Pacjenci.pl
Zatrucia benzyną – objawy, skutki i leczenie

pixabay.com

Zatrucia benzyną – objawy, skutki i leczenie

18 Grudnia 2020

Autor tekstu:

Izabela Wierzbicka

Udostępnij:

Lekarze często spotykają się ze skargami pacjentów na zatrucia benzyną. Potencjalnymi ofiarami mogą być pracownicy na stacjach benzynowych, a także sami kierowcy. Czasem też do zatrucia może dojść u dzieci, które wymknęły się spod rodziciels

Zatrucie chemikaliami i produktami rafinowanymi jest poważnym problemem, przed którym stoi światowe zdrowie publiczne. Według WHO co najmniej 350 000 osób umiera każdego roku z powodu przypadkowego zatrucia. Dokładne statystyki dotyczące częstotliwości zatrucia benzyną nie są prowadzone, można jednak zaobserwować, że zatrucie produktami ropopochodnymi zajmuje jedno z pierwszych miejsc wśród domowych i przemysłowych zatruć chemicznych.

Zatrucia benzyną są uważane za ciężką wersję zatrucia, a niebezpieczeństwem jest zarówno wewnętrzne użycie produktu, jak i dostanie się oparów benzyny do układu oddechowego. Toksyczna ilość benzyny dla ludzkiego ciała wynosi 20-50 ml. Zatrucie może wystąpić w domu (w garażu samochodowym, w transporcie) lub w miejscu pracy (stacje benzynowe, rafinerie itp.). Jakość powietrza, którym oddychamy (szczególnie na terenach przemysłowych i w pobliżu głównych autostrad) jest równie ważna dla zdrowia i może stanowić poważne zagrożenie. Benzyna może powodować zarówno ostre, jak i przewlekłe zatrucia, w zależności od dawki i czasu ekspozycji na środek toksyczny.

Zatrucia benzyną – czynniki ryzyka

Mimo że do przypadkowego zatrucia benzyną może dojść u każdego, są pewne zawody, w których to ryzyko jest zwiększone, a są to:

  • pracownicy stacji benzynowych,

  • osoby zajmujące się rafinacją ropy naftowej i transportem produktów ropopochodnych;

  • budowlańcy, mechanicy i przedstawiciele innych zawodów, których praca obejmuje stosowanie benzyny jako rozpuszczalników i środków czyszczących,

  • kierowcy,

  • osoby zajmujące się naprawami samochodów i konserwacją pojazdów.

Benzyna jest niezwykle lotną substancją, która łatwo przechodzi w stan pary, łatwo przedostaje się do płuc podczas wdychania i ma toksyczny i narkotyczny wpływ na organizm. Podstawową rolę w mechanizmie powstawania efektu toksycznego odgrywa szybkość nasycenia ośrodkowego układu nerwowego i przepływ krwi toksycznymi środkami. Czynnik ten jest uznawany za główny w przypadku nagłej progresji zatrucia benzyną. Opary benzyny stosunkowo szybko opuszczają organizm, ponieważ są usuwane przez drogi oddechowe. Gdy benzyna dostanie się do organizmu, dochodzi do zaburzenia czynności ośrodkowego układu nerwowego. Najbardziej dotknięte ośrodki są odpowiedzialne za wyższą aktywność nerwową. W umiarkowanych przypadkach odruchy warunkowe są zaburzone. W przypadku ciężkiego zatrucia benzyną wpływa to na móżdżek i pień mózgu. Często występuje porażenie oddechowe.

Zatrucia benzyną przez drogi oddechowe

Do głównych objawów zatrucia benzyną, do którego doszło poprzez drogi oddechowe należą:

  • zaburzenia świadomości,

  • drgawki, a nawet niepełny paraliż,

  • bóle brzucha,

  • nudności,

  • krwawe wymioty (wątroba i nerki są zaburzone, w moczu pojawia się urobilina, zaczyna się rozwój toksycznej hepatopatii),

  • ból w klatce piersiowej,

  • krwawa plwocina,

  • duszność,

  • zmiany temperatury ciała,

  • rozwój toksycznego zapalenia płuc.

Łagodne do umiarkowanych zatrucia są rejestrowane przez nieumyślne wdychanie oparów benzyny w powietrzu (na przykład podczas wlewania oleju do innych zbiorników, stosowania rozpuszczalników lub przy produkcji wyrobów gumowych). Wdychając opary benzyny przez krótki czas, może rozwinąć się łagodne lub umiarkowane zatrucie. Obraz kliniczny jest podobny do alkoholizmu. Na przykład pierwszymi znakami mogą być:

  • osłabienie,

  • zaczerwienienie twarzy,

  • zawroty głowy o różnej intensywności,

  • dreszcze podczas chodzenia,

  • pojawienie się hiperstymulacji, drażliwości lub nieuzasadnionej wesołości,

  • przyspieszone bicie serca,

  • nudności lub wymioty,

  • ból gardła,

  • kaszel,

  • duszność.

Łagodne zatrucie oparami benzyny może objawiać się tylko niewielkimi zawrotami głowy i nudnościami, naruszeniem apetytu. Ciężkim zatruciom benzyną mogą towarzyszyć inne objawy. Pacjent może stracić przytomność, może wzrosnąć jego temperatura (do 39-40 ° C), możliwe są drgawki i stany halucynogenne.

Ostre zatrucia benzyną o wysokim stężeniu mogą skutkować nagłą utratą przytomności i zatrzymaniem oddychania. Taki rozwój jest możliwy w przypadku wycieków benzyny na dużą skalę czy przypadkowego uszkodzenia cystern paliwowych.

Zatrucia benzyną przez połknięcie

Zatruciom tego typu towarzyszą liczne napady wymiotów, obfite płynne stolce. Często pacjenci odczuwają skurcze i bóle brzucha. Dodatkowo obraz kliniczny uzupełnia uszkodzenie wątroby, które przypomina objawy niezakaźnego zapalenia wątroby. Powiększona wątroba zaczyna uciskać inne organy, pojawia się ból w prawym podżebrzu. Można zaobserwować także zażółcenie skóry i błon śluzowych, silne osłabienie. Przewlekłe zatrucie benzyną występuje podczas częstego i długotrwałego kontaktu z substancją toksyczną - na przykład, gdy dana osoba pracuje przy rafinacji ropy naftowej. Przewlekłe zatrucie charakteryzuje się następującymi objawami:

  • uszkodzenie układu nerwowego (agresja, drażliwość, neurastenia, stan histeryczny),

  • ciągłe uczucie zmęczenia,

  • osłabienie zdolności do pracy,

  • utrata siły,

  • zaburzenia trawienia,

  • częste zaparcia lub biegunki,

  • zaburzenia seksualne,

  • bezpłodność,

  • pogorszenie libido.

Ponadto długotrwały kontakt skóry z benzyną może powodować rozwój egzemy, nie gojących się pęknięć i wrzodów.

Zatrucia benzyną u dzieci

Zatrucia benzyną u dzieci występują stosunkowo często. Można to wytłumaczyć powszechnym stosowaniem benzyny do tankowania pojazdów, rozpuszczania i czyszczenia płynów, zabijania owadów itp. Jeśli zapas benzyny znajduje się w dostępnym dla nich miejscu, dzieci mogą przypadkowo wdychać produkt naftowy lub nawet go wypić. W zależności od stężenia toksycznej substancji, która dostała się do organizmu, występują różne stopnie zatrucia: zatrucie łagodne, umiarkowane i ciężkie.

Zatrucia benzyną u dzieci charakteryzują się podrażnieniem błon śluzowych układu pokarmowego i/lub oddechowego, nudnościami i wymiotami. Im wyższa dawka przyjmowanej substancji, tym wyraźniejsze objawy. U dzieci poniżej pierwszego roku życia wymioty występują u co drugiego zatrutego benzyną dziecka. U dzieci w wieku 1-4 lat wymioty mogą wystąpić u co trzeciego dziecka. U starszych dzieci ten objaw występuje jeszcze rzadziej - około jednego na czterech pacjentów. Inne znaki to:

  • kaszel;

  • ciężki oddech;

  • duszność.

Objawy uszkodzenia nerek stopniowo narastają: obserwuje się krwiomocz, skąpomocz, białko pojawia się w moczu. W przypadku ciężkiego zatrucia istnieje ryzyko wystąpienia bezmoczu i mocznicy.

Zatrucia benzyną - powikłania

Najbardziej niebezpiecznym powikłaniem, które może rozwinąć się w przypadku zatrucia benzyną, jest toksyczne zapalenie płuc. Jest to ostry stan patologiczny, który rozwija się w odpowiedzi na spożycie toksycznej substancji w organizmie człowieka - w tym przypadku benzyny. Toksyczne zapalenie płuc może rozwinąć się bardzo szybko - w ciągu 24-48 godzin od momentu zatrucia. Po wejściu oparów benzyny do błony śluzowej układu oddechowego następuje skurcz oskrzeli i rozpoczyna się proces zapalny. Pojawia się obrzęk, powstaje i gromadzi się wysięk, co staje się korzystną podstawą do rozwoju toksycznego zapalenia płuc z dalszym zakażeniem. Pod wpływem substancji toksycznej może dojść do porażenia dróg oddechowych i w rezultacie nawet śmierci. Dlatego konieczne jest poszukiwanie pomocy medycznej przy pierwszych oznakach zatrucia benzyną, przejście wszystkich niezbędnych środków diagnostycznych. Pozwoli to uniknąć negatywnych i bardzo niebezpiecznych konsekwencji, takich jak:

  • zaburzenia neurologiczne;

  • powikłania sercowe i naczyniowe;

  • toksyczne zapalenie płuc;

  • autoliza trzustki;

  • procesy wrzodziejące w żołądku,

  • niewydolność nerek i/lub wątroby;

  • przewlekłe zapalenie okrężnicy,

  • zespół jelita drażliwego;

  • przewlekłe zmiany skórne.

Zatrucia benzyną – leczenie

W przypadku zatrucia benzyną leczenie powinno odbywać się wyłącznie pod nadzorem lekarza specjalisty: w tym przypadku samoopieka jest niewystarczająca. W żadnym wypadku nie należy stosować leków bez uprzedniej konsultacji z lekarzem. W przypadku ciężkiego zatrucia ofiara trafia do szpitala w celu diagnozy i leczenia, gdzie będą przestrzegane następujące zasady:

  • ścisły odpoczynek;

  • terapia objawowa;

  • terapia mająca na celu oczyszczenie organizmu ze środka toksycznego;

  • żywność dietetyczna poprawiająca funkcjonowanie wątroby i innych ważnych narządów.

Ten rodzaj zatrucia wymaga obowiązkowej interwencji medycznej, niezależnie od tego, czy jest to zatrucie łagodne, czy ciężkie. Ważne jest, aby znormalizować stan ofiary, aby zapobiec rozwojowi powikłań. Nie ma specyficznego antidotum, które mogłoby zneutralizować toksyczne działanie benzyny. Aby związać i usunąć toksyczne związki z organizmu, należy stosować preparaty sorbentowe. Wlew dożylny soli fizjologicznej lub 5% roztworu glukozy. Konieczne jest ciągłe monitorowanie funkcji wewnętrznego układu organizmu - zwłaszcza układu sercowo-naczyniowego i oddechowego. Jeśli występują problemy z oddychaniem, może to być wskazanie do zastosowania wentylacji mechanicznej, a czasem do intubacji dotchawiczej. Po ustabilizowaniu się stanu poszkodowanego można przejść do leczenia ambulatoryjnego.

Zatrucia benzyną – pierwsza pomoc

Jeśli u ofiary zostaną stwierdzone oznaki zatrucia benzyną, należy podjąć następujące środki:

  • wyprowadzić osobę z pokoju na zewnątrz;

  • zapewnić maksymalny przepływ powietrza, odpinając kołnierze, paski, krawaty itp.;

  • przykryć poszkodowanego, chroniąc przed gwałtownym spadkiem temperatury;

  • jeśli dana osoba połknęła benzynę, zabronione jest wywoływanie odruchu wymiotnego;

  • konieczne jest jak najszybsze wezwanie pogotowia.

Zatrucia benzyną - zapobieganie

Zatrucia benzyną to bardzo poważny stan, dlatego należy podjąć wszelkie możliwe środki, aby zapobiec temu problemowi. Bardzo ważne jest przestrzeganie podstawowych środków bezpieczeństwa takich jak:

  • przechowywanie benzyny i innych produktów ropopochodnych powinno odbywać się w miejscach całkowicie niedostępnych dla dzieci i osób chorych psychicznie.

  • Firmy, których działalność związana jest z używaniem benzyny, muszą być wyposażone w wysokiej jakości system wentylacji.

  • Podczas pracy z produktami benzynowymi należy stosować środki ochrony indywidualnej: respirator lub maskę przeciwgazową, rękawice, maskę, gogle.

  • Osoby, których działalność zawodowa związana jest ze stosowaniem benzyny, powinny regularnie odwiedzać lekarza na badanie fizykalne i badania profilaktyczne. To wyeliminuje przewlekłe zatrucie benzyną.

  • Jeśli pracownik firmy miał już epizody zatrucia benzyną, zabrania się dalszej pracy przy niebezpiecznej produkcji. Powinien zostać przeniesiony na inną działalność niezwiązaną z wykorzystaniem produktów ropopochodnych.

Izabela WierzbickaAutor

Izabela Wierzbicka

Chcesz się ze mną skontaktować?

Napisz adresowaną do mnie wiadomość na mail: redakcja@pacjenci.pl

Podobne artykuły

Zdrowie

Choroba wieńcowa - objawy, przyczyny, leczenie. Ekspert tłumaczy

Czytaj więcej >

Zdrowie

Zawał serca u młodych osób - objawy, przyczyny, rozpoznanie. Ekspert tłumaczy

Czytaj więcej >

Zdrowie

Wrzody żołądka - wywiad z ekspertem. Jak rozpoznać wrzody żołądka? Jakie są objawy? Jak leczyć wrzody? Czy jest to choroba uleczalna? Co jeść, a czego unikać?

Czytaj więcej >

Zdrowie

Czy małpia ospa jest groźna? Ekspert tłumaczy

Czytaj więcej >

Zdrowie

AIDS - wywiad z ekspertem. Czym różni się AIDS od HIV? Czy AIDS jest uleczalny? Jakie są rokowania dla pacjenta?

Czytaj więcej >

Zdrowie

Efekt jojo - wywiad z ekspertem. Co to jest? Jak zatrzymać efekt jojo?

Czytaj więcej >