Ograniczona dostępność leków w aptekach. GIF wskazuje braki
Główny Inspektorat Farmaceutyczny opublikował najnowszy raport dotyczący dostępności leków w polskich aptekach i hurtowniach. Z analizy wynika, że pacjenci mogą napotkać trudności z zakupem preparatów stosowanych w leczeniu niepłodności, chorób przewodu pokarmowego oraz zaburzeń psychicznych. W przypadku niektórych produktów zapasy hurtowe są na wyczerpaniu, a na rynku brakuje zamienników o takim samym składzie. Urząd przewiduje, że utrudnienia w dostawach poszczególnych substancji mogą potrwać od kilku tygodni do nawet kilku miesięcy.
- Jakie konkretnie preparaty są obecnie trudno dostępne w hurtowniach i aptekach?
- Do kiedy potrwają ograniczenia w rynkowej dostępności poszczególnych leków?
- Co powinien zrobić pacjent w sytuacji braku przepisanego produktu leczniczego?
Monitorowanie rynku farmaceutycznego pozwala na wczesne identyfikowanie braków i zapobieganie przerwom w terapiach pacjentów. Analizy przygotowywane przez Główny Inspektorat Farmaceutyczny powstają na podstawie danych zebranych z aptek ogólnodostępnych, szpitalnych oraz od hurtowni i producentów. Daje to pełny obraz sytuacji rynkowej i pozwala precyzyjnie określić, które grupy leków wymagają szczególnej uwagi pacjentów oraz lekarzy.
Problemy z dostępnością leków na niepłodność i choroby układu pokarmowego
Najpoważniejsza sytuacja dotyczy preparatu zawierającego cytrynian klomifenu (clomifeni citras) w dawce 50 mg (opakowanie po 10 tabletek). Substancja ta jest powszechnie stosowana w terapii wybranych zaburzeń owulacji oraz w leczeniu niepłodności. Zgodnie z komunikatem opublikowanym pod koniec lipca, zapasy tego produktu w hurtowniach są bliskie wyczerpania, a podmiot odpowiedzialny czasowo wstrzymał jego wprowadzanie do obrotu. Dodatkowym utrudnieniem dla pacjentek jest brak odpowiedników na polskim rynku. Według szacunków urzędu ograniczenia w dostępności powinny ustąpić wraz z realizacją nowej dostawy planowanej na sierpień 2026 roku.
Kłopoty z zakupem występują również w przypadku produktu leczniczego zawierającego tlenek bizmutu (bismuthi oxidum) w dawce 120 mg (56 tabletek powlekanych). Lek ten wchodzi w skład terapii skojarzonej wykorzystywanej przy leczeniu choroby wrzodowej oraz zakażeń bakterią Helicobacter pylori. W tym przypadku producent także wstrzymał czasowo wprowadzanie serii do obrotu, a apteki nie dysponują zamiennikami o tożsamym składzie. Z prognoz wynika, że utrudniona dostępność tego preparatu może utrzymać się aż do października.
Sytuacja na rynku leków psychiatrycznych i kwetiapiny
W przypadku leków stosowanych w psychiatrii sytuacja jest zróżnicowana i zależy od konkretnej dawki oraz postaci preparatu. Problemy dotyczą produktów zawierających kwetiapinę (quetiapinum) w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, które są przepisywane m.in. przy schizofrenii, chorobie afektywnej dwubiegunowej czy ciężkich epizodach depresyjnych. Dobre wieści dotyczą dawki 50 mg (30 tabletek), w przypadku której producent zrealizował nowe dostawy, co poprawiło dostępność w aptekach.
Nadal jednak występują odczuwalne braki w dystrybucji wyższych dawek tego leku. Pacjenci leczeni kwetiapiną o przedłużonym uwalnianiu w wariantach:
- 150 mg,
- 200 mg,
- 300 mg,
- 400 mg,
mogą napotkać znaczne trudności podczas próby realizacji recept. Główny Inspektorat Farmaceutyczny zaznacza, że w przypadku tych dawek utrudnienia w zakupie mogą występować w placówkach na terenie całego kraju.
Braki leków - co mogą zrobić pacjenci?
Główny Inspektorat Farmaceutyczny co tydzień opracowuje raporty dotyczące dostępności produktów leczniczych dla Naczelnej Izby Lekarskiej oraz Naczelnej Izby Aptekarskiej. W tym celu zbierane są dane od producentów, hurtowni farmaceutycznych oraz aptek ogólnodostępnych i szpitalnych. System ten ma na celu sprawne przepływy informacji pomiędzy urzędami a lekarzami i farmaceutami, co pozwala szybciej reagować na zagrożenia związane z przerwaniem ciągłości leczenia.
Eksperci podkreślają, że w przypadku braku poszukiwanego preparatu w aptece pacjenci pod żadnym pozorem nie powinni samodzielnie modyfikować dawkowania ani przerywać przyjmowania leków. Wszelkie decyzje o ewentualnym zastosowaniu zamiennika lub zmianie schematu leczenia musimy bezwzględnie skonsultować z lekarzem prowadzącym.

Źródło: GIF