Te objawy pojawiają się już miesiąc przed zawałem. Ma je 70 proc. chorych
Zawał serca to nagły stan, który wymaga szybkiej reakcji i podstawowej wiedzy, by go rozpoznać. Niestety, nie wszystkim udaje się go przeżyć. W naszym artykule wyjaśniamy, czym jest zawał, jak często dotyka Polaków, jakie sygnały mogą pojawić się nawet miesiąc wcześniej oraz po czym poznać, że zawał właśnie się rozwija.
- Zawał serca rocznie dotyka ok. 70 tys. Polaków
- Nie wszystkim udaje się przeżyć
- Kluczowe znaczenie ma profilaktyka i wczesne rozpoznanie objawów
Czym jest zawał serca?
Zawał serca powoduje martwicę mięśnia sercowego z powodu niedokrwienia. W praktyce oznacza to, że część serca przez pewien czas nie otrzymuje wystarczającej ilości tlenu, a uszkodzenie może być nieodwracalne. To zdarzenie nie występuje w izolacji, lecz stanowi element szerszej grupy schorzeń.
Skala zjawiska w Polsce pozostaje duża i dość stabilna, choć zależy od wielu czynników zdrowotnych i demograficznych. Dane z ostatniego roku pokazują wyraźnie, że problem dotyczy dziesiątek tysięcy osób. W 2023 roku 70,4 tysiąca Polaków przeszło zawał serca. Niestety, wielu z nich zmarło.
Wczesne rozpoznanie i interwencja mogą ograniczyć rozmiar uszkodzenia i poprawić rokowanie. Właśnie dlatego lekarze podkreślają znaczenie znajomości objawów typowych i nietypowych, a przede wszystkim ogromne znaczenie profilaktyki. Świadomość, czym dokładnie jest zawał, to pierwszy krok do szybszego uzyskania pomocy i skutecznego leczenia.
Sygnały ostrzegawcze miesiąc przed zawałem
Objawy poprzedzające zawał mogą być dyskretne, a ich rozpoznanie bywa trudne, bo często nie kojarzą się z sercem, np. ponad miesiąc przed ostrym zawałem ból serca odczuwało 50,6% badanych. Duszności natomiast na miesiąc przed zawałem doświadczało 13% chorych. Często towarzyszyły imkłopoty ze snem i brak tchu podczas wykonywania codziennych czynności. 4% badanych miało zawroty głowy i odmlenia.
Rezultaty tych badań zaprezentowano podczas niedawnej dorocznej konferencji American Heart Association w Dallas. Analizie poddano dane medyczne 567 mężczyzn w wieku od 35 do 65 lat.
Na krótko przed zawałem serca sygnały bywają jeszcze bardziej wyraźne i łatwiej je powiązać z sercem. Około połowa pacjentów ma objawy ostrzegawcze 24–48 godzin przed zawałem serca. Najczęściej jest to brak sił, niższa tolerancja wysiłku, niekiedy pocenie.
Typowe objawy zawału
W momencie zawału objawy są zwykle bardziej jednoznaczne i utrzymują się niezależnie od odpoczynku. Najważniejszym sygnałem jest ból w klatce piersiowej, często opisywany jako ciężar lub rozpieranie. Głównym objawem zawału serca jest ból w klatce piersiowej. Do tego mogą dołączać się poty, nudności, osłabienie, lęk, a także ból promieniujący do barku, ramienia, żuchwy lub pleców. Istotna jest długość trwania bólu oraz brak reakcji na leki doraźne. Dolegliwości w zawale zwykle trwają ponad 20 minut i nie ustępują po nitroglicerynie. W praktyce, jeśli ból jest silny, narasta i nie mija, należy natychmiast wezwać karetkę. Czytaj także: Jak boli zawał serca? Ten objaw jest kluczowy
Źródło: American Heart Association
