Zasiłek opiekuńczy na chore dziecko. Wielu rodziców zapomina o tym jednym dokumencie i traci pieniądze
Chore dziecko i wizyta u pediatry to wymagający czas dla rodziców. Gdy po kilkudniowej infekcji malucha sprawdzasz stan konta, może się okazać, że wypłata jest niższa, a zasiłek opiekuńczy nie wpłynął. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) rygorystycznie podchodzi do formalności, a sam fakt wystawienia e-ZLA przez lekarza nie uruchamia automatycznej wypłaty pieniędzy. Aby otrzymać należne 80 proc. wynagrodzenia, musisz wypełnić wniosek wniosek Z-15A, o którym w natłoku obowiązków zapominają tysiące pracowników. Jak to zrobić i komu przysługują pieniądze? Wyjaśniamy.
Samo e-ZLA od pediatry nie wystarczy
W systemie ochrony zdrowia dokumentacja działa dziś w sposób cyfrowy. Kiedy lekarz diagnozuje u dziecka infekcję, kilkoma kliknięciami wystawia zwolnienie lekarskie na dziecko. Trafia ono natychmiast na Platformę Usług Elektronicznych (PUE) ZUS i bezpośrednio do twojego pracodawcy.
To usypia czujność. Wielu pracowników jest przekonanych, że elektroniczny obieg dokumentów zwalnia ich z jakiejkolwiek biurokracji. To błąd. System informuje pracodawcę o twojej nieobecności, ale nie stanowi automatycznego wniosku o wypłatę świadczenia. Z punktu widzenia prawa, pracownik musi oficjalnie wyrazić wolę skorzystania z funduszy.

Druk Z-15A: klucz do wypłaty pieniędzy
Dokumentem, który jest niezbędny do uruchomienia przelewu z ZUS, jest wniosek Z-15A (Wniosek o zasiłek opiekuńczy z powodu sprawowania opieki nad dzieckiem). Bez niego ZUS – a w przypadku większych firm, twój dział kadr – wstrzyma środki.
Co musisz obowiązkowo zadeklarować w formularzu?
- dane drugiego rodzica (wskazanie, czy w czasie twojego zwolnienia nie przebywa on na urlopie wypoczynkowym);
- oświadczenie o braku innego domownika mogącego zapewnić opiekę choremu dziecku (wyjątek stanowią dzieci do lat 2 – wtedy ten warunek nie obowiązuje i zawsze otrzymasz świadczenie);
- okres, za który wnioskujesz o zasiłek (musi precyzyjnie pokrywać się z datami na e-ZLA).
| Ważna zasada: wniosek Z-15A musisz składać przy każdym kolejnym zwolnieniu na dziecko, chyba że jest to bezpośrednia kontynuacja poprzedniego L4 (bez ani jednego dnia przerwy, wliczając w to weekendy), a dane wpisane w poprzednim formularzu nie uległy zmianie. |
Kto i kiedy musi złożyć wniosek?
Ścieżka przekazania dokumentu zależy wyłącznie od wielkości firmy, w której jesteś zatrudniony:
- jeśli twój zakład pracy zatrudnia powyżej 20 ubezpieczonych, formularz Z-15A dostarczasz bezpośrednio do swojego działu kadr (papierowo lub drogą mailową, zależnie od wewnętrznych procedur). W takiej sytuacji to pracodawca wypłaca zasiłek opiekuńczy razem z twoją standardową pensją;
- jeżeli firma zatrudnia mniej niż 20 osób lub prowadzisz własną działalność gospodarczą, zasiłek wypłaci ci bezpośrednio ZUS. Wniosek najszybciej prześlesz przez portal PUE ZUS. Masz na to maksymalnie 6 miesięcy od ostatniego dnia, za który przysługiwał ci zasiłek – po upływie tego czasu prawo do roszczenia przepada.
Uwaga na limit dni w roku
Zasiłek opiekuńczy wynosi 80 proc. podstawy wymiaru, czyli zazwyczaj średniej z twoich ostatnich 12 miesięcy pracy. Pula płatnych dni nie jest jednak nielimitowana. W jednym roku kalendarzowym przysługuje ci ściśle określona liczba dni do wykorzystania:
- 60 dni w roku – jeśli najmłodsze chore dziecko ma mniej niż 14 lat;
- 14 dni w roku – w przypadku opieki nad dzieckiem powyżej 14. roku życia lub innym chorym członkiem rodziny.
Warto pamiętać, że powyższy limit jest wspólny dla obojga rodziców, niezależnie od tego, ile łącznie dzieci posiadacie w gospodarstwie domowym.
Źródło: ZUS, Sejm, R. (1999). Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. „Dziennik Ustaw”, 1999(60), poz. 636. Link