Syndrom złamanego serca to nie tylko metafora. Objawy przypominają zawał
Choć nazwa brzmi jak wyjęta z romantycznej powieści, syndrom złamanego serca jest poważnym stanem kardiologicznym, który wymaga natychmiastowej pomocy medycznej. Mechanizm tego schorzenia polega na gwałtownym wyrzucie hormonów stresu, głównie adrenaliny, co prowadzi do przejściowego porażenia części mięśnia sercowego. Serce pod wpływem emocjonalnego wstrząsu zmienia swój kształt, przypominając japońskie naczynie do połowu ośmiornic – takotsubo. W efekcie organ przestaje prawidłowo pompować krew, mimo że naczynia wieńcowe, w przeciwieństwie do klasycznego zawału, pozostają całkowicie drożne.
- Ból w klatce piersiowej i duszności
- Nietypowe sygnały płynące z organizmu
- Różnice między syndromem a zawałem
Ból w klatce piersiowej i duszności
Głównym i najbardziej charakterystycznym objawem syndromu złamanego serca, zwanego też zespołem takotsubo (kardiomiopatia stresowa) jest nagły, obezwładniający ból w klatce piersiowej. Pacjenci opisują go najczęściej jako uczucie silnego gniecenia, rozrywania lub ogromnego ciężaru spoczywającego bezpośrednio na mostku. Dolegliwości te pojawiają się zazwyczaj tuż po traumatycznym wydarzeniu, silnej kłótni lub nagłym wstrząsie emocjonalnym. Bólowi niemal zawsze towarzyszą duszności oraz narastająca trudność z zaczerpnięciem pełnego oddechu, co potęguje lęk i naturalne w tej sytuacji poczucie zagrożenia życia.
Warto wiedzieć, że ból ten może promieniować w stronę lewego barku, ramienia, a nawet żuchwy, co jeszcze bardziej upodabnia go do objawów niedokrwienia serca. Ze względu na gwałtowny przebieg tych symptomów, kluczowy jest czas – pacjent musi jak najszybciej trafić pod opiekę kardiologa. Choć w większości przypadków uszkodzenie mięśnia jest odwracalne, w fazie ostrej mogą wystąpić groźne powikłania, takie jak obrzęk płuc czy zaburzenia rytmu serca. Domowe sposoby na uspokojenie czy ziołowe herbatki są w tym przypadku zdecydowanie niewystarczające.
Przeczytaj też: Ten nietypowy objaw zawału częściej dotyczy mężczyzn. Wielu go bagatelizuje
Nietypowe sygnały płynące z organizmu
Poza bólem i problemami z oddechem, organizm wysyła szereg innych sygnałów świadczących o tym, że serce nie radzi sobie z dawką stresu. Często pojawiają się nagłe zawroty głowy, a nawet krótkotrwałe omdlenia, będące wynikiem gwałtownego spadku ciśnienia tętniczego. Pacjenci skarżą się również na silne, nierówne bicie serca, nudności oraz obfite, zimne poty. Charakterystyczne dla tego syndromu jest to, że objawy nie ustępują po odpoczynku ani po zmianie pozycji ciała, co pozwala odróżnić go od typowego ataku paniki.
U niektórych osób syndrom złamanego serca objawia się skrajnym, nagłym wyczerpaniem i brakiem sił, co wynika z drastycznego spadku wydolności krążenia. Statystyki pokazują, że schorzenie to dotyka znacznie częściej kobiety, szczególnie te w okresie po menopauzie, co lekarze łączą ze zmianami w poziomie ochronnych estrogenów. Nie należy lekceważyć tych symptomów ani przypisywać ich wyłącznie "trudnym emocjom". Serce pod wpływem hormonów stresu przechodzi poważny kryzys i potrzebuje profesjonalnego wsparcia, aby móc bezpiecznie wrócić do pełnej sprawności.
Różnice między syndromem a zawałem
Mimo niemal identycznych objawów, syndrom złamanego serca różni się od zawału jednym, kluczowym szczegółem diagnostycznym. Podczas specjalistycznego badania tętnic, jakim jest koronarografia, lekarze nie odnajdują blaszki miażdżycowej ani zakrzepu, który blokowałby przepływ krwi. Serce w syndromie takotsubo jest "ogłuszone" przez adrenalinę, ale jego naczynia pozostają czyste. Diagnostyka opiera się zazwyczaj na badaniu EKG oraz echu serca, które w charakterystyczny sposób ukazuje wybrzuszenie koniuszka mięśnia, nadające mu specyficzny kształt.
Dobra wiadomość jest taka, że rokowania u pacjentów z tym schorzeniem są zazwyczaj bardzo dobre. Większość osób wraca do zdrowia w ciągu zaledwie kilku tygodni, a serce regeneruje się bez pozostawiania trwałych blizn, które są typowe dla zawału. Kluczowym elementem rekonwalescencji jest nauka radzenia sobie z przewlekłym stresem oraz regularne kontrole kardiologiczne. Świadomość, że nasze emocje mogą fizycznie zmieniać strukturę serca, powinna być dla nas najlepszą motywacją do codziennego dbania o higienę psychiczną i spokój ducha.
Źródła: https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/broken-heart-syndrome/symptoms-causes/syc-20354617, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK430873/, https://https://www.health.harvard.edu/heart-health/takotsubo-cardiomyopathy-broken-heart-syndrome