Ostre cięcie dla cudzoziemców. Zmiany w dostępie do świadczeń i opieki zdrowotnej
Od przyszłego roku obcokrajowcy mieszkający w Polsce staną przed gęstym sitem nowych wymogów: identyfikacja w specjalnym rejestrze, aktywność zawodowa i obowiązkowa polisa zdrowotna to już nie propozycje, lecz gotowe projekty ustaw. Rząd przekonuje, że to „uszczelnienie systemu”, opozycja ostrzega przed wykluczeniem tysięcy legalnie pracujących rodzin.
- Obowiązek numeru PESEL i rejestracji w Krajowym Rejestrze Cudzoziemców (KRC) od 1 czerwca 2025 r.
- Wypłata 800 plus i innych świadczeń tylko przy zatrudnieniu oraz nauce dzieci w polskiej szkole
- Polisa zdrowotna na co najmniej 30 000 € warunkiem karty pobytu; brak ubezpieczenia poskutkuje odmową leczenia w NFZ
PESEL, polisa i praca – nowe filtry dostępu
Projekt MSWiA przewiduje, że każdy cudzoziemiec starający się o świadczenia rodzinne lub publiczną opiekę zdrowotną będzie musiał:
- mieć nadany PESEL i widnieć w KRC prowadzonym przez Straż Graniczną,
- wykazać legalne zatrudnienie w Polsce (umowa o pracę lub działalność gospodarcza) oraz naukę dzieci w systemie SIO,
- przedstawić polisę zdrowotną obejmującą koszty leczenia do 30 000 € – brak dokumentu blokuje nie tylko refundację, lecz także legalizację pobytu.
Zapisy mają wejść w życie 1 czerwca 2025 r., a pełne egzekwowanie przepisów planowane jest od września 2025 r.
Politycy mówią wprost: koniec z „socjalem” bez kontroli
Szef MSWiA Tomasz Siemoniak podkreślił, że projekt obejmuje „kilkadziesiąt ustaw” i będzie procedowany w trybie pilnym:
„Taki projekt jest opracowywany w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji. Nie marnując ani dnia, poddamy go konsultacjom międzyresortowym.”
Premier Donald Tusk poparł ograniczenie 800 plus tylko do migrantów pracujących i płacących podatki:
„Propozycja, aby wypłacać 800+ tylko tym migrantom, którzy rzeczywiście mieszkają, pracują i płacą podatki w naszym kraju, zostanie pilnie rozpatrzona przez rząd. Ja jestem na tak.”
Z kolei prezydent Karol Nawrocki uzasadnił swoje weto do nowelizacji ustawy ukraińskiej:
„Świadczenie 800 plus powinni dostawać tylko Ukraińcy, którzy pracują w Polsce. Prawo sprzed 3,5 roku trzeba skorygować.”
Przeczytaj też: Karol Nawrocki podpisał ustawę, na której zyska. Tyle w kieszeni prezydenta
Co to oznacza dla obcokrajowców i polskiego systemu?
Eksperci migracyjni ostrzegają, że wymóg kosztownej polisy i szkolnej weryfikacji dzieci może uderzyć przede wszystkim w nieaktywnych zawodowo rodziców oraz studentów zza wschodniej granicy. Jednocześnie rząd liczy na oszczędności w budżecie i lepszą kontrolę nad przepływem środków z NFZ i ZUS.
Najważniejsze kroki dla cudzoziemców już dziś:
- Sprawdź termin ważności polisy i upewnij się, że jej suma gwarancyjna wynosi co najmniej 30 000 €.
- Zarejestruj siebie i rodzinę w KRC (online lub w oddziale SG), aby uniknąć przerwy w świadczeniach.
- Zaktualizuj status zatrudnienia w ZUS i uruchom profil PUE, bo urząd zapowiada kontrole miejsca zamieszkania.
Przeczytaj też: Weto Nawrockiego blokuje ustawę. Stracą na tym grupy najbardziej wrażliwe
Źródła:
- Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji. (2025, 4 czerwca). Nowe przepisy migracyjne od 1 czerwca 2025 r. – zmiany w zasadach pracy, edukacji i pobytu cudzoziemców w Polsce. Gov.pl. https://www.gov.pl/web/mswia/
- Polska Agencja Prasowa. (2025, 27 marca). Ograniczenia w 800 plus dla obcokrajowców. Siemoniak: projekt jest gotowy. https://www.pap.pl/
- Bankier.pl. (2025, 23 stycznia). 800+ tylko dla pracujących imigrantów. Tusk: Rząd pilnie zajmie się propozycją. Jestem na tak. https://www.bankier.pl/
- Polsat News. (2025, 26 sierpnia). Weto Karola Nawrockiego. Rząd zapowiada nowy projekt ustawy. https://www.polsatnews.pl/
