Tak bolą kamienie w woreczku żółciowym. Nigdy nie ignoruj tego bólu
Zaczyna się niepozornie — od ucisku pod prawym żebrem, który wiele osób bierze za niestrawność. Z czasem jednak ból narasta, staje się ostry, kłujący, promieniuje do pleców lub łopatki. To może być kolka żółciowa – sygnał, że w pęcherzyku żółciowym powstały kamienie. Ich obecność długo może nie dawać żadnych objawów, ale kiedy już się odezwą, potrafią naprawdę dać o sobie znać.
• Kamienie żółciowe powstają, gdy w żółci tworzą się złogi cholesterolu, bilirubiny i soli wapnia
• Najbardziej charakterystyczny objaw to silny ból w prawym podżebrzu po tłustym lub obfitym posiłku
• Nawet 80 proc. przypadków kamicy przebiega bezobjawowo
• Ignorowanie bólu może prowadzić do powikłań, w tym zapalenia pęcherzyka żółciowego lub trzustki
Skąd się biorą kamienie w woreczku żółciowym?
Pęcherzyk żółciowy, zwany potocznie woreczkiem, to niewielki narząd położony pod wątrobą. Magazynuje żółć, która wspiera trawienie tłuszczów. Kiedy jednak w jej składzie zaburza się równowaga — np. pojawia się nadmiar cholesterolu — w pęcherzyku mogą tworzyć się złogi. To właśnie one z czasem przekształcają się w kamienie żółciowe.
Do rozwoju choroby przyczyniają się m.in.:
- siedzący tryb życia,
- otyłość,
- dieta bogata w tłuszcze zwierzęce,
- a także predyspozycje genetyczne.
Częściej dotyczy kobiet, zwłaszcza po 40. roku życia, po ciążach lub stosowaniu antykoncepcji hormonalnej. Nie bez znaczenia jest też gwałtowne chudnięcie — szybka utrata kilogramów zwiększa ryzyko powstawania złogów.
Co ciekawe, przez długi czas kamica żółciowa może nie dawać żadnych objawów. Wiele osób dowiaduje się o niej przypadkowo, np. podczas badania USG jamy brzusznej.
Przeczytaj też: Zapalenie woreczka żółciowego to nie przelewki. Z tymi objawami biegnij do lekarza
Tak boli woreczek żółciowy
Napad kolki żółciowej to moment, w którym kamień zatyka przewód żółciowy i blokuje odpływ żółci. Ból pojawia się nagle, najczęściej po zjedzeniu tłustego, smażonego lub bardzo obfitego posiłku. Ma charakter napadowy — jest silny, kłujący lub gniotący, zlokalizowany w prawym podżebrzu, a czasem promieniuje do pleców, barku lub łopatki.
W czasie ataku mogą pojawić się też nudności, wzdęcia, uczucie pełności w brzuchu, gorączka, a nawet dreszcze. Jeśli do tych objawów dołącza żółtaczka (zażółcenie skóry i oczu) lub ciemny mocz, to sygnał, że kamień całkowicie zablokował odpływ żółci i doszło do powikłań — zapalenia pęcherzyka lub dróg żółciowych. W takiej sytuacji niezbędna jest natychmiastowa pomoc lekarska.
Przeczytaj też: Niszczą wątrobę bardziej, niż tłuste potrawy. Polacy jedzą na potęgę
Co zrobić, gdy podejrzewamy kamicę?
Najprostszym i najskuteczniejszym badaniem w diagnostyce kamieni żółciowych jest USG jamy brzusznej. Dzięki niemu można ocenić, czy w pęcherzyku znajdują się złogi, ile ich jest i jak są duże.
Jak wyjaśnia gastroenterolożka dr hab. n. med. Anna Mokrowiecka w mp.pl:
„kamica żółciowa u większości osób – około 80 proc. – przebiega bezobjawowo. Sama kamica bezobjawowa nie jest wskazaniem do operacji usunięcia pęcherzyka żółciowego”.
W takich przypadkach zaleca się jedynie obserwację i zmianę stylu życia.
| Po przebytym ataku lub rozpoznaniu kamicy warto zadbać o dietę: unikać tłustych i ciężkostrawnych potraw, jeść regularnie, w mniejszych porcjach, pić dużo wody i zwiększyć ilość błonnika. |
Po usunięciu pęcherzyka żółciowego organizm zwykle bardzo dobrze przystosowuje się do nowej sytuacji — wystarczy dać mu czas i stosować zasady lekkostrawnego żywienia.
Jak zapobiegać kolejnym atakom
Profilaktyka kamicy żółciowej opiera się na kilku prostych zasadach:
- Przede wszystkim warto utrzymywać prawidłową masę ciała i dbać o regularną aktywność fizyczną.
- Dieta powinna być bogata w błonnik — warzywa, owoce, kasze i pełnoziarniste produkty — a uboga w tłuszcze zwierzęce i cukry proste.
Badania wskazują, że zwiększone spożycie błonnika pomaga obniżyć stężenie cholesterolu w żółci, co zmniejsza ryzyko powstawania kamieni.
- Warto też dbać o odpowiednie nawodnienie — żółć o właściwej konsystencji jest mniej podatna na krystalizację.
Ból w prawym podżebrzu, który powraca po posiłkach, to nie coś, co „samo przejdzie”. W przypadku kamieni w woreczku żółciowym każdy atak jest ostrzeżeniem, że czas na działanie — zanim dojdzie do poważnych powikłań.
Źródła:
https://www.mp.pl/pacjent/gastrologia/lista/72416%2Cbezobjawowa-kamica-pecherzyka-zolciowego-i-male-kamienie-czy-trzeba-operowac
https://pacjent.gov.pl/aktualnosc/kamica-pecherzyka-zolciowego-jak-jej-uniknac
https://www.termedia.pl/Kamica-zolciowa-rozpoznanie-i-leczenie%2C8%2C1771%2C0%2C0.html
