Karagen, popularny dodatek do żywności pochodzenia roślinnego, od dziesięcioleci uznawany był za substancję bezpieczną dla zdrowia konsumentów. Jednak najnowsze doniesienia naukowe rzucają nowe światło na jego oddziaływanie na ludzki organizm, szczególnie w kontekście bariery jelitowej oraz procesów metabolicznych. Obiektywna analiza wyników badań klinicznych pozwala lepiej zrozumieć, jak ten powszechny emulgator wpływa na funkcjonowanie układu pokarmowego i czy osoby z nadwagą powinny zachować szczególną ostrożność przy wyborze produktów przetworzonych.
Najnowsze zestawienie Times Higher Education World University Rankings by Subject 2026 przynosi istotne rozstrzygnięcia dla polskiego szkolnictwa wyższego. Wyróżnienie jednej z krajowych uczelni jako lidera w obszarze nauk medycznych potwierdza jej rosnącą pozycję na arenie międzynarodowej oraz skuteczność wdrażanych strategii rozwoju naukowego.
Przez dekady sny uznawano za domenę psychologii i sfery marzeń, jednak współczesna nauka coraz częściej dostrzega w nich konkretne narzędzie diagnostyczne. Badania nad fizjologią snu sugerują, że treść naszych nocnych projekcji może nie być przypadkowa, lecz stanowić precyzyjny sygnał ostrzegawczy wysyłany przez organizm jeszcze przed wystąpieniem pierwszych somatycznych objawów schorzenia.
Organizm często wysyła sygnały ostrzegawcze, zanim choroba się rozwinie. Jak wynika z badań, niektóre objawy nowotworu są szczególnie charakterystyczne i łatwe do zauważenia – problem w tym, że wielu pacjentów je ignoruje.
Dla jednych jest tylko przyjemniejszą wersją zwykłej wody, dla innych – nieodłącznym elementem każdego posiłku. Tymczasem naukowcy zaczęli przyglądać się wodzie gazowanej z zupełnie innej strony. Sprawdzili, czy bąbelki mogą mieć wpływ na metabolizm, poziom cukru we krwi i kontrolę apetytu. Wnioski są naprawdę ciekawe.• Przebadali wodę gazowaną• Bąbelki, glukoza i metabolizm – jak to działa?• Napoje gazowane wpływają na hormon głodu
Tatuaże stały się czymś więcej niż ozdobą. Dziś są językiem emocji, sztuką opowiadania własnej historii i symbolem pokolenia, które nie boi się odważnych wyborów. Mało kto zastanawia się jednak nad tym, co dzieje się z pigmentem wprowadzanym pod skórę. Nowe badanie skandynawskich naukowców rzuca na to zaskakujące światło: osoby z tatuażami mogą częściej zapadać na chłoniaka, czyli nowotwór układu limfatycznego. Związek nie oznacza jeszcze przyczyny, ale wnioski badaczy skłaniają do refleksji – tatuaż to nie tylko kwestia stylu, lecz także zdrowia.Naukowcy zaobserwowali statystyczny związek między tatuażami a częstszym występowaniem chłoniakaPigment może migrować do węzłów chłonnych i wywoływać przewlekły stan zapalnyNajwyższe ryzyko odnotowano 2–10 lat po wykonaniu tatuażuWielkość wzoru nie miała wpływu na poziom ryzykaBadacze podkreślają, że to korelacja – nie dowód na bezpośrednią przyczynę
Nowe wyniki pięcioletniego badania klinicznego pokazują, że u części chorych na raka płuca nowoczesna immunoterapia może działać znacznie skuteczniej niż tradycyjna chemioterapia. Naukowcy odnotowali, że pacjenci leczeni pembrolizumabem żyli średnio 26,3 miesiąca, podczas gdy chorzy na klasycznej chemii — jedynie 13,4 miesiąca. To jedno z najważniejszych odkryć ostatnich lat w onkologii, które może zmienić standardy terapii.Nowoczesna immunoterapia wydłuża życie wyraźnie bardziej niż chemioterapiaPo 5 latach żył prawie co trzeci pacjent otrzymujący pembrolizumabDziałania niepożądane nie nasilały się wraz z dłuższym czasem leczeniaWielu pacjentów z grupy chemioterapii i tak musiało później przejść na immunoterapięTerapia może stopniowo wypierać chemioterapię w wybranych przypadkach
Jednorazowa infuzja zmodyfikowanych limfocytów T, która prowadzi do całkowitej remisji zaawansowanego nowotworu i utrzymuje efekty przez wiele lat? Najnowsze dane zaprezentowane na dorocznym spotkaniu SITC pokazują, że to możliwe. Terapie komórkowe, dotąd kojarzone głównie ze skutecznością w nowotworach krwi, zaczynają odnosić spektakularne sukcesy także w najczęstszych nowotworach nabłonkowych — w tym związanych z wirusem HPV.W terapii E7 TCR-T odnotowano zmniejszenie guzów u 6 z 10 pacjentów, w tym dwie pełne odpowiedziW terapii TIL dwie pacjentki pozostają w remisji 10 i 12 lat po pojedynczej infuzjiJednorazowe terapie komórkowe mogą zapewniać długotrwałe efekty tam, gdzie standardowe leczenie zawodziWyniki sugerują, że leczenie najtrudniejszych nowotworów nabłonkowych może wkrótce się zmienić
Naukowcy odkryli, że u osób żyjących ponad 100 lat występuje wyjątkowy wariant genu LAV-BPIFB4, który potrafi cofać uszkodzenia serca w modelach choroby przedwczesnego starzenia – zespołu Hutchinsona-Gilforda (HGPS). Wyniki badań otwierają zupełnie nową ścieżkę w medycynie – od leczenia rzadkich chorób genetycznych po potencjalne terapie spowalniające naturalny proces starzenia się.Gen LAV-BPIFB4 występuje u tzw. superstulatków, czyli osób, które przekroczyły wiek 110 latU dzieci z progerią mutacja w genie LMNA prowadzi do powstania toksycznego białka – progeryny, która przyspiesza starzenie komórek i uszkadza sercePodanie LAV-BPIFB4 myszom z HGPS poprawiło funkcję rozkurczową serca, ograniczyło włóknienie i zmniejszyło liczbę starzejących się komórekW komórkach pacjentów z progerią gen zmniejszył oznaki starzenia, mimo że nie wpływał na poziom progerynyOdkrycie wskazuje, że LAV-BPIFB4 wzmacnia naturalne mechanizmy obronne komórek i może być podstawą przyszłych terapii odmładzających.
Zespół naukowców z Korei kierowany przez prof. Kwang-Hyuna Cho opracował przełomową metodę, która może odmienić oblicze współczesnej onkologii. Zamiast niszczyć komórki nowotworowe – jak dzieje się podczas chemioterapii czy radioterapii – badacze znaleźli sposób, by przywrócić im pierwotny, zdrowy stan. Wyniki ich pracy, opublikowane w prestiżowym czasopiśmie Advanced Science, otwierają zupełnie nowy kierunek w leczeniu raka – terapię, która działa bez wyniszczających skutków ubocznych.Nowatorska terapia zamiast niszczyć komórki, przywraca im zdrowe funkcjeNaukowcy odkryli „molekularny przełącznik”, który może odwrócić proces nowotworzeniaKluczową rolę odgrywają geny MYB, HDAC2 i FOXA2Metoda potwierdzona w badaniach na myszach i hodowlach organoidów pacjentówOpracowana technologia może stać się podstawą terapii wielu typów raka
Komitet Noblowski właśnie ogłosił nazwiska trójki badaczy, którzy pokazali, że układ odpornościowy ma wbudowane… hamulce. Dzięki nim wiemy, jak uniknąć sytuacji, w której nasz organizm atakuje sam siebie – a to otwiera drogę do zupełnie nowych terapii.Mary E. Brunkow, Fred Ramsdell i Shimon Sakaguchi otrzymali Nobla za opisanie roli „strażników” odporności, czyli limfocytów T regulatorowychIch prace wyjaśniają, dlaczego jedni chorują na cukrzycę typu 1 czy reumatoidalne zapalenie stawów, a inni nie, oraz jak nowotwory potrafią ukrywać się przed układem odpornościowymOdkrycie otwiera drogę do precyzyjnych leków: jednych, które „odhamują” naszą odporność w walce z rakiem, i drugich, które ją wyciszą przy chorobach autoimmunologicznych
Właśnie pojawił się promyk nadziei dla chorych na Huntingtona – rzadką, dziedziczną chorobę neurodegeneracyjną. Po raz pierwszy udało się stworzyć terapię, która nie tylko łagodzi objawy, ale realnie hamuje rozwój choroby. Odkrycie budzi ogromne emocje, choć przed pacjentami i naukowcami wciąż stoi wiele pytań i wyzwań.• Czym jest choroba Huntingtona i jak leczono ją dotychczas• Jak działa nowa terapia genowa AMT-130• Na ile terapia jest bezpieczna i kto będzie mógł z niej skorzystać• Jakie nadzieje i wyzwania stoją przed pacjentami i lekarzami
Palenie papierosów jest jednym z najbardziej zgubnych nałogów, a lista chorób, które wywołuje, wciąż się wydłuża. Choć najczęściej kojarzymy je z rakiem płuc, chorobami serca i przewlekłą obturacyjną chorobą płuc (POChP), coraz więcej badań wskazuje na to, że nałóg ten ma znacznie szerszy, destrukcyjny wpływ na nasz organizm.Najnowsze doniesienia ze Szwecji rzucają nowe światło na dotychczas nieznany związek między paleniem a cukrzycą, co stawia pod znakiem zapytania stare przekonania na temat tej choroby.Palenie tytoniu zwiększa ryzyko zachorowania na cztery rodzaje cukrzycy typu 2Osoby palące mają ponad dwukrotnie wyższe ryzyko cukrzycy insulinoopornejNałóg przyczynia się do ponad jednej trzeciej przypadków najcięższego podtypu cukrzycy
Naukowcy z Massachusetts Institute of Technology połączyli analizy ponad 3,5 mln komórek mózgowych z zaawansowanymi algorytmami i pokazali, że za neurodegeneracją stoją całe zestawy genetycznych i epigenetycznych „zacięć”, a nie jeden winny białkowy osad. Wyniki – właśnie opublikowane w „Cell” i „Nature Communications” – torują drogę do terapii, które zamiast jednego celu mogą uderzać w kilka krytycznych szlaków jednocześnie.Stworzono pierwszą wieloregionową mapę ekspresji i regulacji genów w mózgach 111 osób z różnym stadium chorobyZidentyfikowano dwa nowe kluczowe szlaki: naprawy DNA oraz modyfikacji RNA, które nasilają uszkodzenia neuronówAutorzy wskazują konkretne geny-cele (m.in. MEPCE, HNRNPA2B1, NOTCH1, CSNK2A1) – to potencjalne punkty uchwytu dla przyszłych leków
Pasożyty, dotąd kojarzone głównie z zagrożeniem dla zdrowia, mogą stać się kluczem do przełomu w leczeniu chorób autoimmunologicznych i zapalnych. Badania dr hab. Katarzyny Donskow-Łysoniewskiej z Zakładu Immunoterapii Eksperymentalnej na Wydziale Medycznym Uczelni Łazarskiego wykazały, że białka wytwarzane przez pasożyty mogą skutecznie łagodzić stany zapalne bez działań ubocznych. Czy to początek nowej ery w medycynie?Białka pasożytnicze zwane mimikami mogą łagodzić stany zapalne i regulować układ odpornościowy bez skutków ubocznych Badania dr hab. Katarzyny Donskow-Łysoniewskiej pokazują ich potencjał w leczeniu choroby Leśniowskiego-Crohna, stwardnienia rozsianego i łuszczycy Odkrycie to może doprowadzić do stworzenia nowej generacji terapii autoimmunologicznych i umocnić pozycję Polski w innowacyjnej medycynie
Najważniejsze badanie w profilaktyce i leczeniu raka piersi, czyli mammografia, u wielu kobiet nie wystarcza. Problem dotyczy pań z tzw. gęstym utkaniem piersi – a takich kobiet jest więcej, niż się wydaje. W ich przypadku pomocne okazują się nowsze metody diagnostyczne. Potwierdzają to wyniki szeroko zakrojonych badań przeprowadzonych w Wielkiej Brytanii.
Statek kosmiczny Dragon ze Sławoszem Uznańskim-Wiśniewskim wreszcie wystartował. Drugi Polak w kosmosie ma do spełnienia specjalną misję. Wraz z pozostałymi członkami załogi będzie prowadził badania w warunkach mikrograwitacji. Polski astronauta przeprowadzi 13 eksperymentów, sprawdzając m.in. wpływ stanu nieważkości na odporność organizmu.Misja Sławosza Uznańskiego dostarczy danych o wpływie mikrograwitacji na ludzki organizm Loty kosmiczne przyspieszają utratę masy kostnej i osłabiają mięśnie Przebywanie w kosmosie zaburza odporność i mikrobiom jelitowy Astronauci są narażeni na zmiany ciśnienia wewnątrzczaszkowego i pogorszenie wzroku Izolacja i brak rytmu dobowego wpływają na kondycję psychiczną załogi
Podczas 3. Kongresu „Nauka dla Społeczeństwa”, który odbył się w dniach 25–26 maja na Politechnice Warszawskiej i w Światowym Centrum Słuchu w Kajetanach, zapowiedziano stworzenie „Księgi Najważniejszych Wdrożeń Osiągnięć Twórczych XXI wieku” – pierwszego w Polsce dokumentu prezentującego przełomowe badania i innowacje technologiczne polskich naukowców, które mają realny wpływ na życie i zdrowie społeczeństwa. Księga zostanie przekazana Ministerstwu Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz innym instytucjom publicznym jako symboliczny manifest możliwości, siły i skuteczności polskiej nauki. Jej celem jest nie tylko dokumentacja, ale i promocja konkretnych wdrożeń – od rozwiązań stosowanych już dziś, po te o ogromnym potencjale do wykorzystania w niedalekiej przyszłości.
W Katowicach trwa właśnie 10. Kongres Wyzwań Zdrowotnych, jedno z najważniejszych wydarzeń poświęconych ochronie zdrowia w Polsce. By wygłosić swoje wykłady przybyli eksperci z różnych dziedzin. Podczas Kongresu rozmawiamy o najważniejszych wyzwaniach stojących przed systemem opieki zdrowotnej i najbardziej palących kwestiach dla pacjentów. Na początku zaprezentowano innowacyjne rozwiązania, jakie zgłoszono do konkursu Start-Up-Med.
Choć o Covidzie-19 każdy z nas stara się już nie pamiętać, cień pandemii wciąż jest obecny. W ostatnim czasie naukowcy, pod kierunkiem Winfrieda Kerna z Uniwersytetu we Fryburgu w Niemczech, zajęli się analizą losów niemal 1000 osób, które cierpią na tzw. zespół Post-Covid-19. Aż 2/3 badanych osób skarży się na uporczywe objawy, które niepokoją nawet badaczy.
Najnowsze badania z Uniwersytetu Nowojorskiego pokazują, że nasze ciało, podobnie jak mózg, ma możliwość zapamiętywania. Badacze dowiedli, że komórki w organizmie, poza centralnym układem nerwowym, mogą „uczyć się” i zapamiętywać pewne informacje. Czy właśnie przekroczyliśmy możliwości własnego ciała?
Naukowcy odkryli kolejne ognisko występowania owrzodzenia Buruli. Jest to niezwykle groźna choroba, ponieważ nieleczona jest bardzo inwazyjna. Czym jest owrzodzenie Buruli, gdzie występuje i czy da się przed nią uchronić? Odpowiadamy. Na początku roku australijscy specjaliści ustalili, że owrzodzenie Buruli to choroba, która jest przenoszona na ludzi przez komary. Na szczęście da się ją wyleczyć w trakcie hospitalizacji poprzez odpowiednie stosowanie medykamentów.
Zespół badaczy MIT stworzył nowatorską metodę walki z agresywnymi nowotworami, łącząc fototerapię z chemioterapią. Polega ona na umieszczeniu mikroskopijnych cząsteczek w zmianie nowotworowej, które następnie niszczą komórki nowotworowe od środka. W badaniach na myszach terapia ta znacząco wydłużyła ich życie i pomogła usunąć większość zmian nowotworowych. Cząstki te mogą zmniejszyć skutki uboczne tradycyjnej chemioterapii, a nad ich skutecznością czuwa specjalny algorytm.
Kwasy omega-3, obecne głównie w oleju rybim, od dawna są kojarzone z ochroną serca i układu krążenia. Wiele badań sugerowało, że mogą one przyczyniać się do obniżenia ryzyka chorób serca, zmniejszając stany zapalne, obniżając ciśnienie krwi oraz poziom trójglicerydów. Jednak najnowsze badania pokazują bardziej złożony obraz korzyści i potencjalnych zagrożeń wynikających z ich suplementacji. Co mówią najnowsze badania zrobione przez Centers for Disease and Prevention?
Ponad 100 milionów kobiet na całym świecie używa tamponów podczas menstruacji każdego dnia. To najpopularniejsze środki higieny osobistej, jednak ich stosowanie wzbudziło obawy naukowców, którzy w przeprowadzonym badaniu próbek 14 marek tamponów wykazali obecność toksycznych metali, m.in arsenu, rtęci i ołowiu.Choć samo wykrycie metali nie przesądza o ich negatywnym wpływie na zdrowie, badania dowodzą, że narażenie na kontakt z nimi może zwiększać ryzyko demencji, niepłodności oraz nowotworów.
Czym jest dysleksja? Większość osób od razu odpowie, że są to trudności z czytaniem i pisaniem, robienie błędów ortograficznych, itp. Ale to ogromne uproszczenie. Dysleksja to inny sposób myślenia, niestandardowy styl pracy mózgu. Mało tego – dyslektyk może wcale nie robić „ortografów”.Za to może mieć trudności z wypełnianiem formularzy, z rozpoznawaniem kierunków, rozumieniem instrukcji, z prokrastynacją, a także cierpliwością podczas zebrań. A przy tym może być niezwykle inteligentny i kreatywny. O tym, czym tak naprawdę jest dysleksja, a czym nie jest, opowiada nam Urszula Grzegorczyk, specjalistka pracująca z dorosłymi i dziećmi według Metody Davisa.
Rak piersi to jedno z najpoważniejszych zagrożeń zdrowia i życia kobiet na całym świecie. Szacuje się, że każdego roku diagnozuje się 1,5 miliona nowych przypadków nowotworu piersi, a sam nowotwór odpowiada za blisko 400 tysięcy zgonów. Zdaniem naukowców te dane są jeszcze wyższe i wynoszą odpowiednio 2,3 miliona i 700 tysięcy. Najskuteczniejszą metodą obniżenia statystyk jest samobadanie, diagnostyka i podjęcie natychmiastowego leczenia.
Ile razy zdarzyło się, że kiedy wspominasz jakieś wydarzenie z przyjaciółmi, okazuje się, że każdy ma swoją wersję tej historii? Właściwie czasem trudno dociec, jak było naprawdę! Okazuje się, że to zupełnie naturalne, bo po prostu tak pracuje ludzki mózg.Naukowcy odkryli, że pamięć o konkretnym wydarzeniu nasz mózg przechowuje w trzech kopiach, a każda z nich modyfikowana jest pod wpływem różnych okoliczności – np. emocji. Te wewnętrzne mechanizmy wpływają właśnie na to, co mózg przechowuje, a czego się pozbywa.
