Achalazja – czym jest i jak sobie z nią poradzić?

Czym jest achalazja?

Achalazja jest chorobą przełyku, w której następuje jego przewężenie, prowadzące do trudności z połykaniem pokarmów. Przewężenie przełyku w achalazji jest powiązane z osłabieniem rozkurczu dolnego zwieracza przełyku, oddzielającego przełyk od żołądka. Gdy zwieracz funkcjonuje prawidłowo, rozluźnia się w trakcie przechodzenia pokarmów, jeśli jednak rozkurcz nie następuje, połykanie pokarmów staje się utrudnione. Początkowo osoby dotknięte achalazją skarżą się na problemy w przyjmowaniu pokarmów stałych, a wraz z postępowaniem choroby także płynnych.

Zbyt silny skurcz dolnego zwieracza przełyku powoduje zaleganie treści pokarmowej w przełyku, co prowadzi do poszerzenia światła przełyku nad jego przewężeniem oraz może skutkować zakrztuszeniami (patrz objawy).

Jakie są przyczyny achalazji i kto jest na nią narażony?

Nie są znane dokładne przyczyny występowania achalazji. Wskazuje się, że może być ona chorobą autoimmunologiczną bądź może mieć podłoże genetyczne. W pierwszym przypadku układ odpornościowy zwraca się przeciw komórkom naszego organizmu, upośledzając ich działanie – w przypadku achalazji mowa o uszkodzeniu komórek nerwowych w ścianie przełyku, biorących udział w kontroli motoryki jelit. W przypadku achalazji o podłożu genetycznym szacuje się, że występuje ona u dwóch na stu pacjentów. U niektórych pacjentów bierze się pod uwagę infekcje wirusowe jako przyczyny tej choroby.

Achalazja zazwyczaj występuje u osób po 30. roku życia, ale może zdarzać się też u dzieci. Choroba ta częściej występuje u osób z zaburzeniami autoimmunologicznymi.

Objawy i powikłania achalazji

Chorzy na achalazję zazwyczaj mają problemy z przełykaniem (dysfagia) lub skarżą się na uczucie „zaklinowania” jedzenia w przełyku. Dysfagia może powodować kaszel i zwiększać ryzyko aspiracji pokarmu lub krztuszenia się. Pozostałe objawy to m.in.:

• ból lub dyskomfort w klatce piersiowej,

• utrata wagi,

• zgaga,

• zarzucanie treści pokarmowej (ponowne przechodzenie pokarmu z żołądka do przełyku).

W przypadku tego ostatniego objawu może dojść nawet do zapalenia płuc.

Dodatkowo, osoby chorujące na achalazję 15-25 lat są od 30 do 100 razy bardziej narażone na występowanie raka przełyku niż osoby zdrowe.

Diagnozowanie achalazji

W przypadku wystąpienia problemów z przełykaniem należy bezwzględnie udać się do lekarza, żeby mógł on postawić niezbędną diagnozę i rozpocząć leczenie.

W diagnozowaniu achalazji wykorzystuje się badanie radiologiczne ze środkiem kontrastującym, gastroskopię bądź też manometrię przełyku.

W przypadku badania RTG charakterystycznym obrazem dla achalazji jest szpiczaste zwężenie przełyku nazywane „ptasim dziobem”. Badanie manometryczne pozwala na określenie ciśnienia na wysokości zwieraczy przełyku, które w przypadku pacjentów z achalazją będzie znacznie podwyższone. Gastroskopia jest natomiast wykonywana, by wykluczyć inne przyczyny zwężenia przełyku, np. uraz lub nowotwór.