Toksyczne zagrożenie po upadku rosyjskiego drona. Jak się chronić?
W nocy z 9 na 10 września 2025 r. polskie służby znów przeszukiwały teren po incydencie z rosyjskim dronem, który naruszył przestrzeń powietrzną Polski. Eksperci ostrzegają: uszkodzony bezzałogowiec może uwolnić toksyczne opary z paliwa, amunicji i baterii. Właściwa reakcja decyduje o zdrowiu, a nawet życiu.
Toksyczne substancje w rosyjskich dronach
Coraz częstsze incydenty z udziałem dronów, takich jak Shahed, spadających na wschodnie tereny Polski, stanowią realne zagrożenie nie tylko ze względu na spadające szczątki, ale również substancje, które się w nich znajdują. Ich ładownie często zawierają:
- materiały wybuchowe: TNT i RDX – nitroaromatyczne związki, które po eksplozji tworzą łatwo wchłanialne aerozole;
- paliwa rakietowe: hydrazyna i jej pochodne (np. UDMH) – silnie toksyczne i drażniące substancje lotne;
- benzynę i naftę lotniczą: zawierają benzen i toluen – toksyczne już w niskich stężeniach.
Mieszanka tych substancji może prowadzić do zatrucia wziewnego, istnieje również zagrożenie wybuchu. Wojsko apeluje do mieszkańców wschodnich granic, aby pozostali w domach i nie zbliżali się do wraków dronów.
"W przypadku natrafienia na fragmenty obiektów prosimy nie podchodzić do nich i poinformować policję" - apelują Wojska Obrony Terytorialnej.
Pierwsze objawy zatrucia
Typowe symptomy pojawiają się od kilku do kilkudziesięciu minut po ekspozycji i obejmują:
- pieczenie oczu i gardła, łzawienie, kaszel (benzen, hydrazyna),
- duszność, ucisk w klatce piersiowej (hydrazyna, dymy wybuchowe),
- zawroty głowy, dezorientacja, drgawki (RDX, UDMH),
- żółtawe przebarwienia skóry i błon śluzowych, objawy anemii (przy kontakcie z TNT).
Przeczytaj też: Zatrucia benzyną – objawy, skutki i leczenie
Jak się chronić – kluczowe zalecenia
Zgodnie z wytycznymi WHO i Rządowego Centrum Bezpieczeństwa:
- Oddal się od miejsca upadku drona – przemieść się pod wiatr, co najmniej 200 m od źródła dymu.
- Nie dotykaj szczątków – mogą być skażone i bardzo gorące.
- Zadzwoń pod 112 – zgłoś lokalizację i objawy, dyspozytor uruchomi działania chemicznych grup PSP.
- Ogranicz ekspozycję – zamknij okna, wyłącz wentylację. Na zewnątrz załóż maseczkę FFP3 lub półmaskę z filtrem ABEK, jeśli jest dostępna.
- Obserwuj organizm – w razie nasilenia objawów niezwłocznie skontaktuj się z lekarzem.
Dekontaminacja i pomoc służb
Jeśli kontakt z oparami był bezpośredni:
- zdejmij skażone ubranie na otwartej przestrzeni,
- umyj skórę letnią wodą z mydłem,
- zapakuj odzież w szczelny worek i czekaj na służby.
Specjalistyczna Grupa Ratownictwa Chemicznego PSP przeprowadzi pomiary i zabezpieczy teren. W przypadku wysokich stężeń substancji, do akcji może zostać włączone wojsko, w tym jednostki Ochrony Radiologicznej i Chemicznej.
Kiedy do szpitala?
Bezwzględnej pomocy lekarskiej wymagają osoby, u których występują:
- trudności w oddychaniu lub świszczący oddech,
- drgawki, utrata przytomności,
- silne wymioty, biegunka, krwiomocz,
- żółte zabarwienie skóry lub oczu.
Pamiętaj: najważniejsze to nie zbliżać się do szczątków, wezwać pomoc i ograniczyć kontakt z toksycznymi substancjami. Samodzielne gaszenie drona czy próby neutralizacji chemikaliów mogą pogorszyć sytuację i zagrażać innym.
