Skolioza – przyczyny, objawy, leczenie, powikłania
Czym jest skolioza i co ją powoduje?
Skolioza to wada polegająca na zniekształceniu kręgosłupa w płaszczyźnie czołowej, strzałkowej oraz poprzecznej, w związku z czym określa się ją jako trójpłaszczyznowe skrzywienie kręgosłupa. W przypadku tej choroby kąt skrzywienia, mierzony metodą Cobba, wynosi więcej niż 10 stopni.Dotyka 2-3 % populacji i w większości przypadków występuje u dzieci w wieku 9-15 lat (siedem razy częściej u dziewczynek).Skolioza może mieć postać wrodzoną lub nabytą. W przypadku skoliozy wrodzonej pośród przyczyn występowania wymienia się deformacje takie jak kręg motyli, blok kręgowy, kręg klinowy, płytka boczna oraz półkręg.W przypadku skoliozy nabytej zaś istnieje szereg dolegliwości, mogących przyczynić się do jej rozwoju. Występuje m. in. na skutek przepukliny krążka międzykręgowego, guzów kości, różnicy w długości kończyn, niedostatecznego rozwoju mięśni (na skutek porażenia mózgowego lub dystrofii mięśniowej), a także jako powikłanie po operacjach na klatce piersiowej w okresie dziecięcym.Jednak przyczyna najpowszechniejszego rodzaju skoliozy, skoliozy idiopatycznej (80% przypadków pośród dzieci), pozostaje nieznana. Czynnikiem ryzyka w jej przypadku jest nieprawidłowa pozycja podczas siedzenia oraz brak ruchu.
Czym objawia się skolioza?
Do głównych objawów skoliozy należą:- nierówne wcięcie w talii,- nierówne ustawienie ramion lub łopatek,- nierówna wysokość kości biodrowych,- jednostronne pochylenie ciała,- jedna łopatka wystająca bardziej od drugiej,- kręgosłup w kształcie litery „S”,- garb żebrowy (żebra wystające mocniej po jednej stronie ciała),- niewłaściwie ustawiona miednica.
Skolioza – diagnostyka
Skolioza jest wadą postawy, którą w wielu przypadkach można rozpoznać gołym okiem.Jeżeli podejrzewamy występowanie skoliozy np. u dziecka, warto samodzielnie przeprowadzić prosty test. Poprośmy dziecko, aby zdjęło koszulkę, stanęło prosto i wykonało skłon tułowia. Jeśli w tej pozycji jego plecy nie są symetryczne, jedna łopatka wystaje bardziej od drugiej, biodra wysuwają się na jedną stronę lub po którejś ze stron występuje większe wcięcie w talii, istnieje duże prawdopodobieństwo, że mamy do czynienia ze skoliozą. Taki wynik domowego testu jest bezwzględną podstawą do dalszej diagnostyki u profesjonalisty.W celu rozpoznania skoliozy wykonuje się badania takie jak RTG kręgosłupa, rezonans magnetyczny czy tomografia komputerowa.
Skolioza – jak leczyć?
Leczenie skoliozy skupia się na zmniejszeniu lub usunięciu nieprawidłowych zmian kręgosłupa, zahamowaniu rozwoju choroby i jak najlepszym utrwaleniu skutków terapii.Przy łagodnej postaci wady podstawą jest regularna gimnastyka korekcyjna, ćwiczenia w basenie, fizykoterapia oraz rehabilitacja. Jeżeli skolioza spowodowana została asymetrią kończyn dolnych, zaleca się noszenie wkładek ortopedycznych.W przypadku głębszej wady stosuje się gorset ortopedyczny (w zależności od jej stopnia noszony kilkanaście godzin na dobę lub tylko w nocy), który odpowiednio uciska kręgosłup i ustawia go we właściwej pozycji. Niekiedy konieczne jest również zastosowanie gipsu korygującego o podobnym działaniu.Jeżeli jednak skrzywienie kręgosłupa wynosi powyżej 60 stopni, pacjent zostaje skierowany na leczenie operacyjne. Polega ono na wszczepieniu metalowych implantów przy użyciu przeszczepów kostnych, ułatwiających ich zrost z kręgosłupem.
