Prostata – czym jest, dolegliwości, leczenie

Prostata – czym jest prostata?

Prostata, to inaczej gruczoł krokowy lub stercz. Jest nieparzystym narządem mięśniowo-gruczołowym, który jest częścią męskiego układu płciowego. Prostata charakteryzuje się mętną białawą wydzieliną o bardzo charakterystycznym zapachu, co wpływa na zapach spermy – męskiego nasienia.

Prostata składa się z dwóch płatów: lewego i prawego, które połączone są węziną. Kształtem prostata przypomina kasztan jadalny. Gruczoł otoczony jest torebką z mięśni gładkich, które kurczą się podczas ejakulacji. Natomiast sama prostata zlokalizowana jest poniżej pęcherza moczowego w miednicy mniejszej. Przez miąższ sterczu przebiega część sterczowa cewki moczowej, stąd jej rozrost i mechaniczny ucisk cewki, co bezpośrednio wpływa na problemy z oddawaniem moczu. Tylna część stercza przylega do odbytnicy, a silny ucisk tej okolicy wywołuje uczucie parcia na mocz lub nawet pieczenie w okolicy żołędzi.

Funkcje prostaty to:

- pomoc z rozmnażaniu się,

- produkcja płynu, w którym znajdują się plemniki,

- funkcje odżywcze dla plemników.

Prostata – objawy

Pierwsze objawy ze strony prostaty manifestują się zazwyczaj po pięćdziesiątym roku życia. Zazwyczaj są reakcją na łagodny przerost prostaty charakterystyczny dla wieku przekwitania mężczyzn, z ang. benign prostatic hyperplasia. Objawy prostaty to między innymi:

- częste oddawanie moczu, zwłaszcza w nocy,

- wydłużony czas mikcji, tj. oddawania moczu,

- ból i trudność w oddawaniu moczu,

- słabe ciśnienie oddawania moczu i zwężenie strumienia moczu,

- pieczenie podczas oddawania moczu,

- pulsacyjny i przerywany strumień,

- parcie naglące, czyli trudności z powstrzymaniem oddania moczu,

- uczucie parcia na pęcherz, mimo opróżnienia.

Prostata – choroby prostaty

Najczęstsze choroby prostaty to:

1.    Ostre zapalenia prostaty: bakteryjna choroba powstała na skutek przeniesienia flory bakteryjnej jelita grubego na ujście cewki moczowej chorego (choroba nie jest przenoszona drogą płciową). Bakterie wnikają do ujść gruczołów prostaty, a choroba często poprzedzona jest zakażeniem pęcherza. Objawy tej dolegliwości to ból stercza promieniujący do członka, gorączka, ból mięśni i ogólne osłabienie. Ostre zapalenie prostaty może także prowadzić do ropienia gruczołu krokowego, jednak nie zdarza się to często.

2.    Przewlekłe zapalenie prostaty: zdarza się, że przewlekłe zapalenie prostaty jest skutkiem zakażenia bakteryjnego, które spowodowane jest bakteriami Gram-ujemnymi. Do pojawienia się choroby mogą przyczynić się także zaburzenia psychiczno-emocjonalne, hormonalne oraz autoimmunologiczne. Objawy choroby to bolesne oddawanie moczu, częste parcie na mocz, ból stercza. Choroba ma przebieg fazowy.

3.    Rak prostaty: nowotwór złośliwy, który powstaje w sterczu i zdecydowanie jest najcięższą postacią choroby prostaty. Niestety występuje bardzo często i jest drugim najczęściej spotykanym nowotworem wśród mężczyzn. Rak na początku nie przynosi żadnych objawów, co więcej, pierwsze objawy mogą by podobne do łagodnego przerostu prostaty. W późniejszej fazie choroba przybiera na sile i charakteryzuje się zatrzymaniem moczu, co często jest wynikiem uciskającego guza lub przerzutów, dlatego tak ważne jest, aby wykonywać regularne badania poglądowe.

4.    Łagodny rozrost stercza: łagodny rozrost stercza to częsta dolegliwość mężczyzn między po 45 roku życia. Z wiekiem prostata zaczyna się rozrastać, co wpływa na ucisk cewki moczowej, co przyczynia się do diurezy. W wieku 75 lat cierpi na nią aż 80% mężczyzn. Objawy choroby to słaby strumień moczu, uczucie parcia na mocz, opóźnione oddawanie moczu.

Prostata – leczenie

Leczenie chorób prostaty powinno odbywać się przy stałej kontroli lekarza urologa. W zależności od stopnia zaawansowana choroby oraz dolegliwości, dobierane jest leczenie.

Leczenie farmakologiczne ma zwykle pomagać w oddawaniu przez chorego moczy, a leki, które są wówczas stosowane to: alfa blokery o działaniu rozluźniającym drogi moczowe lub inhibitory 5-alfa reduktazy, które hamują przemianę testosteronu w dihydrostosteron.

Jeśli leczenie farmakologiczne nie przynosi pożądanych efektów, stosuje się leczenie chirurgiczne, zwłaszcza przy raku prostaty. Zabieg polega na usunięciu mechanicznym centralnej części prostaty. Zazwyczaj w kolejnej fazie podaje się antybiotyki, a leczenie to trwa nawet do czterech tygodni. W przypadku raka prostaty stosuje się chemioterapię i radioterapię.