Dietetyk tłumaczy, jak organizm reaguje na zimne piwo w upał
Wypicie tego napoju przy 30-stopniowym upale nie nawadnia organizmu, lecz drastycznie blokuje wydzielanie hormonów odpowiedzialnych za zatrzymywanie wody i prowokuje niebezpieczne spadki ciśnienia tętniczego. Choć uczucie orzeźwienia po pierwszym łyku zimnego piwa wydaje się wyraźne, jest to wyłącznie fizjologiczne złudzenie, które może prowadzić do omdleń i udaru cieplnego. Szczegóły w rozmowie z portalem Pacjenci.pl wyjaśnia dietetyczka Roksana Środa.
- Dlaczego połączenie słońca i alkoholu prowadzi do nagłego obniżenia ciśnienia krwi?
- W jaki sposób słodzone napoje gazowane potęgują odwodnienie tkanek?
- Jak samodzielnie rozpoznać pierwsze krytyczne sygnały braku wody w organizmie?
Alkohol w trakcie upałów to zwiększone ryzyko udaru
Przyjęcie zimnego napoju z procentami w pełnym słońcu to jeden z najbardziej obciążających dla układu krążenia scenariuszy. W temperaturze przekraczającej 30 stopni Celsjusza ludzki organizm naturalnie rozszerza naczynia krwionośne, aby ułatwić oddawanie ciepła przez skórę i zapobiec przegrzaniu narządów wewnętrznych. Wprowadzenie do krwiobiegu alkoholu dodatkowo potęguje ten proces.
– Poza tym, alkohol gwałtownie rozszerza naczynia krwionośne. Przy 30 stopniach nasze naczynia i tak są już maksymalnie rozszerzone. Połączenie alkoholu i słońca może spowodować drastyczny, nagły spadek ciśnienia tętniczego. Objawia się to nagłym "uderzeniem do głowy", zawrotami, a wiotkie naczynia krwionośne przestają sprawnie pompować krew z powrotem do serca – ostrzega ekspertka, dietetyczka Roksana Środa.
Na tym jednak nie kończy się fizjologiczna pułapka. Lodowata temperatura napoju wpływa na receptory zlokalizowane w gardle. Przesyłają one do mózgu błędną informację o rzekomym schłodzeniu ciała. W odpowiedzi centralny układ nerwowy podejmuje decyzję o zmniejszeniu intensywności pocenia się.
Zatrzymanie naturalnego mechanizmu termoregulacji w ekstremalnym upale sprawia, że temperatura wewnętrzna organizmu błyskawicznie rośnie. Stan ten bezpośrednio toruje drogę do wystąpienia udaru cieplnego, który stanowi stan bezpośredniego zagrożenia życia i wymaga natychmiastowej interwencji pogotowia ratunkowego.
Blokada wazopresyny i niewidoczne odwodnienie
Powszechne przekonanie o doskonałych właściwościach nawadniających popularnych trunków nie znajduje potwierdzenia w medycynie. Podstawowym problemem jest tu wpływ substancji czynnych na pracę układu hormonalnego oraz nerek.
– Przyjęło się przekonanie, że piwo jest świetnym sposobem na nawodnienie - czasem słyszę nawet, że lepszym niż woda! A w rzeczywistości, alkohol blokuje wydzielanie wazopresyny - hormonu, który nakazuje nerkom zagęszczać mocz i zatrzymywać wodę w ciele. Pijąc jedno piwo w upale, wysikasz znacznie więcej płynów, niż przed chwilą przyjąłeś. Szybko tracisz wodę oraz potas i sód – wyjaśnia dietetyczka Roksana Środa.
Brak odpowiedniej ilości wazopresyny sprawia, że nerki filtrują krew z maksymalną przepustowością, wydalając życiodajne elektrolity. Niedobór potasu i sodu prowadzi do zaburzeń rytmu serca oraz bolesnych skurczów mięśni.
Krytycznym sygnałem, który pozwala na samodzielną diagnostykę stanu gospodarki wodnej, jest barwa moczu. Odpowiednio nawodniony organizm wydala płyn o kolorze jasnosłomkowym. Pojawienie się barwy ciemnożółtej lub bursztynowej stanowi twardy dowód na to, że poziom płynów jest niebezpiecznie niski, a organy wewnętrzne pracują pod ogromnym obciążeniem.
Podstawowym błędem pacjentów jest również oczekiwanie na sygnał od samego organizmu.
– Nie picie, póki nie odczujemy pragnienia, a uczucie pragnienia to tak na prawdę sygnał alarmowy, który oznacza, że Twój organizm jest już odwodniony w około 1-2%. Wtedy ucierpiały już zdolności koncentracji i wzrosło obciążenie serca – przypomina dietetyczka.
Hipertoniki w jelitach. Dlaczego cukier pogarsza sprawę?
Równie niebezpiecznym wyborem podczas wysokich temperatur są słodzone napoje gazowane. Ich wpływ na układ pokarmowy i krwionośny opiera się na prawach fizyki, a dokładnie na zjawisku osmozy.
Napoje z dużą zawartością cukru charakteryzują się bardzo wysoką osmolarnością. Oznacza to, że gęstość cząsteczek w płynie jest znacznie większa niż gęstość płynów ustrojowych.
– Zawierają ogromne ilości cukru, przez co mają wysoką osmolarność i stają się hipertonikiem. Gdy taki napój trafia do jelit, organizm musi „wyciągnąć” wodę z naczyń krwionośnych do wnętrza jelita, aby ten produkt rozcieńczyć i móc go wchłonąć. Uczucie zniwelowania pragnienia przy takim napoju jest złudne i chwilowe. Bo w rzeczywistości, zamiast się nawadniać, na jakiś czas dodatkowo odwadniasz tkanki – ostrzega Roksana Środa.
Proces ten powoduje, że objętość krwi krążącej ulega dalszemu zmniejszeniu, co przy i tak już rozszerzonych upałem naczyniach krwionośnych, stanowi prostą drogę do omdlenia.
Prawidłowe nawodnienie krok po kroku
Aby zapewnić organizmowi bezpieczeństwo podczas letnich miesięcy, należy wdrożyć konkretne, potwierdzone naukowo zasady podaży płynów.
Oto rekomendowane działania chroniące przed odwodnieniem:
- Wybór płynów:
Optymalnym wyborem jest woda mineralna. Bezpieczną alternatywą może być piwo typu „zero”, które ze względu na brak alkoholu i obecność elektrolitów, wykazuje właściwości zbliżone do izotoników.
- Kofeina z umiarem:
Klasyczna kawa mrożona (bez dodatku cukru, słodkich syropów, bitej śmietany czy lodów) jest dobrym rozwiązaniem. Woda zawarta w naparze w pełni równoważy delikatne działanie moczopędne kofeiny.
- Unikanie toksyn z plastiku: Absolutnie niedopuszczalne jest spożywanie wody z plastikowych butelek typu PET, które przez kilka godzin leżały w nagrzanym samochodzie lub na pełnym słońcu. Pod wpływem wysokiej temperatury dochodzi do uwalniania z plastiku mikroplastiku oraz ksenoestrogenów – substancji chemicznych zaburzających gospodarkę hormonalną.
Regularne przyjmowanie małych porcji bezpiecznych płynów, zanim pojawi się uczucie suchości w ustach, to jedyny skuteczny mechanizm obrony przed groźnymi konsekwencjami upałów.
Źródło: Pacjenci
