Dlaczego zamachowiec z Krakowa zmarł mimo kamizelki kuloodpornej? Wyjaśniamy możliwe przyczyny

W wielu amerykańskich filmach kamizelka kuloodporna daje rzekomą niewrażliwość na ciosy. Kilkukrotnie trafieni bohaterowie zdejmują podziurawioną kamizelkę, po czym idą na kawę. Rzeczywistość wygląda jednak zupełnie inaczej. Taka osłona nie tworzy bowiem pola siłowego, odbijającego pociski – jej praca opiera się na absorpcji i rozproszeniu energii kinetycznej pocisku przez warstwy gęsto tkanych włókien (np. kevlaru) lub twarde wkłady. I chociaż kamizelka może uratować życie, nie zawsze jest to możliwe.

Kamizelka kontra amunicja

Na opublikowanych w sieci nagraniach z momentu ataku widać dysproporcję sił. Policjanci, próbujący zneutralizować uzbrojonego w karabinek szturmowy AR-15 sprawcę, korzystali z etatowej broni krótkiej (zasilanej najczęściej kalibrem 9x19 mm Parabellum) i operowali bez osłon balistycznych, polegając na przygotowaniu taktycznym. 

Standardowe kamizelki kuloodporne (takie jak miał sprawca) na ogół wytrzymują uderzenie takiej amunicji, zapobiegając penetracji i rozerwaniu skóry. Nie chronią jednak przed energią uderzenia.

Gdy pocisk wystrzelony z broni 9 mm z niewielkiej odległości uderzył w kamizelkę sprawcy, niszczący potencjał nie zniknął. Kula wytraciła prędkość z poziomu ok. 350-400 m/s do zera w ułamku sekundy. Setki dżuli energii kinetycznej musiały ulec rozproszeniu. 

W takich zdarzeniach typowe jest to, że kamizelka błyskawicznie odkształca się do wewnątrz w miejscu uderzenia (w balistyce określane to jest to jako ugięcie dynamiczne wkładu – backface signature), uderzając w tkanki z potężną siłą punktową. To tak jakby ktoś uderzył młotem w punkt wielkości monety.

Uraz tępy za kamizelką (BABT)

W medycynie stan ten nazywa się urazem tępym za kamizelką (BABT – Behind Armor Blunt Trauma). Organizm przyjmuje cios porównywalny do zamaszystego uderzenia ciężkim młotem kowalskim. U postrzelonej osoby bardzo często dochodzi wówczas do zmiażdżenia układu kostnego.

Fala uderzeniowa gruchocze żebra, a nierzadko też mostek. Złamane żebra stają się ostrymi odłamami wtórnymi, które mogą fizycznie przebić opłucną i płuco, powodując odmę opłucnową (zapadnięcie płuca). Dlatego tak ważne jest przy udzielaniu pierwszej pomocy, aby poszkodowany się nie szarpał.

To jednak nie koniec.

Nawet bez przebicia kości potężna kompresja przenosi się na narządy. Stłuczone tkanki płuc krwawią do wewnątrz, odcinając możliwość wymiany gazowej (wypełniają się krwią). Z kolei uderzenie zogniskowane w okolicach serca potrafi wywołać natychmiastowe zatrzymanie krążenia (commotio cordis).

W wyniku postrzału w kamizelkę może dojść również do erupcji organów miąższowych. Organy takie jak wątroba czy śledziona charakteryzują się dużą gęstością. Nagłe ściśnięcie przez odkształconą kamizelkę nierzadko powoduje ich pęknięcie i masywny, ukryty krwotok do jamy brzusznej.

Czynnik niechroniony

Drugim aspektem, z którym musiał mierzyć się organizm sprawcy, są obszary, których kamizelka nie pokrywa. Na nagraniu z miejsca zdarzenia wyraźnie widać, że sprawca zostaje postrzelony najprawdopodobniej w nogę, po czym traci podparcie motoryczne i upada.

Trafienie poniżej kamizelki (np. w tętnicę udową czy biodrową) powoduje klasyczną ranę drążącą, a w konsekwencji dramatycznie szybki spadek ciśnienia (wstrząs hipowolemiczny). W przypadku sprawcy zamachu w Krakowie nie wiadomo, czy do tego doszło. Szczegóły wyjaśni wkrótce sekcja zwłok.

Zgodnie z polskim prawem, policjanci neutralizujący sprawcę, zachowali się wzorowo. 

Stan bohaterskich policjantów i liczba ofiar

W sześciu krakowskich szpitalach przebywa obecnie 15 poszkodowanych, z czego czternaścioro jest w stanie stabilnym. Wyjątek stanowi policjant biorący bezpośredni udział w ujęciu Michała O. Choć funkcjonariusza udało się wybudzić ze śpiączki, to od niedzieli nie nastąpiła wyraźna poprawa i lekarze wciąż oceniają jego stan jako ciężki.

W zamachu zginęło 6 osób, 16 było rannych. Wcześniej 24-latek zamordował swoich rodziców i siostrę.