Nowe progi ferrytyny. Wynik "w normie" może być niedoborem żelaza
Amerykańskie Towarzystwo Hematologiczne zaktualizowało zalecenia dotyczące diagnozowania niedoboru żelaza we krwi. Wprowadzone kryteria podnoszą wartości progowe stężenia ferrytyny dla różnych grup pacjentów. Zmiana ta ma pomóc w sprawniejszym wykrywaniu nieprawidłowości u osób, u których dotychczasowe wyniki mieściły się w granicach referencyjnych.
- Międzynarodowe środowisko medyczne zaktualizowało wskaźniki stosowane przy ocenie poziomu ważnego białka.
- Zmiana podejścia diagnostycznego ma ułatwić rozpoznawanie symptomów zgłaszanych przez pacjentów.
- Wskazówki precyzują postępowanie w przypadku występowania u danej osoby równoległych dolegliwości.
Nowe progi diagnostyczne stężenia ferrytyny
Ferrytyna pełni funkcję białka magazynującego żelazo w organizmie, a jej stężenie stanowi kluczowy wskaźnik zasobów tego pierwiastka. Dotychczasowy wynik w normie laboratoryjnej nie zawsze oznaczał, że ilość zgromadzonego surowca jest wystarczająca do prawidłowego funkcjonowania ustroju.
Zgodnie z najnowszymi wytycznymi Amerykańskiego Towarzystwa Hematologicznego, u dorosłych oraz kobiet w ciąży wartość poniżej 30 ng/ml może wskazywać na niedobór. Dla dzieci od 9 miesięcy do 4 lat próg ten ustalono na poziomie 20 ng/ml, natomiast u osób z grup podwyższonego ryzyka granica wynosi 50 ng/ml.
Zobacz też: Ile zarabia sanitariusz i jakie musi mieć wykształcenie? I jedno, i drugie może zaskoczyć
Stan zapalny a zafałszowane wyniki badań
Interpretacja wskaźników bywa utrudniona, gdy w organizmie pacjenta występuje aktywny proces zapalny. W takich sytuacjach ferrytyna jako białko ostrej fazy może ulegać sztucznemu podwyższeniu, maskując faktyczny brak pierwiastka. Problem ten dotyczy między innymi osób chorujących na schorzenia nerek, wątroby, nowotwory czy przewlekłe choroby jelit.
Eksperci zalecają, aby w przypadku stanu zapalnego oceniać równolegle wysycenie transferyny żelazem, rozpoznając niedobór przy wartościach TSAT poniżej 20 proc. lub stężeniu ferrytyny poniżej 100 ng/ml.
Suplementacja żelaza - co trzeba wiedzieć?
Otrzymanie wyniku bliskiego dolnej granicy referencyjnej nie powinno być powodem do samodzielnego rozpoczynania intensywnej kuracji. Bezpośrednia suplementacja żelaza bez konsultacji lekarskiej grozi wystąpieniem objawów niepożądanych, głównie ze strony układu pokarmowego, takich jak bóle brzucha czy zaparcia.
Prawidłowe postępowanie wymaga ustalenia pierwotnej przyczyny problemu, co może wiązać się z potrzebą wykonania dodatkowych oznaczeń, np. morfologii krwi, poziomu CRP, witaminy B12 czy kwasu foliowego.
Zobacz też: Niemcy zakazali, Polacy biorą dla zdrowia. Powoduje arytmię i tiki
Źródło: hematology.org, American Society of Hematology 2026 guidelines for diagnosis of iron deficiency
