Ten czerniak nie przypomina raka. Nietypowa plamka może być ogromnym zagrożeniem
Czerniak w powszechnej świadomości niemal zawsze ma ten sam obraz: czarny, nieregularny pieprzyk, który zmienia kształt i kolor. To skojarzenie jest tak silne, że wszystko, co do niego nie pasuje, często przestaje budzić czujność. Tymczasem istnieje postać czerniaka, która nie jest ciemna, nie wygląda groźnie i przez długi czas bywa bagatelizowana.
Czerniak bezbarwnikowy może przypominać drobną różową plamkę, niewielki guzek albo zaczerwienione miejsce na skórze. Nie wygląda jak nowotwór, niekiedy nie boli i nie zwraca na siebie uwagi. To właśnie dlatego bywa rozpoznawany późno.
- Czerniak bezbarwnikowy jest nowotworem skóry, który nie wytwarza melaniny i nie ma typowego ciemnego koloru
- Nietypowy wygląd zmiany sprawia, że czerniak bezbarwnikowy bywa mylony z łagodnymi problemami skórnymi
- Objawy czerniaka bezbarwnikowego dotyczą głównie zachowania zmiany, a nie jej koloru
- Dermatoskopia i wczesna diagnostyka mają kluczowe znaczenie dla rokowania pacjenta
Czerniak bezbarwnikowy jest nowotworem skóry, który nie wytwarza melaniny i nie ma typowego ciemnego koloru
Czerniak bezbarwnikowy, określany również jako amelanotyczny, wywodzi się z melanocytów – komórek barwnikowych skóry. Różni się jednak od klasycznego czerniaka tym, że komórki nowotworowe nie produkują melaniny albo wytwarzają ją w minimalnej ilości.
W praktyce oznacza to, że zmiana nie jest czarna ani brązowa. Może mieć kolor różowy, czerwony, cielisty, a czasem niemal zlewa się z otaczającą skórą. Bywa płaska lub lekko wypukła, gładka albo delikatnie nierówna. Może pojawić się na tułowiu, kończynach, twarzy, ale także na stopach, pod paznokciem, w okolicach intymnych czy na owłosionej skórze głowy.
To właśnie brak charakterystycznego pigmentu sprawia, że czerniak bezbarwnikowy nie wpisuje się w powszechne wyobrażenia o raku skóry.
Przeczytaj też: Czerniak oka może długo nie dawać objawów. Jak rozpoznać go na czas?
Nietypowy wygląd zmiany sprawia, że czerniak bezbarwnikowy bywa mylony z łagodnymi problemami skórnymi
Większość zasad samokontroli skóry opiera się na ocenie koloru znamion. W przypadku czerniaka bezbarwnikowego ta strategia często zawodzi. Zmiana nie spełnia klasycznych kryteriów i przez długi czas może być uznawana za niegroźną.
Najczęściej bywa mylona z:
- stanem zapalnym skóry,
- zmianą alergiczną,
- trądzikiem lub zapaleniem mieszka włosowego,
- naczyniakiem,
- blizną,
- drobną ranką lub otarciem.
Pacjenci często sięgają po preparaty dostępne bez recepty, licząc na samoistne zagojenie. Brak poprawy tłumaczą „wolnym gojeniem się skóry”, co dodatkowo opóźnia właściwą diagnostykę.
Objawy czerniaka bezbarwnikowego dotyczą głównie zachowania zmiany, a nie jej koloru
W przypadku tej postaci czerniaka najważniejszym sygnałem ostrzegawczym jest zmiana w czasie, a nie sam wygląd skóry w danym momencie. Nowotwór odróżnia się od zmian łagodnych właśnie swoim zachowaniem.
Objawy, które powinny wzbudzić czujność, to m.in.:
- różowa, czerwona lub cielista plamka albo guzek,
- stopniowe powiększanie się zmiany,
- krwawienie lub sączenie bez urazu,
- bolesność, swędzenie lub pieczenie,
- zmiana struktury skóry,
- brak gojenia się przez kilka tygodni,
- narastająca nieregularność.
Każda zmiana, która ewoluuje, nawet jeśli nie jest ciemna, wymaga oceny specjalistycznej.
Dermatoskopia i wczesna diagnostyka mają kluczowe znaczenie dla rokowania pacjenta
Podstawowym narzędziem w diagnostyce czerniaka bezbarwnikowego jest dermatoskopia, czyli nieinwazyjne badanie skóry przy użyciu dermatoskopu. Pozwala ono ocenić struktury niewidoczne gołym okiem i wykryć cechy złośliwości, nawet gdy zmiana nie ma charakterystycznego koloru.
W przypadku czerniaka bezbarwnikowego dermatoskopia ma szczególne znaczenie, ponieważ umożliwia odróżnienie zmiany nowotworowej od stanów zapalnych i łagodnych zmian skórnych. Jeśli obraz jest niejednoznaczny, lekarz kieruje pacjenta na wycięcie zmiany i badanie histopatologiczne.
Biologicznie czerniak bezbarwnikowy nie jest mniej agresywny niż inne postacie tego nowotworu. Gorsze rokowanie wynika głównie z opóźnionej diagnozy. Tymczasem wykrycie choroby na wczesnym etapie daje bardzo wysokie szanse na całkowite wyleczenie.
Dlatego eksperci podkreślają jedno: nie tylko czarne pieprzyki wymagają uwagi. Każda zmiana skórna, która nie zachowuje się jak zdrowa skóra, powinna zostać oceniona przez dermatologa.
Źródła:
