Popularny dodatek niszczy jelita i aktywuje procesy zapalne. Większość z nas je go codziennie
Karagen, popularny dodatek do żywności pochodzenia roślinnego, od dziesięcioleci uznawany był za substancję bezpieczną dla zdrowia konsumentów. Jednak najnowsze doniesienia naukowe rzucają nowe światło na jego oddziaływanie na ludzki organizm, szczególnie w kontekście bariery jelitowej oraz procesów metabolicznych. Obiektywna analiza wyników badań klinicznych pozwala lepiej zrozumieć, jak ten powszechny emulgator wpływa na funkcjonowanie układu pokarmowego i czy osoby z nadwagą powinny zachować szczególną ostrożność przy wyborze produktów przetworzonych.
Czym jest karagen i w jakich produktach spożywczych jest powszechnie stosowany?
Karagen (E407) to substancja pochodzenia roślinnego, która w przemyśle spożywczym pełni funkcję zagęstnika oraz emulgatora i przez wiele lat była klasyfikowana jako dodatek ogólnie uznawany za bezpieczny. Jest on powszechnie wykorzystywany przy produkcji jogurtów, lodów, wędlin oraz artykułów typu „light”.
Jak wynika z badania klinicznego opublikowanego w 2024 roku w prestiżowym czasopiśmie „BMC Medicine”, ten popularny dodatek może niszczyć jelita. Analizy te skupiały się na bezpośrednim wpływie samej substancji na zdrowie, co skłoniło naukowców do podkreślenia potrzeby zachowania ostrożności w spożyciu produktów zawierających ten składnik.
Jak karagen wpływa na przepuszczalność jelit i barierę jelitową?
W celu uzupełnienia luki w danych dotyczących wpływu karagenu na ludzi, naukowcy z Niemiec przeprowadzili badanie, w którym uczestnicy przez dwa tygodnie przyjmowali dawkę substancji odpowiadającą wysokiemu, lecz realistycznemu spożyciu w diecie. Metodologia zakładała model krzyżowy, w którym badani przyjmowali karagen lub placebo.
Zgodnie z wynikami, najbardziej jednoznacznym efektem było zwiększenie przepuszczalności jelit oraz osłabienie bariery jelitowej, co zachodziło bez wystąpienia wyraźnych objawów klinicznych i mimo braku zmian w składzie mikrobioty.
Zwiększona nieszczelność jelit ułatwia przenikanie toksyn do krwiobiegu, co według autorów badania może uruchamiać procesy zapalne niezależnie od flory bakteryjnej. Dodatek ten wykazuje zatem potencjał do zaburzania bariery ochronnej organizmu.
Czy karagen wiąże się z gorszą wrażliwością na insulinę i stanami zapalnymi u osób z nadwagą?
W randomizowanym, podwójnie zaślepionym badaniu z udziałem 20 mężczyzn analizowano również wrażliwość na insulinę, która w skali całej grupy nie uległa pogorszeniu.
Sytuacja zmieniała się jednak u osób z wyższym BMI, u których spożywanie karagenu wiązało się z gorszą wrażliwością na insulinę (szczególnie w wątrobie) oraz podwyższonymi markerami stanu zapalnego. Badania laboratoryjne potwierdziły, że substancja ta aktywuje komórki układu odpornościowego i nasila wydzielanie prozapalnych cytokin.
Zgodnie z podaną informacją, aktywacja procesów zapalnych wynikająca z nieszczelności jelit może prowadzić do zaburzeń metabolicznych i zwiększać ryzyko cukrzycy typu 2 u osób z nadwagą.
Jakie są zalecenia dotyczące spożycia karagenu i żywności wysoko przetworzonej?
Naukowcy nie apelują o natychmiastowy zakaz stosowania tego dodatku, wskazują jednak na konieczność prowadzenia dalszych, długoterminowych badań oraz zachowania większej ostrożności w jego użyciu.
Przedstawione wnioski stanowią argument za ograniczaniem spożycia żywności wysoko przetworzonej, w tym produktów reklamowanych jako „fit”, które często zawierają liczne dodatki technologiczne.
Wskazane jest zatem unikanie nadmiaru dodatków w codziennej diecie oraz regularne czytanie etykiet kupowanych produktów.
Źródło: PAP
