Nasilają ci się objawy alergii? Naukowcy zbadali związek z jelitami i SIBO
Kichasz, zmagasz się z uciążliwą wysypką, a dotychczasowe leki przeciwalergiczne nagle przestały działać? Winowajcy warto poszukać w... brzuchu. Najnowsza analiza naukowców z Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu dowodzi, że popularne zaburzenie układu pokarmowego, znane jako SIBO, może drastycznie nasilać objawy astmy, przewlekłej pokrzywki i alergii pokarmowych.
- Badania UMW wskazują, że SIBO może nasilać objawy astmy, pokrzywki czy alergii pokarmowych.
- Zaburzenia mikrobioty jelitowej wpływają na układ odpornościowy i sprzyjają stanom zapalnym
- Leczenie SIBO to szansa na poprawę u alergików, którym nie pomaga już dotychczasowa terapia
Alergia i jelita, co mają wspólnego?
Alergie zazwyczaj kojarzymy z nieprawidłowym działaniem układu odpornościowego, uwarunkowaniami genetycznymi oraz wpływem środowiska. Okazuje się jednak, że w tej skomplikowanej medycznej układance coraz wyraźniej rysuje się jeszcze jeden, niezwykle istotny element, którym jest nasza mikrobiota jelitowa. Przegląd badań opublikowany w renomowanym czasopiśmie „International Journal of Molecular Sciences” sugeruje, że przerost bakterii w jelicie cienkim (SIBO) może mieć bezpośredni związek z nasileniem objawów chorób atopowych, takich jak astma oskrzelowa, alergie pokarmowe czy przewlekła pokrzywka. Ta nowatorska praca przeglądowa powstała przy udziale naukowców i studentów Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu, w tym członków Studenckiego Koła Naukowego Alergologii i Chorób Wewnętrznych UMW.
SIBO a układ odpornościowy – jak to działa?
Skrót SIBO (small intestinal bacterial overgrowth) oznacza nadmierne namnażanie bakterii w jelicie cienkim. Stan ten może powodować bardzo uciążliwe objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak wzdęcia, biegunki czy bóle brzucha. Coraz więcej badań naukowych wskazuje jednak na to, że skutki tego schorzenia mogą wykraczać daleko poza układ trawienny. Zaburzenia mikrobioty jelitowej mogą bowiem wpływać na układ odpornościowy poprzez tak zwaną oś jelito–odporność. W efekcie dysbioza jelitowa może w znacznym stopniu sprzyjać nasileniu objawów chorób atopowych, które dotyczą dróg oddechowych, skóry lub samego przewodu pokarmowego. Zależność ta ma charakter dwukierunkowy, ponieważ z jednej strony SIBO może prowadzić do tak zwanej „nieszczelności jelita”, która sprzyja stanowi zapalnemu i reakcjom alergicznym. Z drugiej strony przewlekły stan zapalny ściśle związany z atopią może zaburzać prawidłową pracę jelit i tym samym sprzyjać nadmiernemu namnażaniu bakterii.
Jakie choroby alergiczne wiążą się z chorymi jelitami?
Analiza aktualnie dostępnych badań jednoznacznie pokazuje, że dodatnie wyniki testów oddechowych w kierunku SIBO znacznie częściej obserwuje się u pacjentów, u których zdiagnozowano astmę oskrzelową, alergie pokarmowe, zespół aktywacji mastocytów oraz przewlekłą pokrzywkę spontaniczną. Eksperci przestrzegają jednak przed zbyt pochopnym wyciąganiem wniosków, ponieważ nie oznacza to automatycznie, że SIBO jest bezpośrednią przyczyną wymienionych chorób.
- Szacuje się, iż w populacji ogólnej SIBO występuje do ok. 20% osób zdrowych, natomiast dla alergików brak jest jednoznacznych danych. Większość badań wskazuje jednak na korelację między dodatnim wynikiem testu oddechowego a objawami alergii – wyjaśnia dr Krzysztof Gomułka z Katedry i Kliniki Alergologii i Chorób Wewnętrznych UMW. Jak dodatkowo podkreśla wrocławski badacz, wiele z powszechnie dostępnych danych medycznych dotyczy dzieci, dlatego tak bardzo potrzebne są dalsze, rygorystyczne badania przeprowadzone w populacji osób dorosłych.
Leczenie SIBO jako nowa nadzieja dla alergików
Zaobserwowany przez naukowców związek między SIBO a objawami atopii może mieć ogromne znaczenie praktyczne w codziennym leczeniu i przynieść ulgę niektórym grupom pacjentów. Odpowiednia terapia celowana w naprawę mikrobiomu może okazać się brakującym elementem w osiągnięciu remisji choroby u osób opornych na standardowe leczenie.
- Największa szansa na poprawę objawów po diagnostyce i leczeniu SIBO może dotyczyć pacjentów z astmą oskrzelową, alergiami pokarmowymi oraz przewlekłą pokrzywką spontaniczną – mówi dr Krzysztof Gomułka. Oznacza to, że pacjenci zmagający się z najtrudniejszymi objawami mogą w niedalekiej przyszłości zyskać zupełnie nowe narzędzie wspomagające ich walkę z alergią.
Kiedy pacjent z alergią powinien zbadać jelita?
Na obecnym etapie wiedzy medycznej diagnostyka w kierunku SIBO nie jest jeszcze standardem rutynowo stosowanym u wszystkich pacjentów z alergią. Istnieją jednak bardzo konkretne sytuacje kliniczne, w których z pewnością warto ją rozważyć w gabinecie lekarskim.
- Sygnałem ostrzegawczym może być nagłe pogorszenie przebiegu choroby alergicznej lub pojawienie się nowych objawów mimo stosowania dotychczasowego leczenia – podkreśla dr Krzysztof Gomułka.
To właśnie w takich trudnych przypadkach konieczna może okazać się znacznie dokładniejsza ocena stanu zdrowia pacjenta oraz rozszerzenie panelu diagnostyki, w tym o wykonanie odpowiednich testów w kierunku przerostu flory bakteryjnej jelita cienkiego. Wszyscy zaangażowani w projekt naukowcy mocno podkreślają, że potrzebne są dalsze badania kliniczne, aby jeszcze lepiej i dogłębniej zrozumieć związek między SIBO a chorobami atopowymi. Jeśli przyszłe wyniki jednoznacznie potwierdzą tę ścisłą zależność, diagnostyka oraz celowane leczenie zaburzeń mikrobioty jelitowej z całą pewnością mogą stać się niezwykle ważnym i powszechnym elementem terapii przynajmniej części pacjentów zmagających się z trudnymi alergiami.
