Sześć objawów stanu przedcukrzycowego. Niektóre widać na skórze gołym okiem

Stan przedcukrzycowy - co trzeba wiedzieć?

Stan przedcukrzycowy dotyczy milionów osób, często nieświadomych problemu. Według danych Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego (PTD, 2023) nawet co piąty dorosły w Polsce może mieć zaburzoną tolerancję glukozy.

Najczęściej rozwija się po 40. roku życia, szczególnie u osób z nadwagą, siedzącym trybem życia czy z obciążeniem rodzinnym.

Z medycznego punktu widzenia mówimy o stanie przedcukrzycowym, gdy:

• glukoza na czczo wynosi 100–125 mg/dl,
• wynik testu obciążenia glukozą (OGTT) po 2 godzinach mieści się w zakresie 140–199 mg/dl,
• hemoglobina glikowana (HbA1c) wskazuje 5,7–6,4 %.

Problem w tym, że organizm długo potrafi maskować pierwsze zaburzenia metaboliczne. Objawy bywają subtelne – i łatwo je zbagatelizować.

Sześć możliwych objawów stanu przedcukrzycowego

Eksperci podkreślają, że stan przedcukrzycowy nie zawsze daje objawy, ale poniższe symptomy mogą być sygnałem ostrzegawczym:

• Przewlekłe zmęczenie i senność
  Wynikają z zaburzonego wykorzystania glukozy jako źródła energii.
• Wzmożone pragnienie i częstsze oddawanie moczu
  Organizm próbuje pozbyć się nadmiaru cukru z moczem.
• Wahania masy ciała
  Trudności w chudnięciu pomimo diety lub niezamierzone przybieranie na wadze.
• Zaburzenia widzenia
  Chwilowe zamglenie obrazu, które może ustępować po kilku godzinach.
• Częstsze infekcje i wolniejsze gojenie ran
  Podwyższony poziom glukozy sprzyja namnażaniu się drobnoustrojów i utrudnia gojenie.
• Zmiany na skórze
  Na przykład ciemniejsze, aksamitne plamy w okolicy szyi, pach czy pachwin – tzw. acanthosis nigricans.

To dermatosa często związana z insulinoopornością i może być widoczna gołym okiem. . Typowe lokalizacje: fałdy skóry (szyja, pachy, pachwiny) 
Mechanizm: wysokie stężenie insuliny pobudza proliferację komórek skóry przez receptory IGF-1, co prowadzi do pogrubienia i przebarwienia skóry. 

Dodatkowy możliwy objaw (rzadszy):

• „Skin tags” (małe, miękkie polipy skórne) zwłaszcza w okolicach szyi i pach mogą być związane z insulinoopornością.

Co z tym zrobić i kiedy do lekarza?

Jeśli rozpoznajesz u siebie powyższe objawy, warto:

• Zgłosić się do lekarza rodzinnego i wykonać badania: poziom glukozy na czczo, OGTT lub HbA1c.
• Nie czekać na bardziej nasilone symptomy – wczesne wykrycie pozwala uniknąć rozwoju choroby.

Co można robić na co dzień:

• Wprowadź regularny ruch – nawet szybki marsz 30 minut dziennie poprawia wrażliwość insulinową.
• Zadbaj o dietę – ogranicz cukry proste i produkty wysoko przetworzone; stawiaj na warzywa, pełne ziarna i zdrowe tłuszcze.
• Kontroluj masę ciała i obwód talii – u kobiet nie powinien przekraczać 80 cm, u mężczyzn 94 cm (to wartości orientacyjne).
• Ogranicz alkohol i rzuć palenie – obciążają układ metaboliczny.

Pilnej konsultacji wymagają objawy takie jak:

• Nagłe osłabienie
• Silne pragnienie
• Niezamierzona utrata masy ciała
• Utrzymujące się lub nasilające się zaburzenia widzenia

Te symptomy mogą wskazywać na już rozwiniętą cukrzycę.