Oszpecający skutek uboczny Ozempicu. Nowe badanie

• Metaanaliza danych ponad miliona pacjentów wykazała 40-procentowy wzrost szans na wystąpienie łysienia niebliznowaciejącego
• Najsilniejszy związek z wypaaniem włosów odnotowano w przypadku semaglutydu i tirzepatydu
• FDA nakazała umieszczenie na opakowaniach leków GLP-1 ostrzeżeń o ryzyku rzadkiej choroby oczu NAION
• Amerykańscy okuliści ostrzegają przed samodzielnym odstawianiem leczenia bez wcześniejszej konsultacji z lekarzem

Jak działa Ozempic i dlaczego jest tak popularny?

Preparaty z grupy agonistów receptora GLP-1 naśladują działanie naturalnego hormonu jelitowego, który organizm wytwarza przede wszystkim w odpowiedzi na spożywanie pokarmu. 

Związki te stymulują wydzielanie insuliny przy podwyższonym stężeniu glukozy, ograniczają wydzielanie glukagonu oraz spowalniają opróżnianie żołądka. Równocześnie oddziałują na ośrodki głodu i sytości w mózgu, co ułatwia pacjentom ograniczenie wielkości przyjmowanych posiłków.

Wśród najczęściej stosowanych substancji czynnych znajduje się semaglutyd, sprzedawany pod nazwami handlowymi Ozempic, Wegovy oraz Rybelsus. Z kolei tirzepatyd, obecny w leku Mounjaro, jest podwójnym agonistą receptorów GIP oraz GLP-1, zarejestrowanym w Unii Europejskiej do leczenia cukrzycy typu 2 oraz kontroli masy ciała u dorosłych spełniających określone kryteria. 

W tej samej grupie farmakologicznej znajdują się również liraglutyd (Saxenda, Victoza) oraz dulaglutyd (Trulicity). Katalog ten uzupełniają eksenatyd (Byetta, Bydureon) i liksysenatyd (Lyxumia).

Leki te nie usuwają trwale biologicznych mechanizmów odpowiadających za nadmierne łaknienie. Działają wyłącznie przez czas ich regularnego podawania. 

Wskazaniem medycznym do farmakoterapii jest otyłość przy wskaźniku BMI wynoszącym co najmniej 30 kg/m² lub nadwaga z powikłaniami zdrowotnymi, przy czym leczenie powinno łączyć się z dietą i aktywnością fizyczną. 

Mimo to preparaty te zdobyły ogromną popularność poza oficjalnymi wskazaniami. Sięgają po nie również osoby pragnące zrzucić zaledwie kilka kilogramów, u których nie występują żadne kliniczne powody do farmakologicznego odchudzania.

Nowe badania: Ozempic a wypadanie włosów

Wraz z powszechnym stosowaniem zastrzyków naukowcy zaczęli weryfikować zgłoszenia pacjentów dotyczące pogorszenia stanu włosów. Jak podaje baza PubMed, zespół badaczy przeprowadził przegląd systematyczny i metaanalizę publikacji z pięciu baz naukowych, opublikowanych do 31 marca. Do końcowego zestawienia włączono 17 badań obejmujących 1 091 743 pacjentów.

Zgromadzone dane wykazały, że terapia lekami GLP-1 wiąże się z 40-procentowym wzrostem szans wystąpienia łysienia niebliznowaciejącego. Zjawisko to dotyczyło przede wszystkim dwóch rozpoznań:

• łysienie telogenowe – zaburzenie cyklu wzrostu włosa. Zbyt wiele mieszków przedwcześnie przechodzi w fazę spoczynku, a następnie wypada.
• łysienie androgenowe – utrata włosów uwarunkowana hormonalnie i genetycznie.

W analizie nie stwierdzono natomiast statystycznie istotnego związku z łysieniem plackowatym. Odnotowano za to różnice między poszczególnymi substancjami. Najwyższe wartości wskaźnika ROR zarejestrowano dla semaglutydu (2,46). W przypadku tirzepatydu wynik ROR wyniósł 1,73.

Autorzy analizy wskazują, że jednym z możliwych wyjaśnień jest gwałtowne tempo chudnięcia. Restrykcyjne ograniczenie jedzenia może prowadzić do niedoborów witamin i minerałów. W warunkach deficytu organizm może ograniczać dostarczanie składników potrzebnych mieszkom włosowym.

Jakie jeszcze skutki uboczne mogą wystąpić?

Pacjenci rozpoczynający kurację mogą zmagać się z szeregiem dolegliwości. Ich nasilenie bywa bardzo zróżnicowane.

• Zaburzenia układu pokarmowego – to najczęstsze działania uboczne. Obejmują nudności, wymioty, biegunkę, zaparcia, bóle brzucha, wzdęcia, refluks, zgagę oraz uczucie nadmiernej pełności po posiłku.
• Ryzyko NAION – nietętnicza przednia niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego to rzadka choroba, w której przepływ krwi do nerwu wzrokowego jest ograniczony lub zablokowany. Może skutkować trwałą i nieuleczalną utratą widzenia, zazwyczaj w jednym oku.
• Ostre zapalenie trzustki – brytyjska agencja MHRA w styczniu 2026 roku wzmocniła ostrzeżenia dotyczące leków GLP-1 i GIP/GLP-1, wskazując na rzadkie przypadki martwiczego i śmiertelnego zapalenia trzustki.

Według stanu na listopad 2026 roku FDA nakazała producentom umieszczenie na opakowaniach wszystkich leków z grupy GLP-1 ostrzeżenia o ryzyku wystąpienia NAION.

“W przypadku wszystkich leków z grupy GLP-1 dostępnych obecnie na rynku zgłaszano przypadki NAION” – czytamy w uzasadnieniu decyzji FDA.

Objawy ostrzegawcze uszkodzenia wzroku obejmują niewyraźne widzenie i ubytki w polu widzenia. Może dojść także do zniekształcenia kolorów, pojawienia się mętnych plam oraz utraty wzroku w jednym oku, zwłaszcza po przebudzeniu.

– Jeśli zauważysz nagłą, bezbolesną utratę wzroku, natychmiast udaj się do okulisty – radzi Larry Frohman, wiceprezes wykonawczy NANOS.

Zobacz także: Popularny lek zniszczył im wzrok. Posypały się pozwy

Czy należy bać się leczenia i odstawić lek?

Informacje o możliwych powikłaniach rodzą zrozumiały niepokój, jednak lekarze przestrzegają przed pochopnymi krokami. Otyłość jest chorobą przewlekłą, a powrót wagi po odstawieniu leku nie oznacza, że leczenie nie zadziałało. Korzyści wynikające z redukcji masy ciała pod opieką specjalisty należy więc rozważyć razem z możliwymi działaniami niepożądanymi.

Leki te zmniejszają apetyt i masę ciała tylko w czasie ich przyjmowania. Amerykańscy okuliści odradzają samodzielne przerywanie kuracji po rozpoznaniu NAION. U pacjentów z poważną nadwagą, źle kontrolowaną cukrzycą lub chorobami serca nagłe odstawienie leku może być bardziej niebezpieczne niż ryzyko utraty wzroku.

– Nie chcemy, aby pacjenci nadmiernie się niepokoili, odczuwali lęk i odstawiali te leki. Dobrze, że wydano to ostrzeżenie – służy ono przede wszystkim budowaniu świadomości społecznej, tak aby pacjenci, jeśli doświadczą jakichkolwiek zmian w widzeniu, rzeczywiście zgłosili się po pomoc do okulisty – mówiła w rozmowie z amerykańską stacją NBC News dr Manjot Gill, okulistka z Northwestern Medicine w Chicago.

Do kwestii bezpieczeństwa odniosła się również przedstawicielka producenta leków z semaglutydem.

– Novo nadal uważa, że dane nie wskazują na związek przyczynowo-skutkowy, i pozostajemy przekonani o profilu korzyści i ryzyka naszych leków GLP-1 – zapewnia Liz Skrbkova, odpowiedzialna w Novo Nordisk za komunikację z mediami w USA.

Osoby przyjmujące leki GLP-1 powinny omawiać z lekarzem prowadzącym niepokojące objawy i sposób dalszego leczenia. Autorzy metaanalizy zwracają też uwagę na znaczenie prawidłowo zbilansowanej diety oraz dostarczania składników odżywczych potrzebnych do utrzymania zdrowych włosów.

Źródła: FDA, MHRA