Obserwuj nas na:
Pacjenci.pl > Zdrowie

Zdrowie

Zdrowie – podstawowa definicja

Termin „zdrowie” oznacza ogół ludzkiego dobrostanu fizycznego, psychicznego, a według niektórych definicji także i społecznego. Nie jest to wyłącznie brak choroby, urazu fizycznego, czy niepełnosprawności. Nadal jednak trwają dyskusje co do uwzględnienia w definicji zdrowia także dobrostanu „duchowego”, czy „zdolności do prowadzenia produktywnego życia ekonomicznego i społecznego”.

Wyróżniamy kilka kategorii zdrowia. Najpowszechniej przez termin „zdrowie” rozumie się zdrowie fizyczne, a więc szeroko pojęte prawidłowe funkcjonowanie organizmu z anatomicznego i biologicznego punktu widzenia.

Równie ważne jest jednak także zdrowie psychiczne, w ramach którego wydziela się także dwie podgrupy. Jest to zdrowie emocjonalne, obejmujące zdolność do kontroli własnych emocji czy wolność od zaburzeń depresyjnych, lękowych i im podobnych, oraz zdrowie umysłowe, definiowane jako zdolność do jasnego, logicznego myślenia.

Wśród dyskutowanych definicji zdrowia wyróżnia się także zdrowie społeczne, obejmujące umiejętność nawiązywania i podtrzymywania relacji z innymi ludźmi, czy zdrowie duchowe, powiązane na ogół z wiarą i praktykami religijnymi bądź zestawem wyznawanych zasad moralnych.

Ochrona zdrowia w Polsce

Ochrona zdrowia w Polsce jest zapewniona na podstawie Konstytucji, a realizacją wynikających z tego zadań zajmuje się państwo. Pośrednikiem w tym zakresie jest NFZ (Narodowy Fundusz Zdrowia) podlegający pod Ministerstwo Zdrowia. Obywatele polscy mogą na terenie kraju liczyć na bezpłatną opiekę medyczną w niemalże każdym zakresie oraz refundację niektórych leków. Zasady finansowania NFZ (a więc na przykład opłacanie składki zdrowotnej) określone jest w odrębnych przepisach. 

W Polsce, podobnie jak w większości innych krajów, funkcjonuje także prywatna opieka medyczna. Za korzystanie z jej usług trzeba płacić bezpośrednio, jednak przypisuje się jej znacznie wyższą jakość w porównaniu do usług państwowych.

Jak dbać o zdrowie? Zasady

Naturalnie, nie zawsze mamy wpływ na swoje zdrowie. Niektóre choroby czy urazy mogą się nam przytrafić bez względu na poczynione przez nas w tym zakresie kroki. Niemniej, wielu dolegliwościom możemy łatwo zapobiec, jeżeli będziemy stosować się do kilku prostych zaleceń.

Na zdrowy tryb życia składa się wiele czynników. Podstawowym z nich jest oczywiście odpowiednia, zbilansowana dieta, bogata w składniki odżywcze i witaminy. Niezbędna jest także choć szczątkowa aktywność fizyczna i właściwa higiena snu. Jeśli zaś chodzi o zdrowie psychiczne, to należy dbać o work-life balance i nie zapominać o rekreacji czy oddawaniu się swoim pasjom i zainteresowaniom.

W ramach profilaktyki zdrowotnej należy często poddawać się badaniom okresowym. Do najważniejszych z nich należy morfologia krwi czy badania RTG. Warto rozważyć także odstawienie wszelkich używek (takich jak papierosy, alkohol czy kawa), które zdecydowanie nie mają pozytywnego wpływu na nasze zdrowie, a nawet mogą je szybko pogorszyć.

Pokaż więcej

Mumio, znane też jako shilajit (zdj. ilustracyjne)
14.10.2026 08:34 Czarna maź z Himalajów podbija rynek. Hamuje spadek siły, podnosi testosteron

Mumio, znane też jako shilajit, wygląda niepozornie: to ciemna, gęsta substancja pochodzenia górskiego, zawierająca m.in. kwas fulwowy i związki mineralne. Popularność zyskało przede wszystkim jako suplement kojarzony z większą energią, sprawnością fizyczną i wsparciem męskich hormonów. Badania na ludziach rzeczywiście pokazują kilka interesujących efektów, zwłaszcza w odniesieniu do testosteronu i zachowania siły po wysiłku.

Albedo, biała część skórki cytrusów
07.10.2026 14:45 Wyrzucasz do kosza, a to najzdrowsza część. Zbija cholesterol w mgnieniu oka

Przy obieraniu pomarańczy czy grejpfruta biała błonka często od razu trafia do kosza. Nazywa się albedo i jest bogata w pektyny. To właśnie te związki zwracają uwagę w kontekście obniżania cholesterolu LDL. Badania z udziałem ludzi pokazują, że odpowiednie rodzaje pektyn cytrusowych mogą wyraźnie wpływać na jego poziom.

Podatek cukrowy w górę
07.10.2026 12:42 Lekarze alarmują, rząd reaguje. 10-krotna podwyżka dla produktu, który rujnuje zdrowie

Rząd przygotował nowelizację przepisów, która zakłada znaczący wzrost stawek opłaty cukrowej dla producentów i dystrybutorów napojów. Zmiany dotkną przede wszystkim produkty słodzone oraz popularne napoje energetyczne ze szkodliwymi dodatkami.   

Miękki chleb (zdj. ilustracyjne)
05.10.2026 09:07 Zmywa barierę ochronną jelit jak płyn do naczyń. Nigdy nie kupuj takiego chleba

Miękki chleb, kremowe lody czy gładki majonez zawdzięczają swoją konsystencję nie tylko podstawowym składnikom. W żywności przetworzonej mogą pojawiać się również emulgatory, takie jak karboksymetyloceluloza (CMC) i polisorbat 80 (P80). Badacze przyglądają się im szczególnie dlatego, że mają właściwości przypominające detergenty i mogą zaburzać naturalną barierę między bakteriami jelitowymi a powierzchnią jelita. A właśnie ta bariera jest jednym z najważniejszych elementów ochrony jelit przed ciągłym kontaktem z mikroorganizmami.

Zmęczenie po posiłku (zdj. ilustracyjne)
04.10.2026 14:26 Codziennie o 15:00 opadasz z sił? To nie brak kawy, to trzustka błaga o pomoc

Popołudniowy spadek energii może zaczynać się kilka godzin wcześniej, przy obiedzie. Gdy posiłek ma wysoki ładunek glikemiczny i jest zdominowany przez węglowodany, odpowiedź glukozy i insuliny może być wyraźniejsza. Jeśli brakuje przy tym białka i tłuszczu, przebieg poposiłkowej glikemii również wygląda inaczej niż po pełnym, mieszanym posiłku. U części osób właśnie w kolejnych godzinach może pojawić się hipoglikemia reaktywna.

Ryż w mikrofalówce (zdj. ilustracyjne)
03.10.2026 08:38 Odgrzewasz to w mikrofali? Tworzysz toksyczną bombę dla swojego żołądka

Ryż albo makaron z poprzedniego dnia często lądują prosto w mikrofalówce. Problem może jednak zacząć się znacznie wcześniej, jeszcze zanim talerz trafi do ponownego podgrzania. W ugotowanym jedzeniu mogą pozostać przetrwalniki Bacillus cereus, a podczas przechowywania w sprzyjającej temperaturze bakterie mogą się namnażać i wytwarzać toksyny. Jedna z nich, cereulid, wyróżnia się bardzo dużą odpornością na działanie wysokiej temperatury.

Polska matcha z Podlasia
02.10.2026 11:44 Podlaska matcha lepsza niż kawa. Główny składnik rośnie tylko w Hajnówce

W okolicach Hajnówki powstała unikalna, polska alternatywa dla popularnej japońskiej herbaty matcha. Produkt bazuje wyłącznie na czterech lokalnych roślinach uprawianych na podlaskich polach. Wygląda jak z luksusowej kawiarni w Tokio, a pochodzi z Podlasia. Czy Polacy ją pokochają?

Ziemniaki (zdj. ilustracyjne)
02.10.2026 09:34 Zostawiasz to na noc na blacie? Rano to już czysta trucizna

Ugotowane ziemniaki pozostawione na wiele godzin w cieple mogą stać się miejscem rozwoju Bacillus cereus – bakterii zdolnej do wytwarzania toksyny o nazwie cereulid. Temperatura i czas przechowywania mają tu duże znaczenie, a badania pokazują, że ziemniaczane puree może być dobrym środowiskiem do produkcji tej toksyny. Problem zaczyna się więc wtedy, gdy po ugotowaniu jedzenie zbyt długo stygnie i pozostaje w temperaturze sprzyjającej bakteriom.

Suplementy (zdj. ilustracyjne)
01.10.2026 10:58 Najbardziej bezużyteczny suplement. Polacy łykają go jak cukierki

Kolagen w kapsułkach i proszku bywa przedstawiany tak, jakby po połknięciu miał niemal od razu trafić do stawów i zasilić chrząstkę. Tak jednak nie działa trawienie: kolagen jest rozkładany, a organizm wykorzystuje wchłonięte aminokwasy i krótkie peptydy według własnych potrzeb. Dlatego sama obecność kolagenu na etykiecie nie oznacza jeszcze, że produkt „odbuduje” chrząstkę. Znaczenie ma też to, że do prawidłowej biosyntezy kolagenu potrzebna jest witamina C.

Topinambur (zdj. ilustracyjne)
01.10.2026 08:34 Te 3 polskie warzywa działają jak zastrzyk na odchudzanie. Apetyt spada do zera

Głód potrafi skutecznie utrudnić odchudzanie. Dlatego znaczenie ma nie tylko wielkość posiłku, ale też to, jak długo daje on uczucie sytości. Pomocne mogą być warzywa bogate w pęczniejący błonnik. W tej grupie warto zwrócić uwagę na topinambur, buraki i seler korzeniowy.

Propolis (zdj. ilustracyjne)
30.09.2026 11:45 Miód Manuka to przeszłość. Polscy pszczelarze mają coś 10 razy mocniejszego za ułamek ceny

Miód Manuka zdobył ogromną popularność dzięki kojarzonemu z nim działaniu przeciwbakteryjnemu. Tymczasem znacznie bliżej mamy produkty pszczele, które w badaniach laboratoryjnych wypadają wyjątkowo mocno. Polski propolis i pierzga potrafią hamować wzrost bakterii, w tym gronkowców, a w bezpośrednim porównaniu propolis wykazywał wyższą aktywność przeciwbakteryjną niż miód. To właśnie rodzime produkty z ula okazują się jednym z najciekawszych kierunków badań nad naturalnymi substancjami przeciwdrobnoustrojowymi.

Magnez w kapsułkach
30.09.2026 07:56 Taki magnez omijaj szerokim łukiem. Nic nie daje

Na opakowaniu suplementu może widnieć duża liczba miligramów magnezu, ale o jego wartości nie decyduje wyłącznie ilość. Bardzo ważna jest również forma chemiczna, bo poszczególne związki magnezu mogą wyraźnie różnić się przyswajalnością. Tlenek magnezu, często spotykany w prostych preparatach, wypada pod tym względem wyjątkowo słabo. W jednym z badań jego absorpcję oszacowano na zaledwie 4 procent.

Chemia domowa (zdj. ilustracyjne)
29.09.2026 08:52 Ta chemia domowa blokuje odchudzanie. Zaskakujące odkrycie endokrynologów

Dieta może być dobrze zaplanowana, kalorie ograniczone, a mimo to efekty odchudzania nie zawsze odpowiadają włożonemu wysiłkowi. Badacze zajmujący się substancjami zaburzającymi gospodarkę hormonalną zwracają uwagę na jeszcze jeden element codziennego otoczenia: ftalany obecne m.in. w chemii domowej, kosmetykach i perfumach. Wyniki badań łączą większą ekspozycję na część tych związków zarówno z otyłością, jak i z mniejszą utratą masy ciała podczas odchudzania.

Cykoria podróżnik (zdj. ilustracyjne)
29.09.2026 08:01 Zastępuje kawę i chroni przed udarem. Rośnie przed każdym polskim domem

Cykoria podróżnik może kojarzyć się przede wszystkim z napojem przypominającym kawę, ale badania nad jej prażonym korzeniem pokazują znacznie więcej. Napar z cykorii nie zawiera kofeiny, a jednocześnie dostarcza związków roślinnych badanych pod kątem wpływu na układ krążenia, gospodarkę cukrową i pracę jelit. Szczególnie ciekawie wyglądają wyniki dotyczące parametrów krwi związanych z procesami zakrzepowymi.

Tusz do rzęs
27.09.2026 12:16 Taki tusz do rzęs to tykająca bomba. Toksyny zostają w organizmie na zawsze

Wodoodporny tusz do rzęs ma przetrwać deszcz, łzy i wiele godzin na powiekach. Za częścią takich właściwości mogą stać PFAS, czyli niezwykle trwałe związki chemiczne stosowane także w kosmetykach. Badania pokazują, że można je wykryć w tuszach do rzęs, a niektóre z nich pozostają w ludzkim organizmie przez lata. Co więcej, wyższe stężenia wybranych PFAS we krwi wiązano z chorobami tarczycy.

grzyby shimeji
16.09.2026 15:00 Polacy jedzą je te grzyby za rzadko. Działają na złogi jak wycior i powstrzymują nowotwory

Lubisz jajecznicę z kurkami? To spróbuj podmienić te znane i popularne w Polsce grzyby na nieco bardziej egzotyczne. Nie pożałujesz! Ich smak jest fantastyczny, a do tego są bardzo zdrowe. Te grzybki to źródło łatwo przyswajalnego białka oraz, tak ważnych, nienasyconych kwasów tłuszczowych. Dbają o nasz układ krążenia, chronią przed zawałem serca i udarem mózgu, regulują cholesterol, a nawet wykazują działanie antynowotworowe.

Ważna zmiana w Prawie wodnym. Sanepid zyskał nowe uprawnienia, kontrole będą natychmiastowe
08.09.2026 09:11 Sejm zaostrza kontrole kąpielisk. Duże zmiany w Prawie wodnym

W piątek 4 września Sejm uchwalił nowelę Prawa wodnego. Nakłada ona nowe obowiązki na Państwową Inspekcję Sanitarną oraz organizatorów kąpielisk. Zmiany przepisów mają na celu dostosowanie polskiego prawa do dyrektyw Unii Europejskiej oraz zwiększenie bezpieczeństwa osób wypoczywających nad wodą.   

Ten zapomniany polski superowoc ma gigantyczną dawkę witaminy C
08.09.2026 05:00 Ma 10 razy więcej witaminy C niż cytryna. Polski owoc bije na głowę drogie suplementy

Witamina C doskonale wzmacnia układ odpornościowy w walce z infekcjami. Bardzo ważne jest więc, by dostarczać jej organizmowi - szczególnie jesienią, gdy startuje sezon chorobowy. Cytryna to jednak za mało. Z pomocą przychodzi zapomniany polski owoc, który ma nawet 10 razy więcej witaminy C. Warto włączyć go do swojej diety.

None
07.09.2026 15:24 Otyłość już rujnuje budżet państwa. Koszty zaniechań w leczeniu sięgną 108 mld zł

Co czwarty dorosły Polak choruje na otyłość. Wśród dzieci i nastolatków nadwaga i otyłość dotyczą co trzeciego. W systemie opieki zdrowotnej na razie nie widać rozwiązań problemu. Choć leczy się powikłania otyłości, to o leczeniu przyczyny mówi się wciąż za mało. Tymczasem, według wyliczeń ekspertów, rocznie tracimy miliardy złotych, skupiając się na ratowaniu pacjentów z zaawansowanymi powikłaniami, zamiast dusić problem w zarodku. Dr hab. Małgorzata Gałązka-Sobotka, ekspertka rynku zdrowia i rektor Uczelni Łazarskiego w podcaście „Pacjent w centrum” apeluje o jak najszybszą zmianę, ponieważ państwo wkrótce nie udźwignie finansowego ciężaru epidemii otyłości.·       Brak leczenia otyłości zrujnuje budżet. Do 2050 roku straty państwa wywołane tą chorobą mogą wynieść aż 108 mld złotych [1]·       W systemie ubezpieczenia publicznego wyłącznie jeden procent pacjentów z otyłością otrzymuje w pełni kompleksową opiekę·       Półtora miliarda złotych wpływa z tytułu opłaty cukrowej, ale środki te niemalże w całości omijają obszar działań prewencyjnych 

Szykują się wielkie porządki na liście "S". Zobacz, jak zmienią się zasady wydawania leków
06.09.2026 15:30 Zmiany w darmowych lekach dla seniorów. Nowe zasady od 1 października

Ministerstwo Zdrowia zapowiedziało zmiany w programie bezpłatnych leków dla osób po 65. roku życia. Ma to skłonić koncerny farmaceutyczne do obniżenia cen markowych preparatów. Nowe zasady zaczną obowiązywać w aptekach od 1 października. 

Koniec z podjadaniem! Ta prosta kawa hamuje apetyt na całe godziny
02.09.2026 07:50 Zapomniałam o espresso. Ta mała czarna podkręca metabolizm i hamuje apetyt na cały dzień

Picie kawy to rutyna wielu z nas. Warto jednak zadbać o dodatki, które mogą znacząco wpłynąć na tempo przemiany materii oraz kontrolę apetytu. Taka kawa jest bardzo łatwa do przygotowania, a może przynieść wiele korzyści.  

Większość Polaków źle bierze te witaminy
27.08.2026 07:50 Połykasz tę witaminę rano? Wytwarza toksyczne związki i obciąża wątrobę

Suplementacja witamin rozpuszczalnych w tłuszczach wymaga przestrzegania konkretnych zasad związanych z porą dnia i składem posiłku. Przyjmowanie preparatów z grupy A, D, E oraz K na czczo lub popijanie ich gorącym napojem drastycznie ogranicza ich wchłanianie. Brak tłuszczu w układzie pokarmowym uniemożliwia prawidłowy wyrzut żółci, co prowadzi do utleniania się niewykorzystanych substancji. W konsekwencji niewłaściwe nawyki mogą obciążać narządy wewnętrzne i uwalniać szkodliwe produkty przemiany materii.Jakie są konsekwencje przyjmowania witamin rozpuszczalnych w tłuszczach na czczo?W jaki sposób kofeina i wysoka temperatura wpływają na przyswajalność suplementów?Jak prawidłowo przyjmować preparaty, aby wspierać zdrowie i pracę wątroby?

Najlepsza woda z Biedronki.
22.08.2026 05:22 Tę wodę z Biedronki dietetycy kupują całymi zgrzewkami. Ma idealny skład

Znany dietetyk, Arkadiusz Matras, wziął pod lupę ofertę wód z Biedronki. Prześwietlił etykiety pod kątem minerałów oraz stosunku jakości do ceny, a jego wnioski mogą zaskoczyć. Zwycięzcą rankingu okazała się Muszynianka, co wielu osób pewnie nie dziwi, ale w czołówce znalazła się również inna, mniej znana marka.Jaka woda z Biedronki jest najlepsza zdaniem dietetyka?Która woda z Biedronki ma najlepszy stosunek ceny do jakości?Jakie wody z Biedronki poleca dietetyk?

Dodatkowe miliardy na ochronę zdrowia. Donald Tusk ogłasza decyzję rządu
21.08.2026 12:24 Dodatkowe miliardy na ochronę zdrowia. Donald Tusk: Koniec z przekrętami

Rząd planuje znaczące zwiększenie nakładów na funkcjonowanie krajowego systemu opieki medycznej. Podczas posiedzenia Rady Ministrów premier Donald Tusk zapowiedział przekazanie dodatkowych 17 miliardów złotych z budżetu państwa na sektor zdrowotny. Szef rządu zaznaczył, że równolegle do nowego zastrzyku finansowego przygotowywana jest ustawa mająca uszczelnić wydatkowanie środków. Głównym celem reformy ma być zapobieganie marnowaniu funduszy oraz eliminacja nieuzasadnionych wydatków.Jaką dokładnie kwotę rząd planuje przeznaczyć na wsparcie opieki medycznej?W jaki sposób nowe przepisy mają zapobiegać niegospodarności w finansowaniu świadczeń?Z czego wynika rosnąca luka finansowa w Narodowym Funduszu Zdrowia?

Nigdy nie łącz z tym ogórków kiszonych
20.08.2026 10:14 Nigdy nie łącz z ogórkami kiszonymi. Zalega w jelitach i powoduje wzdęcia

Ogórki kiszone to popularny element polskiej diety, ceniony za wysoką zawartość probiotyków oraz witamin. Niektóre zestawienia kulinarne mogą jednak prowadzić do dolegliwości ze strony układu pokarmowego, takich jak wzdęcia czy uczucie ciężkości. Sprawdzamy, z czym szczególnie niekorzystne jest łączenie kiszonek.Z jakimi produktami nie należy łączyć ogórków kiszonych, aby uniknąć problemów trawiennych?Dlaczego zestawienie kiszonek z pewnymi produktami prowadzi do powstawania gazów i wzdęć?Jakie bezpieczne alternatywy warto zastosować w codziennym jadłospisie?

GIF wycofuje serię leku. Powodem cząstki metalu w kapsułkachGIF wycofuje serię leku. Powodem cząstki metalu w kapsułkach
20.08.2026 09:25 GIF wycofuje serię leku. Powodem cząstki metalu w kapsułkach

Główny Inspektor Farmaceutyczny (GIF) wydał decyzję o wycofaniu z obrotu na terenie całego kraju wybranej serii leku Fingolimod Zentiva 0,5 mg w kapsułkach twardych. Organ nadzorczy zakazał również jej dalszego wprowadzania do sprzedaży oraz nadał rygor natychmiastowej wykonalności. Powodem podjęcia takich działań było wykrycie przekroczenia dopuszczalnych limitów cząstek metalu w produkcie.Która konkretnie seria leku na stwardnienie rozsiane została wycofana z rynku?W jaki sposób w kapsułkach preparatu leczniczego znalazły się cząstki metalu?Co powinieneś zrobić, jeśli posiadasz w domowej apteczce opisywany lek?

Diagnoza po ankiecie. Rusza leczenie dla setek tysięcy
19.08.2026 15:59 3,6 mln Polaków sprawdziło zdrowie. Setki tysięcy do leczenia

Program profilaktyczny „Moje Zdrowie” cieszy się niespotykanym dotąd zainteresowaniem pacjentów w całym kraju. Wypełnienie kwestionariusza zdrowotnego stanowi pierwszy krok do uzyskania bezpłatnych skierowań na szczegółowe badania diagnostyczne. Dotychczasowe statystyki pokazują, że setki tysięcy uczestników po przeanalizowaniu wyników zostało skierowanych na dalsze leczenie lub konsultacje specjalistyczne. To jedno z najbardziej masowych przedsięwzięć z zakresu e-zdrowia w historii polskiego systemu ochrony zdrowia.Jakie badania można wykonać bezpłatnie w ramach bilansu zdrowia?Kto najczęściej korzysta z kwestionariusza w cyfrowym systemie e-zdrowia?W jaki sposób wypełnienie ankiety pomaga we wczesnym wykrywaniu chorób?

Nowe zalecenia dotyczące cholesterolu
18.08.2026 13:26 Nowe normy cholesterolu LDL. Eksperci zaostrzają wytyczne

Amerykańscy eksperci ds. zdrowia opublikowali zaktualizowane wytyczne dotyczące zarządzania poziomem cholesterolu LDL oraz zapobiegania zaburzeniom lipidowym. Nowe rekomendacje wprowadzają bardziej surowe progi docelowe dla pacjentów znajdujących się w grupach ryzyka. Eksperci zalecają rozpoczynanie diagnostyki już u dzieci, aby skuteczniej zapobiegać długofalowym konsekwencjom zdrowotnym.Jakie są nowe, docelowe normy cholesterolu LDL dla poszczególnych grup ryzyka?Od jakiego wieku eksperci zalecają rozpoczęcie regularnej kontroli poziomu lipidów we krwi?W jaki sposób nowy kalkulator ryzyka wpływa na decyzje o wdrożeniu leczenia?

Pacjenci.pl
Obserwuj nas na: