208 lekarzy spoza UE straciło PWZ. Sejm przedłużył termin na certyfikat do maja 2027
Sejmowa Komisja Zdrowia 14 maja 2026 odrzuciła poprawkę, która miała wykreślić zapis przedłużający o rok termin na dostarczenie certyfikatu znajomości języka polskiego (poziom co najmniej B1) dla lekarzy, lekarzy dentystów, pielęgniarek i położnych spoza Unii Europejskiej. W efekcie projekt ustawy zakłada, że termin ten przesuwa się z 1 maja 2026 na 1 maja 2027.
- Kogo dokładnie dotyczy decyzja i ile osób pracuje w uproszczonym trybie?
- Oficjalne powody braków kadrowych w szpitalach
- Jak bariera językowa wpływa na bezpieczeństwo pacjentów według dostępnych danych naukowych?
Komunikacja z lekarzem a bezpieczeństwo leczenia
Znajomość języka pacjenta przez personel medyczny ma bezpośredni wpływ na jakość opieki. Badania opublikowane w bazach naukowych (m.in. PMC/NIH) wskazują, że bariery językowe zwiększają ryzyko nieporozumień, błędów w zrozumieniu zaleceń, opóźnień w diagnostyce oraz niższego przestrzegania terapii.
W polskim systemie ochrony zdrowia, gdzie według danych GUS w 2024 r. liczba lekarzy posiadających prawo wykonywania zawodu wynosiła 166,5 tys., a pracujących bezpośrednio z pacjentem – ok. 141 tys., utrzymanie kadry jest kluczowe. Decyzja Sejmu ma na celu zapobieżenie dalszym lukom w obsadzie, szczególnie w szpitalach powiatowych.
Kogo dotyczy przedłużenie terminu i skala zjawiska
Zgodnie z informacjami Ministerstwa Zdrowia i doniesieniami z prac sejmowych, w systemie uproszczonym znajduje się około 5 tys. osób. Wiele z nich to medycy, którzy przybyli do Polski w związku z sytuacją za wschodnią granicą.
Do 1 maja 2026 część z nich nie dostarczyła wymaganych certyfikatów, co skutkowało decyzjami o wygaszeniu warunkowego prawa wykonywania zawodu. Według późniejszych informacji – dotyczyło to m.in. 208 lekarzy. Koalicja rządząca podkreślała ograniczone możliwości egzaminacyjne i czas na wydanie zaświadczeń. Opozycja wskazywała na potencjalne ryzyko dla pacjentów w przypadku ograniczonej komunikacji.
Projekt ustawy, do którego dodano zapis, dotyczy przede wszystkim ułatwień w dostępie do leczenia antyretrowirusowego dla osób żyjących z HIV (niezależnie od ubezpieczenia) oraz zmian w finansowaniu diagnostyki HCV w zakładach penitencjarnych.
Braki kadrowe w ochronie zdrowia
Dane GUS i NIL pokazują wzrost ogólnej liczby lekarzy, ale problemy z rozmieszczeniem i specjalizacjami pozostają. Wskaźnik lekarzy na 1000 mieszkańców oscyluje wokół 3,6–4,2 w zależności od metodologii liczenia, przy średniej europejskiej zbliżonej. Największe wyzwania dotyczą mniejszych miejscowości, szpitali powiatowych oraz deficytowych specjalizacji.
Przedłużenie terminu ma na celu stabilizację obsady tam, gdzie braki są najbardziej dotkliwe. Jednocześnie instytucje podkreślają, że wymaganie znajomości języka polskiego na poziomie B1 pozostaje obowiązujące – tylko termin jego spełnienia został przesunięty.
Zobacz także:
Znaczenie jasnej komunikacji podczas wizyty lekarskiej
Według analiz naukowych bariery językowe mogą prowadzić do:
- Niezrozumienia objawów i historii choroby.
- Błędów w przyjmowaniu leków (dawki, interakcje).
- Obniżonej satysfakcji z opieki i mniejszego zaufania.
- Wyższego ryzyka powikłań lub ponownych hospitalizacji.
Pacjenci w Polsce mają prawo do zrozumiałej informacji o stanie zdrowia, proponowanym leczeniu i prawach pacjenta (ustawa o prawach pacjenta). W razie wątpliwości warto korzystać z możliwości poproszenia o powtórzenie lub wyjaśnienie w prosty sposób.
W Polsce system nadal boryka się z nierównomiernym dostępem do świadczeń. Decyzje legislacyjne, takie jak ta z maja 2026, mają wpływ na dostępność personelu, ale nie zwalniają z obowiązku zapewnienia wysokiej jakości komunikacji. Pacjenci mogą monitorować terminy wizyt poprzez Internetowe Konto Pacjenta lub infolinię NFZ.
Źródło: MZ, GUS, NIL, Badania PMC/NIH (m.in. Al Shamsi 2020, Pandey 2021)
