Ten wskaźnik w badaniu moczu może świadczyć o poważnej chorobie nerek. Gdy go zobaczysz, biegiem do lekarza
Większość z nas wykonuje rutynowe badanie moczu raz na rok, traktując je jako formalność. Tymczasem jeden konkretny parametr może być sygnałem alarmowym wysyłanym przez organizm, zanim jeszcze poczujemy jakikolwiek ból. Chodzi o pojawienie się białka w moczu – jest to sytuacja, której nie wolno bagatelizować, ponieważ zdrowe nerki działają jak precyzyjny filtr. Nie powinien on przepuszczać tak cennych substancji do układu wydalniczego.
- Rola białka w organizmie i mechanizm jego przenikania do moczu
- Najczęstsze przyczyny oraz objawy towarzyszące białkomoczowi
- Dalsza diagnostyka i kroki po otrzymaniu niepokojącego wyniku
Rola białka w organizmie i mechanizm jego przenikania do moczu
Białko jest podstawowym budulcem naszych mięśni, enzymów i hormonów, dlatego organizm robi wszystko, aby zatrzymać je w krwiobiegu. W procesie filtracji krwi, który odbywa się w kłębuszkach nerkowych, cząsteczki białka są zazwyczaj zbyt duże, aby przedostać się przez strukturę filtrującą zdrowej nerki. Jeśli jednak w wyniku badania ogólnego moczu pojawia się informacja o obecności białka (proteinuria), oznacza to zazwyczaj, że wspomniany filtr uległ uszkodzeniu lub jest nieszczelny.
Warto wiedzieć, że obecność białka wcale nie musi oznaczać trwałej choroby. Istnieje tak zwany białkomocz czynnościowy, który ma charakter przejściowy i może zostać wywołany przez wysoką gorączkę lub bardzo intensywny wysiłek fizyczny. Do innych istotnych czynników należą również:
- silny stres emocjonalny,
- odwodnienie organizmu,
- ciąża,
- tocząca się w organizmie infekcja.
Dopiero sytuacja, w której białkomocz utrzymuje się w kolejnych, powtórzonych badaniach, sugeruje, że nerki przestają radzić sobie ze swoją funkcją.
Najczęstsze przyczyny oraz objawy towarzyszące białkomoczowi
Przyczyn przewlekłej obecności białka w moczu jest wiele, jednak najczęściej spotykane to cukrzyca oraz nadciśnienie tętnicze. Obie te choroby cywilizacyjne powoli niszczą delikatne naczynia krwionośne w kłębuszkach nerkowych. Inne powody to stany zapalne nerek, infekcje dróg moczowych, a także poważne schorzenia kardiologiczne. Wykrycie białka w moczu jest kluczowe, ponieważ nerki mają ogromne zdolności kompensacyjne i długo nie dają sygnałów bólowych.
Sam białkomocz bywa dyskretny, ale istnieją objawy, które powinny nas zaniepokoić:
- Pieniący się mocz – przypominający pianę na piwie, co wynika ze zmiany napięcia powierzchniowego cieczy przez białko.
- Obrzęki – opuchlizna twarzy (szczególnie rano) oraz kostek i podudzi (wieczorem).
- Wzrost ciśnienia tętniczego – nagłe skoki ciśnienia u osób, które wcześniej nie miały z nim problemów.
- Przewlekłe osłabienie – poczucie ciągłego zmęczenia i braku energii do życia.
Dalsza diagnostyka i kroki po otrzymaniu niepokojącego wyniku
Jeśli wynik badania wskazuje na białko, należy niezwłocznie udać się do lekarza POZ lub nefrologa. Konieczne jest powtórzenie testu, aby wykluczyć błędy pomiarowe. Lekarz może zlecić dobową zbiórkę moczu lub coraz częściej stosowany, wygodniejszy wskaźnik albumina/kreatynina (ACR) z jednej porcji moczu. Pozwala to precyzyjnie ocenić skalę problemu i dobrać odpowiednią metodę leczenia.
Równolegle wykonuje się badania krwi w celu oznaczenia wskaźnika eGFR, który informuje o stopniu wydolności nerek. Warto pamiętać, że eGFR nie jest obliczany na podstawie samej kreatyniny – nowoczesne wzory matematyczne biorą pod uwagę także wiek oraz płeć pacjenta, co pozwala na znacznie dokładniejszą ocenę stanu zdrowia. Diagnostykę często uzupełnia USG układu moczowego. Szybka reakcja i wdrożenie leczenia przyczynowego pozwalają w wielu przypadkach całkowicie zatrzymać postęp uszkodzeń nerek.
Źródła:
https://www.egfrcalculator.org
https://www.mp.pl/pacjent/nefrologia/choroby-nerek-u-doroslych/pnn/51971,bialkomocz
https://receptaulekarza.pl/choroby-nerek-cichy-zabojca-ktorego-czesto-ignorujemy/?srsltid=AfmBOorJudW1OlVXGgBmNo65AVXo_Hid3rHNTVii75GTH6X9A7_bRilB
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11230705/
