszczania się mózgu wewnątrz czaszkiRuch mózgu wymusza cyrkulację płynu mózgowo-rdzeniowego, co aktywnie wspomaga wypłukiwanie szkodliwych metabolitów w ciągu dnia
Najnowsze badania przeprowadzone przez zespół naukowców z Baylor College of Medicine, opublikowane na łamach czasopisma naukowego Nature, rewolucjonizują dotychczasowe rozumienie procesów poznawczych podczas znieczulenia ogólnego. Zapisy aktywności hipokampa u pacjentów poddanych narkozie dowodzą, że struktura ta nie tylko rejestruje dźwięki, ale również analizuje złożoną strukturę gramatyczną i przewiduje kolejne słowa w czasie rzeczywistym. Rodzi to fundamentalne pytanie, będące osią najnowszych neurobiologicznych dyskusji: czy podczas głębokiego znieczulenia pacjent zachowuje świadomość, czy też tak zaawansowane operacje zachodzą całkowicie w strefie podświadomej.Brak świadomego doświadczenia mimo zaawansowanych obliczeń – chociaż aktywność hipokampa pozostaje złożona, znieczulenie ogólne przerywa globalną komunikację korową, co w pełni uniemożliwia powstanie subiektywnego stanu świadomości u pacjentaAktywne predykcje językowe – komórki nerwowe w nieświadomym hipokampie przewidują kolejne słowa wypowiedzi na ułamki sekund przed ich wyemitowaniem, wykazując mechanikę obliczeniową bezpośrednio zbliżoną do działania wielkich modeli językowych (LLM)Przetwarzanie semantyczne poza świadomością – mózg w stanie uśpienia klasyfikuje rzeczowniki i czasowniki oraz interpretuje odbierane słowa w ramach abstrakcyjnych kategorii semantycznych, precyzyjnie identyfikując kontekst określonych emocji czy miejsc
Wiosna i lato to nie tylko spacery po lesie, pikniki i działka. To także czas, gdy rośnie aktywność kleszczy – a wraz z nią ryzyko groźnych zakażeń. Jednym z najpoważniejszych jest kleszczowe zapalenie mózgu (KZM), czyli choroba wirusowa, która może zaatakować układ nerwowy i zostawić po sobie długotrwałe powikłania. Dobra wiadomość? Przed KZM można się skutecznie chronić – i to nie tylko repelentem, ale też szczepieniem, które dziś da się wykonać nawet w aptece. Kleszczowe zapalenie mózgu to wirusowa choroba atakująca ośrodkowy układ nerwowyKZM może zacząć się niewinnie, bo pierwsze objawy często przypominają grypęNie istnieje leczenie przyczynowe KZM, dlatego ogromne znaczenie ma profilaktykaPo zauważeniu kleszcza trzeba usunąć go jak najszybciej i obserwować organizm przez kolejne tygodnieSzczepienie przeciw KZM jest zalecane, a dorośli mogą zaszczepić się także w aptece
Według danych Narodowego Funduszu Zdrowia w ubiegłym roku do lekarzy POZ zgłosiło się niemal 100 tys. pacjentów z chorobami odkleszczowymi. Najczęściej diagnozowano boreliozę, jednak nie jest to jedyne zagrożenie ze strony maleńkich owadów. Jakie jeszcze choroby przenoszą kleszcze i jak się przed nimi bronić?W 2024 roku lekarze POZ zdiagnozowali 98 tys. przypadków chorób odkleszczowych Najczęściej występującą chorobą odkleszczową jest borelioza Kleszczowe zapalenie mózgu może powodować trwałe powikłania neurologiczne
Kleszcze atakują praktycznie przez cały rok, a choroby, które przenoszą, są niezwykle groźne. Co istotne, na zakażenie narażamy się niemal na każdym kroku, nie tylko podczas leśnych spacerów. Jeśli chodzi o kleszczowe zapalenie mózgu – aż 90 proc. zachorowań pochodzi z domowego otoczenia, np. z ogródków czy działek. Niestety, nie ma leków na KZM. Jedyną ochroną jest w tym wypadku szczepienie. Warto wiedzieć, że od tego roku ta skuteczna profilaktyka dostępna jest nawet w aptekach. Korzystajmy z niej.
