Nigdy nie pij takiej wody. Zjawisko migracji chemicznej wyniszcza komórki wątroby

Reakcja chemiczna pod wpływem temperatury

Woda jest podstawą nawodnienia, jednak nośnik, w jakim się znajduje, ma kluczowe znaczenie dla zdrowia. Większość wód butelkowanych sprzedawana jest w opakowaniach wykonanych z plastiku PET (politereftalan etylenu). W temperaturze pokojowej materiał ten zachowuje stabilność chemiczną. Sytuacja zmienia się, gdy butelka trafia na słońce, a temperatura przekracza 30-40°C. Wówczas zachodzi przyspieszone zjawisko migracji chemicznej.

Ciepła woda działa jak rozpuszczalnik. Z nagrzanego plastiku uwalniają się mikroplastik, nanoplastik oraz antymon – pierwiastek wykorzystywany jako katalizator w procesie produkcji butelek. Im wyższa temperatura otoczenia i dłuższy czas ekspozycji na promieniowanie UV, tym wyższe stężenie tych substancji w cieczy.

Wpływ toksyn na hepatocyty

Nasza wątroba działa jak główny filtr organizmu. Kiedy wypijamy wodę z nasłonecznionej butelki, wchłonięte w jelitach zanieczyszczenia chemiczne trafiają bezpośrednio do niej. Badania toksykologiczne wskazują, że kumulacja mikro- i nanoplastiku w tkance wątrobowej wywołuje stres oksydacyjny. Prowadzi to do uszkodzenia mitochondriów w hepatocytach, co w konsekwencji indukuje apoptozę, czyli zaprogramowaną śmierć komórek. Co więcej, uwalniający się z plastiku antymon może nasilać stany zapalne wątroby, wpływając na jej funkcje detoksykacyjne i metaboliczne.

Badania dowodzą, że w temperaturze 60°C (którą wnętrze zamkniętego samochodu często osiąga latem w zaledwie 45 minut) uwalnianie antymonu z PET znacząco rośnie, niejednokrotnie przekraczając dopuszczalne normy bezpieczeństwa. Jeśli butelka z wodą jest odczuwalnie ciepła w dotyku, eksperci zalecają zrezygnowanie z jej spożycia.

Objawy obciążenia i zasady bezpieczeństwa

Wątroba rzadko wysyła natychmiastowe sygnały bólowe, a jej ewentualne uszkodzenia postępują stopniowo. Regularne obciążanie organizmu substancjami z plastiku może z czasem dawać o sobie znać na kilka nieswoistych sposobów, do których należą:

• przewlekłe zmęczenie i spadki energii, wynikające z przeciążenia układu detoksykującego,
   
• uczucie ciężkości w prawym podżebrzu,
   
• zaburzenia w trawieniu tłuszczów oraz częste wzdęcia.

Aby uchronić komórki wątroby przed narażeniem na działanie chemikaliów, warto wdrożyć w życie kilka nawyków:

1. nie pij wody z butelki, która była narażona na długotrwałe działanie wysokiej temperatury w samochodzie, na plaży lub nasłonecznionym parapecie,
    
2. planując dłuższe przebywanie na słońcu, wybieraj wodę w szklanych butelkach lub przelewaj ją do certyfikowanych bidonów ze stali nierdzewnej,
    
3. kupując zgrzewki wody w sklepie, zwracaj uwagę, czy nie były one składowane na zewnątrz, gdzie działały na nie bezpośrednie promienie słoneczne.

Bibliografia:

• Westerhoff, P., Prapaipong, P., Shock, E., Hillaireau, A. (2008). Antimony leaching from polyethylene terephthalate (PET) plastic used for bottled drinking water. „Water Research”, 42(3), 551-556. Link do badania
• Bach, C., Dauchy, X., Chagnon, M. C., Etienne, S. (2012). Chemical compounds and toxicological assessments of drinking water stored in polyethylene terephthalate (PET) bottles: A source of controversy reviewed. „Water Research”, 46(3), 571-583. Link do badania
• Deng, Y., Zhang, Y., Lemos, B., Ren, H. (2017). Tissue accumulation of microplastics in mice and biomarker responses suggest widespread health risks of exposure. „Scientific Reports”, 7(1), 46687. Link do badania