GIS alarmuje. Coraz więcej przypadków "choroby brudnych rąk"

Rosnąca statystyka zachorowań skłania służby sanitarne do szerzenia wiedzy na temat natury schorzenia i potencjalnych zagrożeń z nim związanych. Diagnostyka tego typu zakażeń bywa utrudniona ze względu na stosunkowo długi okres inkubacji patogenu w organizmie człowieka. Osoba zainfekowana może rozprzestrzeniać patogen na innych, sama nie odczuwając jeszcze żadnych dolegliwości bólowych czy ogólnego osłabienia. Świadomość społeczna dotycząca profilaktyki odgrywa kluczową rolę w zatrzymaniu nowych ognisk chorobowych.

Wirusowe zapalenie wątroby typu A - przyczyny i drogi transmisji

Wirusowe zapalenie wątroby typu A jest schorzeniem wywoływanym przez patogen z rodziny Picornaviridae, przenoszony przede wszystkim drogą fekalno-oralną. Do zakażenia dochodzi zazwyczaj w wyniku spożycia skażonej wody lub produktów spożywczych przygotowywanych bez zachowania odpowiednich standardów czystości. Istotnym czynnikiem ryzyka pozostaje także kontakt bezpośredni z osobą zakażoną, zwłaszcza poprzez nieumyte dłonie po skorzystaniu z toalety. Z tego powodu choroba ta bywa powszechnie nazywana schorzeniem brudnych rąk, a jej rozprzestrzenianiu sprzyjają duże skupiska ludzkie.

Okres wylęgania się patogenu wynosi zazwyczaj od dwóch do sześciu tygodni, co utrudnia szybkie ustalenie źródła infekcji. Pacjent staje się najbardziej zakaźny dla swojego otoczenia na krótko przed pojawieniem się pierwszych dostrzegalnych symptomów. Przeniesienie wirusa może nastąpić również w wyniku bliskich kontaktów domowych czy relacji intymnych, co sprawia, że w przypadku wykrycia zakażenia kontrolą sanitarną obejmuje się całe otoczenie chorego.

Wśród dorosłych pacjentów zakażenie manifestuje się początkowo objawami przypominającymi grypę, takimi jak gorączka, osłabienie i bóle mięśni, do których dołączają nudności oraz bóle brzucha. W późniejszej fazie choroby pojawia się charakterystyczne zażółcenie skóry i białkówek oczu, któremu towarzyszy ciemniejsza barwa moczu oraz odbarwienie stolca.

Dane GIS wskazują na wyraźny wzrost liczby zachorowań

Z opublikowanych meldunków epidemiologicznych wynika, że na terenie całego kraju odnotowano znaczny wzrost zachorowań na wirusowe zapalenie wątroby typu A. Do połowy lipca 2026 roku odnotowano 1413 przypadków wirusowego zapalenia wątroby typu A, czyli prawie cztery razy więcej niż w analogicznym okresie ubiegłego roku. Statystyki gromadzone przez Główny Inspektorat Sanitarny pokazują, że w bieżącym roku liczba potwierdzonych przypadków jest kilkukrotnie wyższa niż w analogicznym okresie roku ubiegłego. Służby medyczne analizują każde zgłoszenie, aby precyzyjnie ustalić potencjalne źródła zakażeń oraz powiązania między poszczególnymi pacjentami.

Stały nadzór epidemiologiczny pozwala na bieżąco monitorować sytuację w poszczególnych województwach i wdrażać odpowiednie procedury zapobiegawcze. Sanepid zwraca uwagę, że do wzrostu statystyk przyczynia się zarówno niska odporność populacyjna, jak i częstsze podróże do rejonów o niższym standardzie sanitarnym.

WZW typu A - profilaktyka

W walce z rozprzestrzenianiem się wirusa podstawową rolę odgrywa skrupulatne przestrzeganie higieny, w tym częste mycie rąk ciepłą wodą z mydłem po powrocie do domu, przed posiłkami oraz po skorzystaniu z toalety. Sanepid zaleca również dokładne mycie owoców i warzyw przed spożyciem oraz unikanie picia wody z niepewnych źródeł.

Najskuteczniejszą formą swoistej ochrony przed zachorowaniem są szczepienia ochronne, zalecane w szczególności osobom planującym podróże zagraniczne, pracownikom gastronomii oraz personelowi medycznemu. Podanie szczepionki po kontakcie z osobą zakażoną może również zapobiec rozwojowi pełnoobjawowej choroby lub znacznie złagodzić jej przebieg.

Źródło: GIF