Raka jajnika poznasz po twarzy. Ten objaw pojawia się koło oczu
Rak jajnika to jeden z najbardziej podstępnych nowotworów ginekologicznych, który potrafi przez miesiące rozwijać się w całkowitym ukryciu, nie dając wyraźnych sygnałów ze strony jamy brzusznej. Okazuje się jednak, że u części pacjentek organizm wysyła dramatyczny sygnał alarmowy w zupełnie innym miejscu – bezpośrednio na twarzy i rękach. Medycyna wiąże ten fenomen z zespołem paraneoplastycznym (wielonarządową reakcją na nowotwór) o nazwie zapalenie skórno-mięśniowe. Charakterystyczne zmiany dermatologiczne w okolicach oczu mogą wyprzedzić inne objawy raka jajnika, stając się kluczem do jego szybkiego wykrycia.
Objaw heliotropu, czyli liliowy sygnał alarmowy
Pierwszym i najbardziej charakterystycznym znakiem, który powinien wzbudzić natychmiastowy niepokój, jest tak zwany objaw heliotropu. Nazwa ta pochodzi od kwiatu o fioletowo-różowej barwie i dokładnie tak wygląda zmiana na skórze pacjentki.
- Liliowy lub fioletowo-różowy rumień lokalizuje się na górnych powiekach oraz wokół oczu.
- Zmianom barwnym bardzo często towarzyszy subtelny obrzęk tkanek wokół oczodołu, nadający twarzy wygląd zmęczonej lub niewyspanej.
- Rumień ten może nasilać się pod wpływem promieniowania słonecznego (jest fotowrażliwy).

Zmiany na ciele: Objaw szala i grudki Gottrona
Zapalenie skórno-mięśniowe (dermatomyositis), które u dorosłych silnie koreluje z utajonymi procesami nowotworowymi, nie ogranicza się wyłącznie do okolic oczu. W miarę rozwoju choroby zmiany skórne zaczynają zajmować inne, typowe obszary ciała.
- Objaw szala: To rozległy, symetryczny rumień obejmujący kark, ramiona oraz dekolt, przypominający kształtem narzuconą chustę.
- Grudki Gottrona: Charakterystyczne, fioletowawe lub sinawe grudki i blaszki, które pojawiają się po wyprostnej stronie stawów rąk – głównie nad stawami śródręczno-palcowymi i międzypaliczkowymi. Skóra w tych miejscach może się łuszczyć.
Dlaczego mięśnie odmawiają posłuszeństwa?
Skórnym manifestacjom towarzyszy drugi, równie poważny komponent choroby: symetryczne osłabienie mięśni szkieletowych, głównie tych zlokalizowanych najbliżej tułowia (obręczy barkowej i biodrowej).
Kobiety dotknięte tym syndromem zaczynają zauważać trudności w codziennych, prostych czynnościach. Problemem staje się wstawanie z niskiego fotela, wchodzenie po schodach, a nawet czesanie włosów czy podnoszenie rąk nad głowę. Osłabieniu mięśni mogą towarzyszy ich tkliwość oraz ból.
Ważne ostrzeżenie medyczne: Zmiany skórne wokół oczu bywają początkowo mylone z mechanicznym podrażnieniem, silną alergią kontaktową lub atopowym zapaleniem skóry. Jeśli fioletowemu rumieniowi towarzyszy nagłe osłabienie siły mięśniowej, diagnostyka onkologiczna – w tym pilne badanie ginekologiczne i USG transwaginalne – musi zostać wdrożona natychmiast.
Powiązanie między zapaleniem skórno-mięśniowym a rakiem jajnika jest udowodnione klinicznie. Nowotwór stymuluje układ odpornościowy do produkcji przeciwciał, które omyłkowo atakują własne komórki skóry i mięśni pacjentki. Usunięcie guza lub wdrożenie leczenia onkologicznego bardzo często prowadzi do wyciszenia tych uciążliwych objawów.
Bibliografia:
Bibliografia:
- Hill, C. L., Zhang, Y., Sigurgeirsson, B., Sullivan, P., Gansler, T., Cullen, W., Callen, J. P. (2001). Frequency of specific cancer types in dermatomyositis and polymyositis: a population-based study. „The Lancet”, 357(9250), 96-100. Link do badania
- Sparsa, A., Liozon, E., Herrmann, F., Ly, K., Lebrun, V., Soria, P., Loustaud, V., Vidal, E., Bonnetblanc, J. M. (2002). Routine cancer screening in dermatomyositis as a predictive factor for malignancy. „Archives of Dermatology”, 138(7), 885-890. Link do badania