Objaw, który pojawia się po zachodzie słońca. Uwaga na wątrobę
O budziku możesz zapomnieć — i tak wybudzasz się w środku nocy, przewracasz z boku na bok, a czasem dochodzi do tego uporczywy świąd skóry. Taki "nocny” zestaw objawów bywa lekceważony, tymczasem może sygnalizować przeciążenie lub chorobę wątroby. Dlaczego tak się dzieje i na jakie objawy zwrócić uwagę?
- Nocne dolegliwości (bezsenność, wybudzenia, świąd nasilający się wieczorem) mogą być związane z chorobami wątroby
- Na sygnały ostrzegawcze zwracaj uwagę zwłaszcza, jeśli pijesz alkohol, masz NAFLD/MAFLD lub inne czynniki ryzyka
- Co robić? Zgłoś się do lekarza POZ po badania (ALT/AST, bilirubina, GGTP, ALP) i USG, ogranicz alkohol, wprowadź higienę snu
Problemy ze snem mogą oznaczać chorą wątrobę
Bezsenność i zaburzenia snu pojawiające się zwłaszcza w nocy mogą być jednym z niedocenianych sygnałów, że z wątrobą dzieje się coś niepokojącego. Gdy narząd jest przeciążony lub uszkodzony, rośnie ryzyko gromadzenia się toksyn, a to – jak zwracają uwagę eksperci – może zaburzać pracę mózgu i rozregulować rytm snu–czuwania. Efekt? Trudności z zasypianiem, częste wybudzenia, płytki sen i poranki bez regeneracji.
Dlaczego chora wątroba potrafi "popsuć" noc?
Wątroba pełni setki funkcji, m.in. filtruje krew, neutralizuje toksyny, produkuje żółć i uczestniczy w metabolizmie leków oraz alkoholu. Kiedy przestaje nadążać z oczyszczaniem organizmu, toksyczne metabolity mogą wpływać na ośrodkowy układ nerwowy, co u części osób manifestuje się właśnie nocnymi problemami ze snem. To nie jest objaw specyficzny wyłącznie dla wątroby, ale w kontekście przewlekłych kłopotów warto ją wziąć pod lupę.
Kto jest w grupie ryzyka?
Najczęstszym “wrogiem” wątroby pozostaje alkohol. Nadużywanie prowadzi do stłuszczenia, zapalenia, a nawet marskości. Za szczególnie obciążające uznaje się spożywanie >80 g etanolu dziennie – to mniej więcej ok. 2 litry piwa lub 5 drinków. Takie nawyki zwiększają ryzyko uszkodzeń, które mogą m.in. pogarszać sen.
Jakie inne sygnały – obok bezsenności – mogą wskazywać na chorą wątrobę?
Inne typowe objawy chorej wątroby:
- utrzymujące się zmęczenie, spadek tolerancji wysiłku;
- brak apetytu, nudności, wymioty, biegunki;
- dyskomfort w prawym podżebrzu (uczucie “pełności”, rozpierania).
Pamiętaj: bezsenność może mieć także zupełnie inne przyczyny (stres, depresja, bezdech senny, ból przewlekły, leki). Jeśli jednak nocne kłopoty ze snem trwają tygodniami lub towarzyszą im powyższe objawy – to powód, by sprawdzić wątrobę.
Co zrobić, jeżeli źle śpisz i podejrzewasz, że to przez wątrobę?
- Umów się do lekarza rodzinnego – zleci podstawowe badania: ALT, AST, GGTP, ALP, bilirubinę, lipidogram, glukozę; przyda się też USG jamy brzusznej.
- Ogranicz alkohol do zera na czas diagnostyki; unikaj samodzielnego sięgania po “leki na wątrobę”.
- Higiena snu: stałe godziny, ciemne i chłodne pomieszczenie, bez ekranów na 1–2 godziny przed snem, lekka kolacja.
- Dieta odciążająca wątrobę: mniej tłuszczów trans i cukrów prostych, więcej warzyw, pełnych ziaren, nawodnienie.
Kiedy pilnie do lekarza?
Natychmiastowej konsultacji wymagają: zażółcenie skóry i oczu, bardzo ciemny mocz, odbarwiony stolec, nagłe nasilenie senności lub splątanie, obrzęki brzucha/nóg, silny ból brzucha, gorączka. To mogą być objawy poważnych powikłań chorób wątroby.
Źródła:
Liver Foundation
