Alimenty w rozliczeniu PIT 2025/2026. Sprawdź, czy musisz zapłacić podatek i co z ulgą na dziecko

Zasady opodatkowania alimentów i katalog zwolnień PIT

Ustawodawca przewidział szeroki wachlarz zwolnień, dzięki którym większość beneficjentów nie płaci ani grosza podatku. Kluczowe znaczenie ma to, kto otrzymuje pieniądze oraz na jakiej podstawie są one wypłacane.

W pełnym zakresie, bez względu na kwotę, zwolnione z podatku są alimenty na rzecz dzieci do 25. roku życia oraz dzieci otrzymujących zasiłek pielęgnacyjny lub rentę socjalną (bez względu na wiek). Co istotne, w przypadku dzieci zwolnienie przysługuje nawet wtedy, gdy pieniądze są przekazywane dobrowolnie, bez wyroku sądu. Jeśli ojciec przelewa środki na konto matki z dopiskiem „alimenty”, a dziecko uczy się i nie przekroczyło limitu wieku, kwot tych nie wykazuje się w żadnym zeznaniu rocznym.

Przeczytaj też: Jeden szczegół i tracisz ulgę na dwoje dzieci. Fiskus bezlitośnie sprawdza zarobki rodziców

Alimenty dla osób dorosłych a kwota wolna od podatku

Sytuacja komplikuje się przy alimentach dla osób dorosłych (np. byłego małżonka). Tu zwolnienie przedmiotowe ograniczone jest do kwoty 700 zł miesięcznie i przysługuje wyłącznie, gdy obowiązek wynika z wyroku sądu lub ugody sądowej. Jeśli wsparcie jest efektem jedynie ustnej umowy, podatek należy zapłacić od pierwszej złotówki.

Warto jednak pamiętać o obowiązującej w 2025 i 2026 roku kwocie wolnej od podatku (30 tys. zł rocznie). Według wykładni Ministerstwa Finansów, realny limit środków wolnych od daniny dla dorosłego beneficjenta wynosi 3200 zł miesięcznie (700 zł zwolnienia ustawowego + ok. 2500 zł wynikające z kwoty wolnej). Nadwyżka ponad tę sumę musi zostać wykazana w formularzu PIT-37 lub PIT-36 i opodatkowana według skali (12% lub 32%).

Opodatkowanie odsetek oraz zaległych świadczeń

Przez lata sporne było opodatkowanie odsetek za nieterminową wypłatę alimentów. Od 2021 roku przepisy są jednak korzystne dla podatników: odsetki dzielą los należności głównej. Oznacza to, że jeśli same alimenty są zwolnione z PIT (np. na dziecko), to odsetki od nich również nie podlegają opodatkowaniu. W przypadku dorosłych, odsetki są wolne od podatku tylko w proporcji odpowiadającej kwocie 700 zł.

Dobra wiadomość dotyczy także zaległych świadczeń wypłaconych jednorazowo po latach. Jeśli dziecko otrzymuje zaległe alimenty za okres, w którym miało mniej niż 25 lat, to cała suma jest zwolniona z podatku, nawet jeśli w momencie faktycznego otrzymania pieniędzy beneficjent jest już starszy. Moment wymagalności świadczenia decyduje o prawie do ulgi.

Ulga na dziecko dla rodzica płacącego alimenty

Wielu rodziców płacących alimenty uważa, że sam fakt finansowania potrzeb dziecka daje im prawo do ulgi prorodzinnej. To błąd, który często kończy się wezwaniem do urzędu skarbowego. Warunkiem odliczenia jest nie tylko „posiadanie”, ale faktyczne „wykonywanie” władzy rodzicielskiej, czyli czynne uczestnictwo w wychowaniu, opiece i codziennym życiu dziecka.

Jeśli jeden rodzic zajmuje się dzieckiem na co dzień, a drugi jedynie płaci alimenty i sporadycznie się z nim widuje, prawo do 100% ulgi ma zazwyczaj rodzic sprawujący bezpośrednią pieczę. W przypadku braku porozumienia i braku opieki naprzemiennej, fiskus stoi po stronie rodzica, u którego dziecko mieszka. Samo przesyłanie pieniędzy, bez realnego zaangażowania w edukację czy zdrowie potomka, nie wystarczy do dokonania odliczenia w PIT.

Źródła:
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych (art. 21 ust. 1 pkt 127)
https://izbapodatkowa.pl/baza-wiedzy/opodatkowanie-alimentow/
infor.pl
https://www.podatki.biz/sn_autoryzacja/logowanie.php5/artykuly/alimenty-dla-doroslych-powyzej-700-zl-bez-pit_52_46028.htm?idDzialu=52&idArtykulu=46028