Pij wieczorem, a oponka szybko zniknie. To zioło zmienia organizm w nocną spalarnię

• Rumianek był badany pod kątem zmian dobowego rytmu kortyzolu
• W badaniach klinicznych poprawiał wybrane elementy jakości snu
• Regularne picie herbaty rumiankowej sprawdzano także u kobiet po porodzie
• Stres i wzrost hormonów stresu mogą nasilać dolegliwości po jedzeniu

Rumianek i kortyzol. Co dzieje się z hormonem stresu?

Kortyzol nie utrzymuje się przez całą dobę na jednym poziomie. W badaniu „An exploratory study of salivary cortisol changes during chamomile extract therapy of moderate to severe generalized anxiety disorder” obserwowano 45 osób z uogólnionym zaburzeniem lękowym leczonych ekstraktem z rumianku. Poziom kortyzolu w ślinie mierzono przez trzy dni przed terapią i po niej, o godz. 8, 12, 16 i 20. U osób, u których objawy poprawiały się bardziej, rosła poranna wartość kortyzolu, a potem wyraźniej spadała w kolejnych godzinach.

– Wzrost porannego poziomu kortyzolu w ślinie oraz dobowego spadku kortyzolu są związane z poprawą objawów podczas terapii rumiankiem u osób z uogólnionym zaburzeniem lękowym – czytamy w badaniu.

Autorzy zwrócili uwagę na możliwą normalizację biologii stresu. Istotny był więc nie pojedynczy pomiar, ale cały dobowy profil kortyzolu i sposób, w jaki zmieniał się on od rana do wieczora.

Rumianek na sen. Czy rzeczywiście pomaga lepiej przespać noc?

Odpowiedzi dostarcza przegląd „Effects of chamomile (Matricaria chamomilla L.) on sleep: A systematic review and meta-analysis of clinical trials”. Autorzy uwzględnili 10 badań obejmujących łącznie 772 osoby dorosłe. W metaanalizie odnotowano poprawę ogólnego wyniku jakości snu mierzonego skalą PSQI. W trzech z czterech badań poprawiły się też czas zasypiania lub łatwość zaśnięcia, a w dwóch z trzech – liczba nocnych przebudzeń albo zdolność do utrzymania snu.

– Rumianek poprawiał sen, szczególnie pod względem liczby przebudzeń po zaśnięciu lub utrzymania snu – podsumowali autorzy badania.

To właśnie takie wyniki dobrze pasują do wieczornego zastosowania rumianku. Przy nocnym odpoczynku liczy się przecież także sam moment zasypiania oraz to, czy sen nie jest co chwilę przerywany. Te elementy wypadały korzystniej w części analizowanych badań.

Herbata rumiankowa wieczorem. Co pokazało badanie kobiet po porodzie?

W pracy „Effects of an intervention with drinking chamomile tea on sleep quality and depression in sleep disturbed postnatal women: a randomized controlled trial” sprawdzono działanie herbaty rumiankowej u 80 kobiet po porodzie z obniżoną jakością snu. Czterdzieści z nich przez dwa tygodnie piło herbatę rumiankową, a pozostałe otrzymywały standardową opiekę poporodową. Badacze oceniali jakość snu, zmęczenie oraz objawy depresji.

Po dwóch tygodniach w grupie pijącej rumianek odnotowano niższe wyniki dotyczące fizycznych objawów związanych z gorszą jakością snu oraz objawów depresji. Badanie jest ciekawe również dlatego, że rumianek pojawił się w nim w dobrze znanej, codziennej postaci herbaty pitej regularnie przez dwa tygodnie.

Kortyzol i trawienie. Stres może nasilać dolegliwości po posiłku

Związek między stresem, kortyzolem i pracą układu pokarmowego sprawdzono w badaniu „Increased severity of dyspeptic symptoms related to mental stress is associated with sympathetic hyperactivity and enhanced endocrine response in patients with postprandial distress syndrome”. U 25 osób z zespołem dolegliwości poposiłkowych stres psychiczny przed jedzeniem wyraźnie nasilił objawy dyspeptyczne. Jednocześnie wzrosły poziomy ACTH oraz kortyzolu. Nasileniu objawów towarzyszyło również większe pobudzenie układu współczulnego.

Widać więc, że ograniczenie nadmiernej reakcji stresowej może sprzyjać spokojniejszemu funkcjonowaniu organizmu. Ponieważ rumianek w innych badaniach wiązano ze zmianami dobowego profilu kortyzolu oraz lepszym snem, wieczorna filiżanka naparu dobrze wpisuje się w rytuał nastawiony na wyciszenie i regenerację. To właśnie nocny odpoczynek i mniejsze pobudzenie stresowe tworzą warunki, w których metabolizm zaczyna działać sprawniej.

Bibliografia:

• Keefe, J. R., Guo, W., Li, Q. S. i in. An exploratory study of salivary cortisol changes during chamomile extract therapy of moderate to severe generalized anxiety disorder, 2018
• Kazemi, A., Shojaei-Zarghani, S., Eskandarzadeh, P., Hashempur, M. H. Effects of chamomile (Matricaria chamomilla L.) on sleep: A systematic review and meta-analysis of clinical trials, 2004
• Chang, S.-M., Chen, C.-H. Effects of an intervention with drinking chamomile tea on sleep quality and depression in sleep disturbed postnatal women: a randomized controlled trial, 2016
• De Giorgi, F., Sarnelli, G., Cirillo, C. i in. Increased severity of dyspeptic symptoms related to mental stress is associated with sympathetic hyperactivity and enhanced endocrine response in patients with postprandial distress syndrome, 2013